Jakie są rodzaje marihuany? Gatunki, szczepy i odmiany konopi

Rodzaje marihuany budzą zamieszanie, a w ich klasyfikacji brakuje konsensusu. Nawet przy prostym wyszukiwaniu w internecie z zaskoczeniem trafiamy w pierwszych wynikach na całkowicie przestarzałe informacje. I to normalne: nawet naukowcy nie są zgodni.

We wpisie, który czytasz, dowiesz się, czym są rodzaje marihuany, szczepy i odmiany konopi. Wyjaśnimy Ci, dlaczego „indica”, „sativa” i „ruderalis” nie są już używane, i odkryjesz, jak powstają wysokiej jakości rodzaje marihuany, które możesz dziś kupić.

Czym są rodzaje marihuany: gatunki, szczepy i odmiany konopi

Roślina konopi jest niezwykle zróżnicowana pod względem genetyki i wyglądu. Każda roślina ma unikalną kombinację genów, która skutkuje różnicami w kształcie, rozmiarze, kolorze, zawartości kannabinoidów i aromatach. Ta różnorodność genetyczna sprawia, że roślina wytwarza ogromną gamę związków i daje okazy bardzo różne od siebie.

Przez wieki ludzie wykorzystywali tę cechę konopi, by eksperymentować z rośliną poprzez krzyżowanie i ulepszanie genetyczne, czego efektem jest susz konopny CBD, który znajdziesz w naszym sklepie z konopiami, a także setki innych rodzajów marihuany z THC i bez THC, we wszystkich wyobrażalnych kształtach i kolorach.

Czym dokładnie jest rodzaj marihuany?

Kiedy mówimy o rodzajach marihuany, mamy na myśli kombinację powiązanych ze sobą pojęć: gatunku, szczepów i odmian konopi. Te pojęcia są ze sobą ściśle związane i służą do opisywania różnych kategorii istniejących w świecie marihuany.

Gatunki konopi: Sativa, Indica i Ruderalis

Wszystkie odmiany konopi, w tym konopie przemysłowe i marihuana, należą do jednego gatunku: Cannabis sativa. Choć między tymi roślinami istnieją różnice, wszystkie mogą się krzyżować i dawać płodne potomstwo, co z definicji czyni je jednym gatunkiem (1). Dlatego istnienie trzech gatunków konopi (Cannabis sativa, Cannabis indica, Cannabis ruderalis) jest całkowicie wykluczone.

Niepoprawny jest też podział na gatunki według kształtu liści marihuany lub wysokości rośliny (1, 2). W internecie znajdziesz strony wspominające o istnieniu trzech gatunków: sativa, indica i ruderalis. Choć jest to informacja przestarzała, nie jest absurdalna: ma ciekawe podstawy historyczne. Biorąc za punkt odniesienia jedną z najbardziej szczegółowych współczesnych monografii o klasyfikacji konopi (1), streszczamy Ci to poniżej:

Cannabis sativa: jedyny uznany gatunek

Dawniej w Europie konopie wykorzystywano ze względu na włókno oraz do pozyskiwania nasion i oleju. W 1753 roku Linneusz nazwał tę roślinę Cannabis sativa („sativa” = uprawna). Później, w 1785 roku, botanik Lamarck opisał rodzaj konopi z Indii, używany w celach narkotycznych i mający duże szyszki, nazywając go Cannabis indica („indica” = z Indii). Różne zastosowania rośliny sprawiały, że rozwijały się w niej odmienne zmiany genetyczne i cechy. Innymi słowy, udomowienie konopi dało początek roślinom pozornie różnym.

Ale udomowienie, według taksonomów i samego Linneusza, nie daje początku nowym gatunkom, lecz odmianom w obrębie tego samego. Z tego powodu Cannabis sativa jest jedyną uznaną nazwą rośliny konopi, która obejmuje zarówno konopie przemysłowe, jak i różne rodzaje marihuany. Temat omawiamy szerzej we wpisie o różnicach między konopiami a marihuaną.

Cannabis indica: rodzaj marihuany, który Lamarck odkrył w Indiach

Cannabis indica nie jest uznanym gatunkiem botanicznym, choć zaproponowano ją jako podgatunek określający rośliny o wysokiej zawartości THC (związku psychoaktywnego marihuany) i umiarkowanej zawartości kannabidiolu (CBD).

Z drugiej strony na poziomie komercyjnym mówi się, że odmiany o „efekcie indica” mają relaksujący efekt na ciało, służą do łagodzenia bólu, bezsenności i lęku. W kontraście mówi się też o odmianach o „efekcie sativa”: odmianach o wysokiej zawartości THC, o pobudzającym i euforycznym działaniu na umysł, stosowanych do łagodzenia stresu, depresji i braku apetytu. W każdym razie rzekome efekty sativa i indica to pojęcia wykraczające poza botanikę, czysto komercyjne hasła, które przy tym budzą pewne kontrowersje. Jeśli Cię to interesuje, piszemy o tym w artykule o różnicach między indica a sativa.

Cannabis ruderalis: przestarzała nazwa

Cannabis ruderalis to gatunek zaproponowany przez rosyjskiego botanika Janiszewskiego w 1924 roku na podstawie dzikich okazów konopi rosnących spontanicznie poza uprawami. Rośliny te były przystosowane do krótkich sezonów, a zatem nie miały czasu, by urosnąć i stać się duże i silne. Dziś uważa się, że gatunek C. ruderalis nie istnieje (ani jako gatunek, ani jako podgatunek czy odmiana), a są to po prostu rośliny konopi, które rozwinęły się w stresującym środowisku (podobno nawet sam Janiszewski zauważył, że rośliny jego rzekomego gatunku osiągały 2 metry wysokości lub więcej, gdy były dobrze nawożone).

Jak więc nazywać dzikie rośliny konopi? Jak podsumował De Meijer (4), obecna roślina Cannabis jest wynikiem długiego, rozległego i złożonego procesu udomowienia przez ludzi. Dzisiejsza hybrydyzacja, mieszanie lub zmienność genetyczna jest tak duża, że zatarła wszelkie naturalne wzorce ewolucyjne. Dlatego kwestionuje się, czy obecnie istnieją „naprawdę” dzikie rodzaje marihuany.

Kluczowa informacja: co powinieneś zapamiętać

Ponieważ istnieje tylko jeden gatunek Cannabis sativa, kiedy mówimy o „rodzajach marihuany”, mówimy o odmianach komercyjnych, nie odnosimy się do żadnego pojęcia botanicznego. W życiu codziennym szczepy i odmiany to najczęstsze określenia rodzajów marihuany.

Obecne rodzaje marihuany: szczepy i odmiany marihuany

Wszystkie znane nam rodzaje marihuany powstały w procesie ulepszania genetycznego zwanym selekcją sztuczną, w którym plantatorzy i breederzy krzyżują określone rośliny marihuany, by uzyskać pożądane cechy, takie jak kwiaty z dużymi szyszkami, określone profile kannabinoidowe (dominacja THC, CBD itd.), odporność na choroby i plon. Tak powstały odmiany, takie jak Blue Dream CBD, znana ze słodkiego, owocowego smaku z nutami jagód i borówek.

Ten rozwój wynika z połączenia kilku czynników, między innymi genetyki rośliny oraz ulepszeń warunków i technik związanych z rodzajem uprawy.

Różnice między szczepem a odmianą marihuany

Różnica między szczepami a odmianami może być skomplikowana z powodu braku standardowej terminologii i wpływu języka potocznego w branży konopnej. Najczęściej te terminy są używane zamiennie.

W zasadzie szczepy marihuany reprezentują określoną linię genetyczną, natomiast odmiany to podział oparty na cechach fizycznych i zawartości kannabinoidów. W przeciwieństwie do szczepów odmiany niekoniecznie są powiązane z określoną linią genetyczną.

Każdy szczep ma własną nazwę i jest uznawany za unikalny pod względem genetyki i profilu chemicznego: Purple Haze, White Widow...

Przynajmniej tak głosi teoria. Po analizie różnych produktów z rynku marihuany rekreacyjnej (3) okazało się, że większość rodzajów marihuany o tej samej nazwie ma odmienną genetykę. Wynika to z tego, że nazwy handlowe nie opierają się na standardowej kategoryzacji. Ostatecznie to plantatorzy nadają szczepom nazwy według własnego uznania. Powoduje to, że na rynku jest 40 Purple Haze o całkowicie różnej genetyce.

Na poziomie komercyjnym „szczep” zwykle używa się w odniesieniu do odmian marihuany lub do wskazania potomstwa określonej odmiany: purple strains (purpurowa marihuana), white strains (rodzaj marihuany z białymi szyszkami)… Istnieje kilka mitycznych szczepów marihuany, które zdobyły legendarny status w światowej społeczności konopnej. Do najbardziej znanych należą Skunk #1, Haze, White Widow, OG Kush i Purple Haze.

Marihuana Kush: poznaj ten szczep Cannabis indica.

Breeding: jak powstają szczepy marihuany

Ten proces ulepszania genetycznego marihuany nazywa się breedingiem marihuany. Współczesny breeding korzysta z postępów genetyki i biotechnologii, ale w rzeczywistości ulepszanie marihuany sięga dużo wcześniej: przez większość nowożytnej historii konopi odbywało się potajemnie i empirycznie, w szafach, garażach i piwnicach.

Obecnie breeding marihuany zrobił znaczące postępy dzięki legalizacji i regulacji jej uprawy w różnych krajach. Dzięki dzisiejszej technologii i cennemu dziedzictwu genetycznemu lat nielegalnej uprawy udało się opracować nowe rodzaje marihuany o niespotykanych dotąd profilach chemicznych. W ten sposób marihuana przeszła od 4 % do 35 % THC w niespełna trzy dekady.

Różnorodność rodzajów marihuany odzwierciedla szeroka gama aromatów, kształtów i kolorów, które dziś spotykamy na rynku. Niektóre przykłady to odmiany takie jak: Lemon Haze CBD (aromat cytrusowy), Zkittlez CBD (słodka jak cukierki Skittles ®), Gorilla Glue CBD (od zapachu kleju) i Sour Diesel CBD (kwaśny diesel).

Jak powstają różne rodzaje marihuany?

Obecne rodzaje marihuany powstały w drodze selekcji sztucznej, czyli wybierania roślin o pożądanych cechach, aby uzyskać takie samo potomstwo. Oto jak wygląda ten proces:

1 – Dobór rodziców

Marihuana jest rośliną dwupienną, co oznacza, że występują osobniki męskie i żeńskie, które wytwarzają nasiona i mogą się rozmnażać. Dlatego pierwszym krokiem jest dobór męskich i żeńskich roślin marihuany, które posłużą jako rodzice do krzyżowania. Zwykle są to odmiany o pożądanych cechach, takich jak aromat, zawartość kannabinoidów czy silny wzrost.

2 – Krzyżowanie odmian

Gdy rodzice zostaną wybrani, przeprowadza się krzyżowanie odmian. Polega to na kontrolowanym zapylaniu żeńskiej rośliny. Żeńskie kwiaty (szyszki) zostają zapłodnione i wytwarzają nasiona. Każde nasiono może odziedziczyć inne cechy genetyczne, co prowadzi do pewnej różnorodności genetycznej w potomstwie.

3 – Obserwacja i selekcja cech

Po przeprowadzeniu krzyżowania trzeba uważnie obserwować powstałe rośliny potomne. Każde nasiono ma potencjał, by rozwinąć się w roślinę o unikalnych cechach, choć mogą wykazywać podobieństwa. Warto sprawdzić, czy potomstwo ma te konkretne cechy, których szukamy, takie jak większa produkcja żywicy czy szczególny aromat. Rośliny wykazujące pożądane cechy są wybierane do dalszych krzyżowań i rozmnażania.

4 – Stabilizacja linii genetycznej

Gdy wybrano rośliny o pożądanych cechach, pracuje się nad stabilizacją linii genetycznej. Polega to na krzyżowaniu wybranych roślin przez kilka pokoleń, aby utrwalić pożądane cechy genetyczne i zminimalizować możliwą zmienność.

5 – Testy i dopracowanie

W trakcie procesu tworzenia rodzajów marihuany przeprowadza się wyczerpujące testy, aby ocenić jakość i powtarzalność pożądanych cech. Polega to na uprawie roślin w różnych warunkach i wykonywaniu analiz laboratoryjnych w celu określenia profili kannabinoidów i terpenów.

6 – Rozmnażanie i dystrybucja

Gdy uda się ustabilizować i dopracować linię genetyczną, przystępuje się do rozmnażania i dystrybucji nowych odmian marihuany. Polega to na produkcji nasion i ich sprzedaży przez banki nasion.

Odmiany suszu konopnego CBD: najlepsze szczepy w Europie

W Cannactiva wyhodowaliśmy najlepszy susz konopny CBD w Europie:

Klasyfikacja rodzajów marihuany: debata naukowa

Klasyfikacja różnych rodzajów marihuany to temat złożony i kontrowersyjny. Nie ma konsensusu co do tego, jak klasyfikować różne rodzaje konopi, i nie ma perspektyw na zgodę. Nawet ojciec taksonomii, Linneusz, wzbraniał się przed stosowaniem metody dwumianowej do gatunków udomowionych, które mogą przybierać formy inne niż dzikie, jak to jest w przypadku konopi. Debata sięga wieków wstecz: poruszał ją już Karol Darwin w „O powstawaniu gatunków”.

Klasyfikacja konopi według podgatunków i odmian

W 1976 roku Small i Cronquist zaproponowali pogrupowanie rodzajów marihuany na podgatunki i odmiany według zawartości THC i pochodzenia (rośliny uprawne lub spontaniczne). Mogło to być pierwsze przybliżenie dzisiejszej idei chemotypu. Zaproponowano:

• Podgatunek „sativa” dla roślin o niskiej zawartości THC (0,3–1 %), a więc o działaniu niepsychoaktywnym: C. sativa subsp. sativa var. indica (uprawne, o niskiej zawartości THC) oraz C. sativa subsp. sativa var. spontanea (dzikie, o niskiej zawartości THC).
• Podgatunek „indica” dla roślin o wysokiej zawartości THC i silnym działaniu psychoaktywnym: C. sativa subsp. indica var. indica (rośliny uprawne o wysokiej zawartości THC) oraz C. sativa subsp. indica var. kafiristanica (dzikie o wysokiej zawartości THC).

Choć tę nazwę można spotkać w niektórych badaniach, w zdecydowanej większości przypadków używa się tylko nazwy gatunku Cannabis sativa L.

Klasyfikacja według szczepów marihuany

Branża marihuany często używa terminu „szczepy”, aby odnosić się do konkretnej genetyki lub reklamować potomstwo określonej odmiany.

Ponieważ nie ma konsensusu co do „oficjalnej” klasyfikacji, banki nasion marihuany oznaczają każdą odmianę nazwą szczepu i kodem. Informacje te są powiązane z danymi takimi jak genetyka, zawartość kannabinoidów, aromat i czas kwitnienia. Pomaga to odróżniać oferowane rodzaje marihuany po ich cechach i pozwala plantatorom wybierać nasiona według własnych preferencji.

Używanie szczepów lub nazw odmian do identyfikowania różnych rodzajów marihuany jest bardzo użyteczne dla plantatorów.

Ale nie istnieje „uniwersalna” genetyka, która definiowałaby White Widow czy Purple Haze. Widać to w analizie różnych odmian marihuany sprzedawanych w dispensariach w Stanach Zjednoczonych, która pokazuje, że każdy szczep komercyjny ma inną genetykę i skład, mimo że nosi tę samą nazwę (3).

Każdy bank nasion ma szczepy i odmiany o unikalnych cechach, które mogą różnić się od tych z innego banku nasion, nawet jeśli noszą tę samą nazwę handlową.

Dlatego, choć system szczepów i odmian komercyjnych jest użyteczny i dziś służy na przykład do przewidywania wyniku uprawy, nie istnieje standardowa definicja ani „uniwersalna” klasyfikacja szczepów marihuany: każdy bank nasion lub plantator stosuje własną.

Klasyfikacja według chemotypu (profilu kannabinoidów)

Chemotyp to sposób klasyfikowania różnych rodzajów marihuany według ich profilu chemicznego lub fenotypu chemicznego, czyli stężeń kannabinoidów i terpenów obecnych w żywicy lub olejku eterycznym.

Ta propozycja wydaje się najszerzej akceptowana przez środowisko naukowe, ponieważ jest przedstawiana jako standardowy sposób rozróżniania odmian. Jest bardzo użyteczna na przykład w badaniach nad medyczną marihuaną. Byłaby pierwszym krokiem do badania interakcji różnych składników konopi w ich działaniu terapeutycznym, czyli tego, co znamy jako efekt otoczenia (entourage).

Rodzaje marihuany: podsumowanie i wnioski

• Zdecydowana większość naukowców i ekspertów zgadza się, że istnieje tylko jeden gatunek: Cannabis sativa L. Istnieją alternatywne propozycje klasyfikacji, takie jak podgatunki „indica”, „sativa” i różne odmiany, ale chemotyp wydaje się najbardziej akceptowanym podejściem.
• Na poziomie komercyjnym używa się nazw szczepów i odmian marihuany. Te kategorie są użyteczne i praktyczne oraz szeroko stosowane przez plantatorów. Każdy bank nasion opracowuje i nazywa własne genetyki (nie są „uniwersalne” ani „standardowe”).
• Rodzaje marihuany, które widzisz w sklepach, są owocem breedingu marihuany, który pozwolił opracować odmiany o niesamowitych profilach genetycznych i chemicznych.

To tyle na temat różnych rodzajów marihuany, wszystkich informacji i kontrowersji wokół tego tematu, który nie jest wcale krótki. Mamy nadzieję, że dowiedziałeś się czegoś w tej podróży przez odmiany konopi. Zostaje Ci już tylko przetestować rodzaje marihuany na własnej skórze!

Najczęściej zadawane pytania o rodzaje marihuany

Ile jest rodzajów marihuany?

Rodzaje marihuany można klasyfikować na wiele sposobów. Według nazewnictwa botanicznego istnieje tylko jeden gatunek Cannabis sativa L. (nazwy Cannabis ruderalis i Cannabis indica są przestarzałe i nieuznawane). Według genetyki istnieją rodzaje konopi bliższe roślinom konopi przemysłowych niż typowi marihuany. Według rodzaju uprawy, w zależności od tego, czy była uprawiana indoor (w pomieszczeniu), outdoor (na zewnątrz) lub greenhouse (w szklarni). Według wywoływanych efektów, czyli czy przypisuje się jej efekt indica czy sativa, sedatywny czy energetyzujący. Według nazw komercyjnych odmian marihuany, choć nie jest to zbyt wiarygodna metoda ich grupowania. Według nazewnictwa prawnego rośliny o określonym procencie THC są automatycznie uznawane za nielegalny narkotyk. Sprawia to problemy nawet producentom konopi przemysłowych, którzy przekraczają śmiesznie niskie dozwolone prawem limity THC.

Jakie jest pochodzenie różnych rodzajów marihuany?

Wszystkie rośliny marihuany mają wspólnego przodka, roślinę Cannabis sativa. Dzięki technikom rolniczym udało się wyhodować różne rodzaje roślin o zróżnicowanej genetyce i fenotypach, co umożliwia niezwykle bogaty rynek odmian konopi.

Jaki jest najmocniejszy rodzaj marihuany?

Jeśli myślisz, że najmocniejsza marihuana to ta o najwyższym procencie THC, prawdopodobnie się mylisz. Nie ma sposobu, by odgadnąć najmocniejszy rodzaj marihuany, ponieważ efekt zależy od różnych czynników, takich jak na przykład różnorodność i ilość zawartych w niej związków (efekt otoczenia (entourage)). Ponadto można zaobserwować różnice indywidualne, zależnie od konsumenta.

Czym jest marihuana feminizowana?

Marihuana feminizowana to rodzaj nasion, w których nie ma chromosomu Y. Roślina konopi, podobnie jak ludzie, ma chromosomy płciowe: samice to XX, a samce to XY. Występują też osobniki jednopienne, które podobno mają chromosomy bardzo podobne do żeńskich. Zarówno samce, jak i samice niektórych odmian mogą wytwarzać kwiaty płci przeciwnej, gdy zostaną poddane działaniu związków chemicznych, takich jak azotan srebra czy etefon (a nawet gdy zmieni się im reżim świetlny lub temperaturę), co nazywa się odwróceniem płci (po angielsku sex reversal). Gdy samica zostaje zapylona własnym pyłkiem lub pyłkiem innej samicy po odwróceniu płci, powstające nasiona nie mają chromosomu Y. Te nasiona nazywa się feminizowanymi, ponieważ jest mało prawdopodobne, że wytworzą samce. Istnieje wprawdzie możliwość, choć podobno niewielka, że te feminizowane samice mogą wytwarzać pyłek lub być jednopienne, ale ogólnie nasiona feminizowane obiecują 99,9 % szans, że otrzymasz wyłącznie rośliny żeńskie.

Czym są szczepy marihuany CBG?

CBG, czyli kannabigerol, to jeden z kilku kannabinoidów konopi, uważany za prekursor kannabinoidów THCA i CBDA, odkryty stosunkowo niedawno. Jak wszystkie kannabinoidy, roślina wytwarza go w formie kwasowej, znanej jako kwas kannabigerolowy (CBGA). Ten pod wpływem ciepła przechodzi w neutralną formę CBG w wyniku dekarboksylacji. Szczepy marihuany bogate w CBG to te, które zostały selektywnie wyhodowane pod kątem większej zawartości tego kannabinoidu, takie jak White CBG, Super Glue CBG i Jack Frost CBG. Ponadto młode rośliny marihuany mają większą zawartość CBG z powodu przekształcania się CBG w inne kannabinoidy w bardziej rozwiniętych roślinach.

Czym jest marihuana autoflowering?

Odmiany konopi automaty to szczególny rodzaj roślin, które nie potrzebują zmiany fotoperiodu, aby rozpocząć kwitnienie. Zamiast tego zaczynają kwitnąć po osiągnięciu wieku określonego przez odmianę, od 27 do 45 dni.

Bibliografia

1. Evolution and classification of Cannabis sativa (marijuana, hemp) in relation to human utilization. Small E. Bot Rev. 2015;81(3):189-294.
2. Vergara D, Feathers C, Huscher EL, Holmes B, Haas JA, Kane NC. Widely assumed phenotypic associations in Cannabis sativa lack a shared genetic basis. PeerJ. 2021;9:e10672.
3. Smith CJ, Vergara D, Keegan B, Jikomes N. The phytochemical diversity of commercial Cannabis in the United States. PLoS One. 2022;17(5):e0267498.
4. De Meijer EPM. The chemical phenotypes (chemotypes) of Cannabis. En: Pertwee R, editor. Handbook of Cannabis. Oxford: Oxford University Press; 2014. p. 89-110.