Humuleen is een onbekend woord, ook al is de betekenis ervan heel populair. Je zou het kunnen vertalen als de geur van vers gemaaid gras, vochtige aarde of hout. Zeggen die geurindrukken je nog iets?
Dat komt door het terpeen humuleen: een aromatisch ingrediënt dat in talloze planten voorkomt, vooral in hop (het belangrijkste ingrediënt van bier), en een van de terpenen die het vaakst voorkomen in de soorten cannabis. Het heeft voordelen voor ons lichaam en kan de effecten van cannabinoïden moduleren.
Wat is humuleen en welke effecten heeft dit terpeen in cannabis?
Wat is humuleen?
Humuleen is een terpeen dat zijn naam dankt aan hop, of Humulus lupulus, zoals de wetenschappelijke naam luidt. Dit aromatische bestanddeel, dat in grote hoeveelheden wordt aangemaakt door de plant waarmee bier wordt gebrouwen, komt ook in cannabis voor als verdedigingsmiddel tegen plagen van insecten en schimmels.
Humuleen heeft een fris en kruidachtig aroma, met aardse tonen, ook van hout, een zweem van hars en zelfs een paar specerijachtige, pittige nuances.
Scheikunde
Het is een sesquiterpeen, net als bèta-caryofylleen. Het staat ook bekend als alfa-humuleen of alfa-caryofylleen (dat was de oorspronkelijke naam) en heeft een molecuulstructuur die bestaat uit drie isoprenen van elk 5 koolstofatomen.
Het chemische gegeven dat ons interesseert, is dat humuleen binnen de bestanddelen die planten hun aroma geven tot de familie van de zwaargewichten onder de terpenen behoort. Daarom is het minder vluchtig (vergeleken met andere terpenen zoals limoneen) en vormt het niet het hoofdaroma van een cannabissoort, maar is het een verbinding die zorgt voor de achtergrondtonen.
Wat is het aroma van humuleen?
Humuleen, of alfa-caryofylleen, verspreidt een fris en kruidachtig aroma. Het heeft daarnaast aardse tonen, ook van hout, met een zweem van hars, en zelfs een paar specerijachtige, pittige nuances. Het is een complexe, bittere en verfrissende geur, met een breed palet aan geurnuances.
Het makkelijkst herken je het, nog eerder dan in cannabis, in IPA-bieren. India Pale Ales zijn bieren met een hoog hopgehalte, en daarom bevatten ze ook veel humuleen. Dat bittere, wat aardse en kruidachtige aroma met een pittig tintje van die trendy bieren is dus het werk van humuleen.
Waar komt humuleen voor?
Bij cannabis zit humuleen in de trichomen van de cannabisbloemen. Het ontwikkelt zich vanaf de bloeifase, wanneer de vrouwelijke planten stoppen met de vegetatieve groei en de toppen aan de zijtakken beginnen uit te lopen, en het gehalte loopt in crescendo op naarmate de oogst dichterbij komt.
Humuleen wordt, net als de andere terpenen, aangemaakt in de kop van het trichoom (het ronde uiteinde van de harsklier) als verdedigingsmiddel van de plant tegen insectenplagen en als antischimmelmiddel tegen schimmels. En die natuurlijke verdediging van planten wordt voor mensen een zintuiglijk genot.
Welke planten zijn rijk aan humuleen?
De plant die het rijkst is aan humuleen, is zonder twijfel de plant waaraan het zijn naam dankt: Humulus lupulus, beter bekend als hop, het belangrijkste ingrediënt van bier. Na hop is de afrodisiacale geneeskrachtige plant Muira Puama (“krachtig hout”, Ptychopetalum olacoides), afkomstig uit het Amazoneregenwoud, de tweede rijkste bron van dit bestanddeel.
Sommige van de planten die het rijkst zijn aan humuleen, worden veel gebruikt als opwekkend middel of als afrodisiacum.
Maar humuleen is een sesquiterpeen dat ook voorkomt in gember, kruidnagel, nootmuskaat, salie, tamarinde, guave en ginseng. Wat hebben veel van deze planten gemeen? Die bittere en pittige nasmaak, toch? Nou, dat komt, in elk geval gedeeltelijk, door humuleen.
Wietsoorten die rijk zijn aan humuleen
Veel cannabissoorten bevatten humuleen, maar slechts weinig ervan in hoge percentages. Enkele soorten die die bittere, kruidachtige achtergrondtonen in al hun glorie laten zien, zijn de legendarische Sour Diesel en de al even legendarische Amerikaanse Girl Scout Cookies (GSC).
CBD-wiet die rijk is aan humuleen
Bij CBD-wiet proef je die humuleentonen in Ninja Fruit (Strawberry Kush x Watermelon), Candy Krush (Zkittlez CBD), Funky Monkey (Gorilla Glue), Orange Mood (Mandarin Cookies) en Meditate (CBD Pineapple Kush).
Dit is de CBD-wiet die rijk is aan humuleen en die je bij Cannactiva kunt vinden, waar je legale CBD kunt kopen.
Hoe herken je het aroma van humuleen in cannabis?
Ook al komt humuleen in talloze soorten cannabis voor, het is altijd in heel kleine hoeveelheden aanwezig. Meestal is het minder prominent aanwezig dan limoneen, myrceen, bèta-caryofylleen of linalool, en analyses van het terpeenprofiel van de meeste soorten laten doorgaans lagere humuleengehaltes zien dan die van andere terpenen.
Het is bijna nooit het overheersende terpeen van een soort, en het bepaalt zelden het totale aroma van een strain. Het is eerder een van die terpenen die de achtergrondgeur van een bepaalde bloem nuanceren.
Het is dus een type aroma dat het zintuiglijke geheel van een plant verrijkt, maar het niet monopoliseert. Daarom is het niet zo makkelijk te herkennen als bijvoorbeeld bedwelmende terpenen zoals myrceen of linalool. Humuleen is een van de terpenen die de back notes (de achtergrondtonen) van een bepaalde plant leveren, zoals experts ze in het Engels noemen.
Effecten van humuleen in cannabis
Humuleen heeft, net als de andere terpenen in cannabis, effecten op ons lichaam. Hoewel de plant het aanmaakt om zelf te overleven en verwoestende belagers als insecten en schimmels op afstand te houden, kan dit terpeen ons lichaam voordelen bieden via inademing, uitwendig gebruik of inname, en zijn er vrijwel geen contra-indicaties.
In cannabis zijn het aroma en de smaak het eerste en duidelijkste effect van humuleen. Die volheid in de mond en dat aroma in de neus die een bepaalde soort meer allure geven en haar van andere onderscheiden. Maar los van de zintuiglijke ervaring van smaak en geur kan humuleen ook de effecten van de andere bestanddelen van de plant moduleren.
Hoe werkt humuleen samen met de cannabinoïden?
Als terpeen, en door het zogeheten entourage effect, moduleert humuleen de effecten van de andere terpenen en van de cannabinoïden. Door de synergie tussen de verschillende chemische verbindingen van cannabis versterkt humuleen de therapeutische en psychoactieve eigenschappen van andere werkzame stoffen van de plant.
Want waar men aanvankelijk dacht dat fytocannabinoïden de enige verbindingen in de cannabisplant waren die met het menselijk lichaam konden interageren, heeft later onderzoek aangetoond dat ook terpenen een actieve rol spelen in de effecten van cannabis.
Gezien de ontstekingsremmende eigenschappen van humuleen zelf zou dit terpeen de ontstekingsremmende effecten kunnen versterken van de cannabinoïden CBD en THC, dankzij de synergie tussen beide.
Hoe behoud je het humuleen in cannabis?
Terpenen zijn de organische stoffen (koolwaterstoffen, om precies te zijn) die de cannabisplant haar aroma geven, en ze kunnen gemakkelijk verdampen . Terwijl cannabinoïden niet verdampen, kunnen humuleen en de andere terpenen gemakkelijk verloren gaan tijdens het curen van de toppen en de opslag daarna.
Temperatuur, licht, zuurstof en vochtigheid zijn van levensbelang om de terpenen van een top na de oogst te behouden. Wat warmte betreft: terpenen kunnen al verdampen bij temperaturen tussen 22 en 35 graden Celsius.
Het kookpunt van humuleen ligt rond 198 °C. Dat betekent dat humuleen begint te verdampen en zijn aroma en vluchtige eigenschappen vrijgeeft zodra de temperatuur dat punt bereikt.
Voordelen van humuleen
De belangrijkste voordelen die humuleen kan bieden, komen voort uit zijn ontstekingsremmende, pijnstillende en antibacteriële eigenschappen. Zijn dat niet precies de eigenschappen die je ook hebt horen toeschrijven aan gember of ginseng, planten die humuleen aanmaken? Toeval?
Wat het eerste punt betreft, bleek uit dit onderzoek dat humuleen dat via de mond wordt toegediend gunstig werkt tegen weefselontsteking. Daarvoor werd humuleen gebruikt dat was geëxtraheerd uit Cordia verbenacea, een plant die wordt gebruikt door inheemse volkeren aan de kust en in het binnenland van Brazilië (1).
Die ontstekingsremmende eigenschap kwam ook naar voren in dit andere onderzoek, waarin naast orale toediening ook de werkzaamheid van humuleen tegen ontsteking via inademing (als aerosol) werd aangetoond (2). Maar humuleen werkt niet alleen tegen zwelling: er zijn ook pijnstillende (3) en antibacteriële (4) eigenschappen bij gevonden.
De volgende keer dat je van de smaak van een biertje geniet en die bittere nasmaak in je mond blijft hangen, denk er dan aan dat humuleen daarvoor zorgt. En vergeet niet: dit terpeen geeft ook die ongelooflijke aromatische nuances aan je favoriete cannabissoort. Het is het geheime ingrediënt dat alles nog lekkerder maakt!
Bronnen
- Fernandes ES, Passos GF, Medeiros R, da Cunha FM, Ferreira J, Campos MM, Pianowski LF, Calixto JB. Anti-inflammatory effects of compounds alpha-humulene and (-)-trans-caryophyllene isolated from the essential oil of Cordia verbenacea. Eur J Pharmacol. 2007 Aug 27;569(3):228-36. doi: 10.1016/j.ejphar.2007.04.059. Epub 2007 May 22. PMID: 17559833.
- Rogerio AP, Andrade EL, Leite DF, Figueiredo CP, Calixto JB. Preventive and therapeutic anti-inflammatory properties of the sesquiterpene alpha-humulene in experimental airways allergic inflammation. Br J Pharmacol. 2009 Oct;158(4):1074-87. doi: 10.1111/j.1476-5381.2009.00177.x. Epub 2009 May 8. PMID: 19438512; PMCID: PMC2785529.
- Humulene. Cannabis sativa - an overview. Chapter 38. Nutraceuticals (Second Edition), 2021
- Pichette A, Larouche PL, Lebrun M, Legault J. Composition and antibacterial activity of Abies balsamea essential oil. Phytother Res. 2006 May;20(5):371-3. doi: 10.1002/ptr.1863. PMID: 16619365.
