De evolutie van wiet: van 4% naar 35% THC in minder dan 30 jaar

In het kort:

• In de jaren negentig bevatte wiet zo’n 4% THC; nu ligt het gemiddelde op 16-17% en zitten veel soorten boven de 30%: een stijging van bijna 875% in minder dan 30 jaar.
• De sprong komt door kunstmatige selectie van THC-rijke planten gedurende generaties en door de professionalisering van de teelt (indoor, outdoor en greenhouse), niet door één enkele factor.
• Meer THC betekent niet altijd “sterker”: het effect hangt af van het geheel aan cannabinoïden en terpenen (entourage-effect); daarom winnen CBD-rijke soorten en 1:1-soorten terrein.

Wist je dat wiet een paar decennia geleden nauwelijks 4% THC bevatte? Nu zitten veel soorten boven de 30%. Deze radicale verandering heeft de manier van online wiet kopen volledig veranderd, met sterkere, gepersonaliseerde opties die zijn afgestemd op elk type consument.

In dit artikel vertellen we je hoe cannabis is geëvolueerd, van de eerste genetica tot de moderne THC-rijke soorten. Ontdek de belangrijkste factoren achter deze ontwikkeling: soorten, cannabinoïdenprofielen, terpenen en nog veel meer.

De evolutie van wiet door de geschiedenis heen

Begin jaren negentig lag het THC-gehalte van wiet rond de 4%, maar aan het eind van datzelfde decennium was het gestegen tot 6% [1]. In 2012 vinden we wiet met een THC-gehalte van ongeveer 12%. Op dit moment, in 2022, ligt het gemiddelde THC-percentage van cannabis op 16-17%, maar er zijn wietsoorten die tot 35% kunnen bevatten [2]. Dat is een stijging van het THC-gehalte met 875% in minder dan 30 jaar! Deze ongelooflijke stijging laat zien hoeveel vooruitgang er is geboekt met nieuwe wietsoorten.

Door de ontwikkeling van nieuwe wietsoorten is het THC-gehalte in minder dan 30 jaar omhooggeschoten van 4% naar 35% THC.

Helaas zijn wietsoorten die heel rijk zijn aan THC ook arm aan CBD. CBD is een niet-psychoactief bestanddeel van cannabis dat een wisselwerking heeft met THC en de nadelige effecten ervan afzwakt [3, 4].

Er is onderzocht dat de effecten van beide cannabinoïden lijken te verschillen wanneer ze samen worden gebruikt, vergeleken met elk afzonderlijk [5]. De effecten van geïsoleerde THC, in medicijnen als Dronabinol (Marinol®, Syndros® – een geneesmiddel met synthetische THC), zijn bijvoorbeeld weinig prettig [6, 7], maar worden beter in combinatie met CBD [8].

Het THC-gehalte van wiet is sinds begin jaren negentig met 875% gestegen. Deze zeer sterke soorten hebben ook een laag CBD-gehalte, wat de kans op nadelige effecten van THC vergroot.

Deze drastische stijging van het THC-gehalte door de jaren heen zou de zeer sterke effecten verklaren van de wiet die tegenwoordig wordt gebruikt, vergeleken met de wiet uit de tijd van de Beatles.

Gelukkig vinden we nu ook 1:1-wietsoorten, dus met vergelijkbare hoeveelheden THC en CBD, en ook soorten met veel CBD maar zonder THC.

Genetische ontwikkeling van wiet door de jaren heen

De genetische oorsprong van cannabis

De ontwikkeling van verschillende wietsoorten is mogelijk te danken aan meerdere factoren. Onder meer genetische veranderingen in de plant, in combinatie met betere teeltomstandigheden en -technieken. Door een wietzaadje met een bepaalde genetica te kiezen of omgevingsfactoren zoals zonlicht of bemesting te sturen, ontstaan cannabissoorten met verschillende niveaus van THC, CBD en andere cannabinoïden, terpenen en flavonoïden. Het kan ook het ontstaan van bepaalde fysieke eigenschappen bij de planten bevorderen, zoals grotere toppen of de paarse kleur van wiet.

Zoals we al eens eerder vertelden, bestaat er maar één soort cannabis, Cannabis sativa L., die verschillende afstammingslijnen heeft, waaronder twee grote groepen:

• Industriële hennep: hoge planten (tot 6 meter), met weinig vertakkingen en bloeiwijzen. Dit type plant kenmerkt zich door een hoge productie van zaden (die worden gebruikt voor de extractie van olie) en/of vezels (grondstof voor bouwmaterialen, textiel, enz.).
• Wiet: kleine planten met veel vertakkingen en grote bloemen, met een hoger cannabinoïdengehalte dan industriële hennep.

Deze twee cannabislijnen hebben verschillen in hun genetisch materiaal. Zo zijn de meeste wietsoorten op de recreatieve markt kruisingen tussen geselecteerde planten van het type wiet, met een hoger cannabinoïdengehalte.

Selectie van wietsoorten met een hoog THC-gehalte

Wietkwekers hebben door de jaren heen de planten met een hoog THC-percentage uitgekozen als ouders van de volgende generaties. In de biologie noemen we dat kunstmatige selectie: wanneer wij mensen kiezen welke plant we laten voortplanten.

Dankzij deze methode hebben we bijvoorbeeld verschillende honden- of kippenrassen, of ontelbare tomatensoorten. Bij cannabis werd de kunstmatige selectie uitgevoerd door mensen die generaties lang in het geheim wiet kweekten en zorgvuldig de planten selecteerden die het rijkst waren aan cannabinoïden.

CBD-cannabissoorten

Op dit moment is een type wiet zonder THC in opkomst: CBD-cannabis. Van dit type wiet met weinig THC komt de CBD-wiet. Deze soorten zijn ontwikkeld door soorten met weinig THC te kruisen, maar in een hopelijk nabije toekomst kunnen we ze ook verkrijgen met geavanceerde technologie zoals genetische modificatie. CBD-toppen worden steeds populairder als legaal alternatief voor traditionele wiet.

Wil je begrijpen waarin deze twee stoffen verschillen? We leggen je de verschillen tussen THC en CBD uit.

Veel wietsoorten zijn ontstaan door kunstmatige selectie in clandestiene kweekruimtes, zoals kelders, kasten en badkamers.

Hoewel CBD-cannabis wettelijk hennep heet vanwege het lage THC-gehalte, lijkt de plant meer op wiet dan op industriële hennep.

Verschillen tussen hennep en wiet

Effecten van het type teelt op cannabis

Met de tijd, en vooral dankzij de legalisering en regulering van wiet voor medicinaal en / of recreatief gebruik (afhankelijk van het land), is er nog een factor die kan hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van nieuwe wietsoorten: de teeltomstandigheden zijn verfijnd en geprofessionaliseerd.

Tegenwoordig wordt er uitstekende technologie gebruikt bij verschillende soorten wietteelt, zowel indoor of binnenteelt als outdoor of buitenteelt, en in de kas of greenhouse. Dit kan er ook toe bijdragen dat het gehalte aan cannabinoïden, en mogelijk ook aan andere stoffen, stijgt. Ook zorgt het type teelt ervoor dat de plant productiever is of bepaalde fysieke eigenschappen ontwikkelt, zoals grotere toppen.

Wietsoorten die je vandaag kunt kopen

De cannabisindustrie is geprofessionaliseerd. Tegenwoordig kunnen we verschillende wietsoorten kopen, geselecteerd op hun cannabinoïden- en terpenenprofiel, de eigenschappen van de toppen, de bloeitijd en het meest geschikte type teelt.

Van klassieke soorten tot modernere hybrides met unieke eigenschappen: elk type wiet geeft een andere ervaring door de verschillende smaak-, aroma- en effectprofielen, en door fysieke kenmerken zoals toppen en bladeren van heel uiteenlopende grootte en vorm. Ze hebben maar één ding gemeen: op zijn minst eigenaardige namen.

De grappige namen van wietsoorten

Cannabissoorten van het type wiet krijgen commercieel namen die even uiteenlopend als grappig zijn:

• Naar het aroma van de soort, zoals “Skunk” (stinkdier), “Lemon” (citroen of limoen, zoals Lemon OG), “Candy” (snoep), “Zkittlez” (naar het Amerikaanse snoepmerk Skittles ®), “Tangerine Dream” (mandarijndroom), “Mandarin Cookies” (mandarijnkoekjes), “Sour Diesel” (zure diesel), “Sweet Cheese” (zoete kaas), “Watermelon Zkittlez” (watermeloensnoep), “Blueberry” (bosbessen), “Gorilla Glue” (naar het lijmmerk Gorilla), “Gelato Sundae” (ijscoupe), en nog veel meer. De kenmerkende aroma’s van wiet komen meestal door het gehalte aan terpenen.
• Naar de kleur van de plant, de stampers (haartjes) of de toppen: “Black Widow” (zwarte weduwe), “Gelato” (ijs), “White Widow” (witte weduwe), “High Red”, “Purple Punch”, “Purple Urkle”, “Orange Cookies”, “Orange Bud”, enzovoort.
• Naar de (vermeende) plaats van herkomst, zoals “Durban Poison”, naar de havenstad in Zuid-Afrika, “Afghan Kush”, uit de Kush-regio in Afghanistan, “Maui Wowie”, uit Hawaï, of “Santa Marta Gold”, naar de Colombiaanse stad. Er zijn ook veel namen die verwijzen naar de Emerald Triangle, de Californische regio in de Verenigde Staten die het bekendst is om haar cannabisteelt, zoals de steden “Eureka”, “Yuba” of “Willits”.
• Naar de ouders van de kruising: de soorten erven de naam van hun ouders. “Super Lemon Haze” is de kruising van “Lemon Skunk” en “Super Silver Haze”. “Lohan” is de nakomeling van Trainwreck x L.A. Confidential. “Black Dawg” is de nakomeling van Black Widow x StarDawg.
• Heel vaak zijn de namen van wietsoorten ook een combinatie van al het voorgaande: “Candy Kush Zkittlez”, “Eureka Tropicana Cookies”, “Yuba Blue Dream”, “Willits Limoncello”, “Pineapple Kush”, “Strawberry Kush”, “Space Cookies”, “Space Queen”, “New York Sour Diesel”, “Purple Haze” (paarse wiet, een bijnaam naar het nummer van Jimi Hendrix), “Pink Haze” (nog een lila wietsoort), “Lemon Haze”, “Blue Cheese”, “Purple Diesel”, “Auto AK-47” (naar de kruising met autoflowers), “OG” (van Original Gangster).

Verschillende wietsoorten kunnen behoorlijk grappige handelsnamen hebben. Naar herkomst: “Hawaiian Haze”; naar geur: “Lemon Skunk” (citroenstinkdier); naar kleur: “Black Widow” (zwarte weduwe); naar de naam van de ouders, zoals “Super Lemon Haze”, de kruising van “Lemon Skunk” en “Super Silver Haze”.

Wietsoorten naar hun effecten

Het is in de cannabisindustrie ook gebruikelijk om wietsoorten in te delen naar hun vermeende effecten op het lichaam. Zo hebben we wiet van het type indica en sativa, afhankelijk van of ze een energiek of juist een kalmerend effect hebben. Kort gezegd: dit onderscheid klopt niet precies, zoals we ontdekten in het artikel “Indica en sativa: alleen om ons in de war te brengen”.

De markt van soorten wietzaden

Het systeem van namen van wietsoorten heeft geen wetenschappelijke basis en schiet tekort, want als we het DNA van commerciële soorten sequencen of hun chemotype analyseren, zien we dat exemplaren met dezelfde naam een heel verschillend en weinig verwant chemotype of DNA kunnen hebben.

Het verschil kan komen doordat elke wietkweker zijn eigen soorten een naam geeft met de populaire naamgevingssystemen die we hierboven noemden. Zo kan elk bedrijf een “eigen” soort “Candy Kush”-wiet verkopen, met als gevolg een markt van toppen met veel varianten van dezelfde soort die in werkelijkheid misschien niets op elkaar lijken. Daardoor worden de namen van de soorten steeds dubbelzinniger.

De verschillen tussen wiet van dezelfde soort kunnen ook komen doordat het type teelt invloed heeft op de eigenschappen en op de productie van stoffen in de plant, zoals de grootte van de toppen, het gehalte aan THC, CBD of minder voorkomende cannabinoïden (onder meer CBG, CBC, CBN of THCV), de aanwezigheid van terpenen (onder meer bèta-myrceen, bèta-caryofylleen, limoneen, linalool, alfa- en bèta-pineen en humuleen) en flavonoïden (anthocyanen, apigenine, luteoline,…). Dit zou kunnen verklaren waarom twee zaden met identieke genetica verschillende eigenschappen kunnen ontwikkelen.

Door dit gebrek aan informatie over de namen van de soorten raad ik consumenten – vooral patiënten die medicinale cannabis gebruiken – persoonlijk altijd aan om, als ze een product vinden dat hun bevalt of verlichting geeft, terug te gaan naar dezelfde plek en hetzelfde te vragen. Want als ze dezelfde wietsoort ergens anders kopen, ook al heeft het product dezelfde naam, is er geen garantie dat het precies hetzelfde is of dezelfde effecten geeft.

Als je een product vindt dat je bevalt of dat je verlichting geeft, ga dan terug naar dezelfde plek en vraag om hetzelfde, want het is mogelijk dat het op een andere plek, ook al heeft het dezelfde naam, niet precies hetzelfde is en niet dezelfde effecten heeft.

Wat is de sterkste wiet?

Tot slot de vraag waar iedereen op wacht. Welk type wiet heeft de sterkste effecten? De meesten zullen waarschijnlijk denken aan een type wiet met heel veel THC. Er zijn grote verschillen in de hoeveelheid THC tussen de verschillende soorten, en veel winkels die toppen verkopen bepalen de prijs van hun producten op basis van de hoeveelheid van deze stof in de wiet. Maar anekdotisch wordt gezegd dat wiet met het juiste chemotype, ook al bevat die minder THC, sterker kan zijn dan een andere soort met heel veel THC.

Planten met veel THC (bijv. 28-30%) kunnen dus minder sterke psychoactieve effecten hebben dan andere met minder THC (bijv. 16-18%), maar met een diversiteit aan andere stoffen (bijv. CBD en een bepaald terpenenprofiel). Deze anekdote zou de theorie van het “entourage-effect” ondersteunen, die stelt dat al deze stoffen samenwerken om specifieke effecten teweeg te brengen.

Met andere woorden: THC is blijkbaar niet de enige factor die de sterkte, de kwaliteit en het effect van wiet bepaalt: de diversiteit in het type en de hoeveelheid van andere stoffen naast THC is kennelijk heel belangrijk, omdat die de effecten van wiet kunnen beïnvloeden.

Het effect van een wietsoort hangt af van veel stoffen en niet alleen van het THC- of CBD-gehalte. Dat is wat bekendstaat als het “entourage-effect”: het geheel van stoffen in de plant zorgt voor een bepaald effect, dat belangrijk kan zijn voor wat consumenten ervaren.

Daarom pleit ik er altijd voor dat het essentieel is om de terpenen te meten, en niet alleen de cannabinoïden. Ten eerste omdat we, als we het chemotype van de planten kennen, beter kunnen kiezen welke we kruisen (wat we uitlegden over kunstmatige selectie). Ten tweede omdat het zou helpen om beter inzicht te krijgen in de effecten van medicinale cannabis als artsen wisten wat, hoeveel en welke percentages er in de producten zitten die hun patiënten gebruiken, zodat ze gerichter kunnen voorschrijven. Ten slotte is het kennen van het chemotype essentieel om aan regels en voorschriften te voldoen, die soms onrechtvaardig en absurd zijn en worden voorgesteld door mensen die niets van de biologie van de plant begrijpen. Maar deze woede en frustratie zijn een onderwerp voor een ander stuk.

Dus wat betreft welke wiet het sterkst is, heb ik een paar vragen voor jullie: verschilt dat tussen ons, consumenten? Heeft wat mij het meest “stoned” maakt (of “traba”, zoals ze in Colombia zeggen) hetzelfde effect op jou? Of kan het effect van een wietsoort zelfs bij één en dezelfde persoon verschillen, afhankelijk van of die heeft gegeten, niet heeft geslapen, of van de stemming?

Om echt te weten welke wietsoort het sterkst is, zouden we met dubbelblind onderzoek moeten nagaan hoeveel invloed het chemotype van de plant op consumenten heeft. En goed, we komen steeds dichter bij de mogelijkheid om zulke studies te doen. Ik zou het geweldig vinden om op de een of andere manier deel uit te maken van deze studies om de verschillende wietsoorten en hun effecten op het lichaam te onderzoeken.

Bronnen

1. Volkow, N.D., et al., Adverse Health Effects of Marijuana Use. New England Journal of Medicine, 2014. 370(23): p. 2219-2227.

2. Smith, C.J., et al., The phytochemical diversity of commercial cannabis in the United States. PLoS one, 2022. 17(5): p. e0267498.

3. Englund, A., et al., Cannabidiol inhibits THC-elicited paranoid symptoms and hippocampal-dependent memory impairment. Journal of Psychopharmacology, 2013. 27(1): p. 19-27.

4. Boggs, D.L., et al., Clinical and preclinical evidence for functional interactions of cannabidiol and Δ 9-tetrahydrocannabinol. Neuropsychopharmacology, 2018. 43(1): p. 142-154.

5. Solowij, N., et al., A randomised controlled trial of vaporised Δ 9-tetrahydrocannabinol and cannabidiol alone and in combination in frequent and infrequent cannabis users: acute intoxication effects. European archives of psychiatry and clinical neuroscience, 2019. 269(1): p. 17-35.

6. Carter, G.T., et al., Cannabis in palliative medicine: improving care and reducing opioid-related morbidity. American Journal of Hospice and Palliative Medicine, 2011: p. 1049909111402318.

7. Calhoun, S.R., G.P. Galloway, and D.E. Smith, Abuse potential of dronabinol (Marinol®). Journal of psychoactive drugs, 1998. 30(2): p. 187-196.

8. Zuardi, A.W., J.E.C. Hallak, and J.A.S. Crippa, Interaction between cannabidiol (CBD) and∆ 9-tetrahydrocannabinol (THC): influence of administration interval and dose ratio between the cannabinoids. Psychopharmacology, 2012. 219(1): p. 247-249.

Vragen over de evolutie van wiet en de ontwikkeling van nieuwe soorten

Hoeveel THC bevat wiet tegenwoordig?

Het huidige gemiddelde ligt rond de 16-17% THC, tegenover ongeveer 4% in de jaren negentig, en de sterkste soorten kunnen 30-35% halen. Hennep en CBD-wiet blijven daarentegen onder de 0,2-0,3% THC.

Bevat CBD-wiet THC?

Het komt van cannabisplanten die zijn geselecteerd op een heel laag THC-gehalte (onder de wettelijke grens) en veel CBD, waardoor het effect niet psychoactief is. Het is een legaal alternatief voor traditionele wiet.

Is wiet nu sterker dan vroeger?

Er zit veel meer THC in, maar “sterker” hangt niet alleen van THC af: het terpenenprofiel en andere cannabinoïden (entourage-effect) wegen zo zwaar mee dat een soort met minder THC even intens kan aanvoelen.