CBN, czyli kannabinol: czym jest, właściwości i działanie „kannabinoidu snu”
W branży konopnej wiedza o różnych związkach obecnych w roślinie stale rośnie. Jednym z nich jest kannabinol (CBN), którego potencjał terapeutyczny i działanie przyciągają uwagę konsumentów i specjalistów. Na rynku można znaleźć różne produkty z CBN: od olejków łączących CBN i CBD na sen, przez edibles, haszysz (a także żywice konopne CBD) i susz konopny CBD z wysoką zawartością CBN. W tym artykule wyjaśniamy szczegółowo, czym jest CBN, jego pochodzenie, właściwości, działanie, dawkowanie i aspekty prawne, które powinieneś znać.
Czym jest CBN?
Kannabinol (CBN) to jeden z wielu rodzajów kannabinoidów obecnych w roślinie konopi (Cannabis sativa L.). Powstaje w wyniku rozkładu tetrahydrokannabinolu (THC) i w przeciwieństwie do niego ma właściwości psychoaktywne znacznie słabsze.
Potocznie CBN nazywany jest „kannabinoidem nasennym”, ponieważ CBN badano pod kątem jego możliwego działania uspokajającego i relaksującego, a przede wszystkim pod kątem pomocy w zasypianiu.
Ponieważ jest produktem rozkładu THC, CBN występuje głównie w dojrzewanych lub starzonych szyszkach konopi, a jego poziom stopniowo rośnie w trakcie przechowywania. Jednak na rynku są też produkty z CBN otrzymywanym syntetycznie lub półsyntetycznie.
Pochodzenie i historia CBN
Kannabinol (CBN) to bardzo stabilny kannabinoid, którego ślady odnaleziono już w 750 r. p.n.e. w Chinach (1). CBN jest pierwszym kannabinoidem zidentyfikowanym w roślinie konopi, w 1930 roku (2, 3). Nie wyróżnił się jednak w badaniach, ponieważ uwaga skupiła się na najobficiej występujących kannabinoidach konopi, tetrahydrokannabinolu (THC) i kannabidiolu (CBD).
Czym jest CBD i do czego służy?
Różnice między CBN, THC i CBD
CBN, THC i CBD mają podobne struktury chemiczne i pierwotnie pochodzą z kwasu kannabigerolowego (CBGA). Jednak THC i CBD powstają w roślinie w drodze biosyntezy kannabinoidów, podczas gdy CBN powstaje z THC w wyniku nieenzymatycznego utleniania lub rozkładu. Struktury tych kannabinoidów różnią się też układem i konkretnymi grupami funkcyjnymi, co przyczynia się do ich unikalnych właściwości i działania. Wzór chemiczny CBN to: C21H26O2
W przeciwieństwie do dwóch głównych kannabinoidów, CBD i THC, stężenia CBN w konopiach są bardzo niskie, ale stopniowo rosną, w miarę jak roślina jest bardziej wystawiona na światło, tlen i ciepło (4), ponieważ jest produktem rozkładu THC. W miarę jak trichomy rośliny starzeją się lub podczas suszenia i curingu konopi, THC obecne w szyszkach lub suszu konopnym stopniowo zamienia się w CBN.
Jakie jest działanie CBN?
CBN oddziałuje na układ endokannabinoidowy organizmu człowieka. Układ endokannabinoidowy to złożony system regulacyjny zaangażowany w utrzymywanie różnych procesów fizjologicznych. Składa się z receptorów kannabinoidowych (CB1 i CB2), endogennych kannabinoidów (endokannabinoidów) oraz enzymów odpowiedzialnych za syntezę i rozkład tych związków.
CBN jest częściowym agonistą receptorów CB1 i CB2 (5), co oznacza, że może wiązać się z tymi receptorami i je aktywować, ale jego powinowactwo, czyli siła oddziaływania, jest mniejsze w porównaniu z innymi kannabinoidami, takimi jak THC czy CBD. W odniesieniu do receptora CB1, związanego z psychoaktywnym działaniem marihuany, CBN ma mniejsze powinowactwo niż THC (6); dlatego CBN ma słabsze działanie psychoaktywne i zwykle wiąże się z efektem snu, katalepsji lub sedacji (7). Katalepsja oznacza zmniejszenie reakcji motorycznej, co mogłoby wyjaśniać potencjalne działanie relaksujące tego kannabinoidu.
CBN ma łagodniejsze działanie psychoaktywne niż THC i przypisuje mu się właściwości uspokajające i relaksujące, które mogą wpływać na sen.
Na działanie CBN mogą też wpływać inne kannabinoidy i terpeny. Te związki mogą oddziaływać synergicznie i dawać unikalne efekty, gdy są przyjmowane razem, zjawisko znane jako efekt otoczenia (entourage) w konopiach. Na przykład połączenie CBN z olejkiem CBD mogłoby wzmocnić działanie CBD na bezsenność.
Potencjalne właściwości i korzyści CBN
Wywoływanie snu
Badania nad CBN wstępnie wskazywały na jego wpływ na układ endokannabinoidowy, a w latach 70. zaczęto wykazywać, że CBN może wywoływać katalepsję (8, 9). Dlatego mówi się, że CBN można stosować jako pomoc w zasypianiu.
W rzeczywistości korzyści z CBN jako środka wspomagającego sen opierają się na subiektywnych wynikach, które nie potwierdzają klinicznie, że wywołuje on sen (10, 11). Wrażenie, że kannabinol może pomagać w zasypianiu, wynika z sedacji którą wywołuje, a którą w badaniach naukowych zgłaszali użytkownicy jako „wrażenie podobne do THC, ale lżejsze i przyjemniejsze” (12).
Jedną z różnic między CBN a THC jest to, że potrzeba dużych ilości CBN, aby wywołać efekt euforyczny (haj), jak robi to THC (12).
Wsparcie w leczeniu ADHD
Osoby cierpiące na zespół deficytu uwagi i nadpobudliwości (ADHD) mają problemy z utrzymaniem uwagi lub kontrolowaniem zachowań kompulsywnych. Badanie w Izraelu wykazało, że odmiany konopi o wysokiej zawartości CBN wiązały się ze zmniejszeniem objawów ADHD, według zgłoszeń pacjentów uczestniczących w badaniu (17).
Czy CBN pobudza apetyt?
Wyniki badań na zwierzętach wskazują, że kannabinol może pobudzać apetyt (14, 15). Potrzeba jednak więcej badań, aby zrozumieć leżące u podstaw mechanizmy. Przy obecnych danych nie można stanowczo stwierdzić, że CBN zwiększa apetyt.
Działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne
CBN może być przydatny w leczeniu bólu mięśni (18) i zmniejszać stan zapalny wywołany podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym w jaskrze (19). Są to badania nad działaniem przeciwbólowym i przeciwzapalnym w bardzo szczególnych warunkach, których na razie nie można przenieść na ludzi, w oczekiwaniu na dalsze badania.
Dermatologia
W zastosowaniu miejscowym kannabinol okazał się dobrym wsparciem w leczeniu świądu w pęcherzowym oddzielaniu się naskórka, czyli schorzeniu, w którym skóra staje się krucha i skłonna do tworzenia pęcherzy (13).
Potencjalny antybiotyk
Sugerowano, że CBN ma właściwości przeciwdrobnoustrojowe i wykazał zdolność zwalczania bakterii opornych na antybiotyki, takich jak Staphylococcus aureus (16).
Sposoby spożycia i dawkowanie CBN
CBN można znaleźć do spożycia w naturalnej postaci w olejkach, vape, haszyszu lub suszu konopnym wytwarzanym z niektórych odmian konopi bogatych w kannabinol albo z roślin, które zgromadziły większą ilość CBN. Można go palić, waporyzować lub spożywać w formie edibles, takich jak żelki konopne.
W niektórych przypadkach można znaleźć produkty z dużą ilością kannabinolu, które powstały przez dodanie do ich składu CBN pochodzenia półsyntetycznego.
Dawkowanie CBN
Niektóre badania, które oceniały interakcje CBN z innymi kannabinoidami lub badały jego działanie psychoaktywne, stosowały dawki od 20 mg do 1200 mg dziennie (11), co jest bardzo szerokim zakresem. Choć te dawki nie wykazywały działania toksycznego, ich bezpieczeństwo nie zostało ocenione i nie wiadomo, czy CBN wykazuje efekt dzwonowy, podobny do innych kannabinoidów.
Obecnie trwa badanie kliniczne nad wpływem CBD w połączeniu z CBN na sen, w którym stosuje się dawki 30 mg CBN i 300 mg CBD (NCT05344170).
Według europejskiego rynku CBN produkty z CBN, głównie „olejki na sen”, stosują stężenia 2,5 %, 5 % lub więcej (1-2 mg CBN na kroplę), które zwykle łączy się z różnymi stężeniami CBD.
Podsumowując, dawkowanie CBN nie jest nauką ścisłą, a skuteczna ilość kannabinolu może się różnić w zależności od osoby, celu, w jakim przyjmuje się CBN, oraz rodzaju użytego produktu z CBN i jego składu. Podobnie jak w przypadku innych kannabinoidów, możliwe, że odpowiednia dawka jest inna dla każdej osoby, dlatego zazwyczaj zaleca się rozpoczęcie od niskich dawek początkowych i stopniowe zwiększanie w razie potrzeby.
Z drugiej strony na rynku można znaleźć produkty o bardzo zróżnicowanym składzie i dawkach CBN. W połączeniu z brakiem badań nad bezpieczeństwem tego związku zaleca się konsultację ze specjalistą przed przyjęciem CBN.
Sposoby otrzymywania CBN
Jak otrzymuje się CBN?
Można by sądzić, że sposobem na otrzymanie CBN jest jego ekstrakcja z roślin konopi, ale ta procedura jest bardzo skomplikowana, ponieważ kannabinol ma podobne właściwości polarności i rozpuszczalności jak inne kannabinoidy, co bardzo utrudnia jego izolację. Dlatego większość CBN w produktach komercyjnych ma pochodzenie syntetyczne. Jest to wynik lat dostosowywania metody syntezy, aby móc wytwarzać kannabinol bez ekstrakcji z rośliny (20).
Synteza CBN
W laboratorium CBN można wytwarzać syntetycznie lub półsyntetycznie. W procesie syntezy półsyntetycznej jako prekursorów do otrzymania kannabinolu używa się CBD lub THC. Z kolei synteza syntetyczna wykorzystuje metody, które nie używają jako punktu wyjścia związków pochodzących bezpośrednio z konopi (CBD lub THC), lecz wykorzystują związek pośredni typu laktonowego (bifenylowy lub cyklizacja) albo pośrednie związki nielaktonowe (20).
Legalność: status regulacyjny CBN
Choć pochodzi od THC i jest kannabinoidem o lekkim działaniu psychoaktywnym, CBN nie jest nielegalny w wielu krajach świata. Wynika to z tego, że skoro badania zawsze koncentrowały się na CBD i THC, wiele kannabinoidów pozostało poza ramami prawnymi.
Z drugiej strony możliwość wytwarzania syntetycznego CBN oddziela ten związek od nielegalnego kontekstu marihuany. Jednak bezpieczeństwo, skutki uboczne i profil toksykologiczny kannabinolu nie są jeszcze dobrze ustalone, a to oznacza, że użytkownicy powinni zachować ostrożność.
Czy CBN jest legalny?
W Hiszpanii CBN podlega tym samym regulacjom co inne kannabinoidy niebędące THC, dlatego można go znaleźć w suszu konopnym, vape i olejkach (choć nie w edibles, takich jak żelki konopne, z powodu zakazu stosowania kannabinoidów w produktach do spożycia doustnego).
CBN może być dodawany w celu wzbogacenia produktów konopnych, choć jest też sprzedawany osobno w produktach takich jak edibles, maści i olejki.
Perspektywy CBN
Myśląc o przyszłości CBN, trzeba pamiętać, że badania nad tym konkretnym kannabinoidem są wciąż stosunkowo ograniczone w porównaniu z innymi kannabinoidami, takimi jak THC i CBD. Jednak w miarę wzrostu zainteresowania badaniami nad konopiami prawdopodobnie więcej uwagi zostanie poświęcone badaniu potencjału CBN. Na razie nie ma badań nad długoterminowym działaniem CBN i nie są znane wszystkie możliwe zastosowania terapeutyczne. Potrzeba więcej badań, aby w pełni zrozumieć działanie CBN, mechanizmy działania i jego rolę w przyszłości medycznej marihuany.
Mamy nadzieję, że ta wycieczka po cechach, właściwościach i aspektach prawnych CBN okazała się dla Ciebie interesująca. Do następnego razu!
Bibliografia
- Russo E. B. (2007). History of cannabis and its preparations in saga, science, and sobriquet. Chemistry & biodiversity, 4(8), 1614–1648. https://doi.org/10.1002/cbdv.200790144
- Cahn, R. S. (1933). 326. Cannabis indica resin. Part IV. The synthesis of some 2: 2-dimethyldibenzopyrans, and confirmation of the structure of cannabinol. J. Chem. Soc. (Resumed) 1400–1405. https://doi.org/10.1039/jr9330001400
- Pertwee R. G. (2006). Cannabinoid pharmacology: the first 66 years. British journal of pharmacology, 147 Suppl 1(Suppl 1), S163–S171. https://doi.org/10.1038/sj.bjp.0706406
- Kendall D, Alexander S (2020). Cannabinoid pharmacology, vol. 80, 1st ed. Academic press: Cambridge, MA.
- Pertwee, R. G., & Cascio, M. (2014). Known Pharmacological Actions of Delta-9-Tetrahydrocannabinol and of Four Other Chemical Constituents of Cannabis that Activate Cannabinoid Receptors. Handbook of Cannabis (Oxford; online edn, Oxford Academic, 22 Jan. 2015), https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199662685.003.0006
- Rhee, M. H., Vogel, Z., Barg, J., Bayewitch, M., Levy, R., Hanus, L., Breuer, A., & Mechoulam, R. (1997). Cannabinol derivatives: binding to cannabinoid receptors and inhibition of adenylylcyclase. Journal of medicinal chemistry, 40(20), 3228–3233. https://doi.org/10.1021/jm970126f
- Loewe S. (1946). Studies on the pharmacology and acute toxicity of compounds with marihuana activity. The Journal of pharmacology and experimental therapeutics, 88(2), 154–161.
- Karniol, I. G., Takahashi, R. N., & Musty, R. E. (1974). Effects of delta9-tetrahydrocannabinol and cannabinol on operant performance in rats. Archives internationales de pharmacodynamie et de therapie, 212(2), 230–237.
- Yamamoto, I., Watanabe, K., Kuzuoka, K., Narimatsu, S., & Yoshimura, H. (1987). The pharmacological activity of cannabinol and its major metabolite, 11-hydroxycannabinol. Chemical & pharmaceutical bulletin, 35(5), 2144–2147. https://doi.org/10.1248/cpb.35.2144
- Karniol, I.G.; Shirakawa, I.; Takahashi, R.N.; Knobel, E.; Musty, R.E. Effects of ∆9-Tetrahydrocannabinol and Cannabinol in Man. Pharmacology 1975, 13, 502–512. https://doi.org/10.1159/000136944
- Corroon J. (2021). Cannabinol and Sleep: Separating Fact from Fiction. Cannabis and cannabinoid research, 6(5), 366–371. https://doi.org/10.1089/can.2021.0006
- Perez-Reyes, M., Timmons, M. C., Davis, K. H., & Wall, E. M. (1973). A comparison of the pharmacological activity in man of intravenously administered delta9-tetrahydrocannabinol, cannabinol, and cannabidiol. Experientia, 29(11), 1368–1369. https://doi.org/10.1007/BF01922823
- InMed Announces Update on Phase 2 Clinical Trial Investigating INM-755 Cannabinol Cream for Epidermolysis Bullosa.
- Farrimond, J. A., Whalley, B. J., & Williams, C. M. (2012). Cannabinol and cannabidiol exert opposing effects on rat feeding patterns. Psychopharmacology, 223(1), 117–129. https://doi.org/10.1007/s00213-012-2697-x
- Farrimond, J. A., Whalley, B. J., & Williams, C. M. (2012). Non-Δ⁹tetrahydrocannabinol phytocannabinoids stimulate feeding in rats. Behavioural pharmacology, 23(1), 113–117. https://doi.org/10.1097/FBP.0b013e32834ed832
- Appendino, G., Gibbons, S., Giana, A., Pagani, A., Grassi, G., Stavri, M., Smith, E., & Rahman, M. M. (2008). Antibacterial cannabinoids from Cannabis sativa: a structure-activity study. Journal of natural products, 71(8), 1427–1430. https://doi.org/10.1021/np8002673
- Hergenrather, J. Y., Aviram, J., Vysotski, Y., Campisi-Pinto, S., Lewitus, G. M., & Meiri, D. (2020). Cannabinoid and Terpenoid Doses are Associated with Adult ADHD Status of Medical Cannabis Patients. Rambam Maimonides medical journal, 11(1), e0001. https://doi.org/10.5041/RMMJ.10384
- Wong, H., & Cairns, B. E. (2019). Cannabidiol, cannabinol and their combinations act as peripheral analgesics in a rat model of myofascial pain. Archives of oral biology, 104, 33–39. https://doi.org/10.1016/j.archoralbio.2019.05.028
- Elsohly, M. A., Harland, E., Murphy, J. C., Wirth, P., & Waller, C. W. (1981). Cannabinoids in glaucoma: a primary screening procedure. Journal of clinical pharmacology, 21(S1), 472S–478S. https://doi.org/10.1002/j.1552-4604.1981.tb02627.x
- Maioli, C., Mattoteia, D., Amin, H. I. M., Minassi, A., & Caprioglio, D. (2022). Cannabinol: History, Syntheses, and Biological Profile of the Greatest "Minor" Cannabinoid. Plants (Basel, Switzerland), 11(21), 2896. https://doi.org/10.3390/plants11212896
