CBN of cannabinol: wat het is, eigenschappen en effecten van de “slaapcannabinoïde”

In de cannabisindustrie is de kennis over de verschillende stoffen in de plant steeds verder gegroeid. Een van die stoffen is cannabinol (CBN), waarvan het therapeutische potentieel en de effecten de aandacht trekken van consumenten en professionals. Op de markt vind je verschillende producten met CBN: van oliën die CBN combineren met CBD om te slapen tot edibles, hasj (en meer CBD-hasj) en CBD-wiet met een hoog CBN-gehalte. In dit artikel leggen we je uitgebreid uit wat CBN is, en wat je moet weten over de oorsprong, eigenschappen, effecten, dosering en wettelijke aspecten ervan.

Wat is CBN?

Cannabinol (CBN) is een van de vele soorten cannabinoïden in de cannabisplant (Cannabis sativa L.). Het ontstaat door de afbraak van tetrahydrocannabinol (THC) en heeft, anders dan THC, veel zwakkere psychoactieve eigenschappen.

In de volksmond heet CBN ook wel de “slaapverwekkende cannabinoïde”, omdat CBN is onderzocht op zijn mogelijke kalmerende en ontspannende effecten, en vooral op zijn vermogen om mensen te helpen in slaap te vallen.

Omdat het een afbraakproduct van THC is, komt CBN vooral voor in gecurede of verouderde cannabistoppen, en het gehalte stijgt geleidelijk tijdens de opslag. Toch zijn er op de markt ook producten met synthetisch of semisynthetisch verkregen CBN.

Oorsprong en geschiedenis van CBN

Cannabinol (CBN) is een zeer stabiele cannabinoïde waarvan sporen zijn gevonden die teruggaan tot 750 v.Chr. in China (1). CBN is de eerste cannabinoïde die uit de cannabisplant werd geïsoleerd, eind 19e eeuw, en de structuur ervan werd begin jaren dertig vastgesteld (2, 3). Toch viel het in het onderzoek niet op, omdat de schijnwerpers gericht waren op de meest voorkomende cannabinoïden in cannabis: tetrahydrocannabinol (THC) en cannabidiol (CBD).

Wat is CBD en waarvoor dient het?

Verschillen tussen CBN, THC en CBD

CBN, THC en CBD hebben een vergelijkbare chemische structuur en komen oorspronkelijk voort uit cannabigerolzuur (CBGA). THC en CBD worden echter in de plant gevormd via de biosynthese van cannabinoïden, terwijl CBN ontstaat uit THC, door niet-enzymatische oxidatie of afbraak. De structuren van deze cannabinoïden verschillen ook in hun rangschikking en specifieke functionele groepen, wat bijdraagt aan hun unieke eigenschappen en effecten. De chemische formule van CBN is: C21H26O2

Anders dan bij de twee belangrijkste cannabinoïden, CBD en THC, zijn de CBN-concentraties in cannabis erg laag, maar ze nemen geleidelijk toe naarmate de plant meer wordt blootgesteld aan licht, zuurstof en warmte (4), omdat het een afbraakproduct van THC is. Naarmate de trichomen van de plant ouder worden, of tijdens het drogen en curen van cannabis, wordt de THC in de toppen of bloemen van cannabis geleidelijk omgezet in CBN.

Verschillen tussen THC en CBD

Wat zijn de effecten van CBN?

CBN gaat een wisselwerking aan met het endocannabinoïdesysteem van het menselijk lichaam. Het endocannabinoïdesysteem is een complex regelsysteem dat betrokken is bij het in stand houden van verschillende fysiologische processen. Het bestaat uit cannabinoïdereceptoren (CB1 en CB2), endogene cannabinoïden (endocannabinoïden) en enzymen die deze stoffen aanmaken en afbreken.

CBN is een partiële agonist van de CB1- en CB2-receptor (5), wat betekent dat het zich aan deze receptoren kan binden en ze kan activeren, maar dat de affiniteit of sterkte van de interactie lager is dan bij andere cannabinoïden zoals THC. Wat de CB1-receptor betreft, de receptor die samenhangt met de psychoactieve effecten van wiet, heeft CBN een lagere affiniteit dan THC (6); daarom heeft CBN zwakkere psychoactieve effecten en wordt het vaak in verband gebracht met een slaapverwekkend effect, catalepsie of sedatie (7). Catalepsie verwijst naar een afname van de motorische respons, wat het mogelijke ontspannende effect van deze cannabinoïde zou kunnen verklaren.

CBN heeft een milder psychoactief effect dan THC, en er worden kalmerende en ontspannende eigenschappen aan toegeschreven die de slaap kunnen beïnvloeden.

De effecten van CBN kunnen ook worden beïnvloed door andere cannabinoïden en terpenen. Deze stoffen kunnen synergetisch op elkaar inwerken en tot unieke effecten leiden wanneer ze samen worden gebruikt, een fenomeen dat bekendstaat als het entourage-effect van cannabis. Zo zou de combinatie van CBN met CBD-olie misschien de effecten van CBD bij slapeloosheid kunnen versterken.

Natuurlijk beter slapen: gewoonten voor een herstellende slaap

Eigenschappen en potentiële voordelen van CBN

Slaapinductie

Het onderzoek naar CBN wees aanvankelijk op de effecten ervan op het endocannabinoïdesysteem, en in de jaren zeventig begon men aan te tonen dat CBN catalepsie kon opwekken (8, 9). Daarom wordt gezegd dat CBN kan worden gebruikt als hulpmiddel om te slapen.

In werkelijkheid zijn de voordelen van CBN als slaapbevorderaar gebaseerd op subjectieve resultaten die niet bevestigen dat het klinisch slaap opwekt (10, 11). Het gevoel dat cannabinol kan helpen bij het inslapen komt door de sedatie die het veroorzaakt, en die gebruikers in wetenschappelijke studies hebben omschreven als “een gevoel vergelijkbaar met THC, maar lichter en aangenamer” (12).

Een van de verschillen tussen CBN en THC is dat er grote hoeveelheden CBN nodig zijn om een euforisch effect (high) te produceren zoals THC dat doet (12).

Ondersteunend bij de behandeling van ADHD

Mensen met aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD) hebben problemen om hun aandacht erbij te houden of om dwangmatig gedrag onder controle te houden. Een onderzoek in Israël rapporteerde dat cannabissoorten met een hoog CBN-gehalte werden geassocieerd met een vermindering van ADHD-symptomen, zoals gerapporteerd door patiënten in het onderzoek (17).

Stimuleert CBN de eetlust?

Bevindingen van dierstudies suggereren dat cannabinol de eetlust kan stimuleren (14, 15). Er is echter meer onderzoek nodig om de onderliggende mechanismen te begrijpen. Op basis van de huidige gegevens is het niet mogelijk om onomstotelijk te stellen dat CBN de eetlust verhoogt.

Pijnstillend en ontstekingsremmend

CBN kan nuttig zijn bij de behandeling van spierpijn (18) en bij het verminderen van ontstekingen veroorzaakt door verhoogde intraoculaire druk bij glaucoom (19). Dit zijn onderzoeken naar het pijnstillende en ontstekingsremmende effect onder zeer specifieke omstandigheden, die voorlopig niet naar de mens kunnen worden doorgetrokken, in afwachting van verder onderzoek.

Dermatologie

Bij uitwendig gebruik zijn er aanwijzingen dat cannabinol een goed ondersteunend middel is bij de behandeling van jeuk bij epidermolysis bullosa, een aandoening waarbij de huid kwetsbaar wordt en snel blaren vormt (13).

Potentieel antibioticum

Er is geopperd dat CBN antimicrobiële eigenschappen heeft, en het heeft laten zien dat het antibioticaresistente bacteriën kan bestrijden, zoals Staphylococcus aureus (16).

Gebruiksvormen en dosering van CBN

CBN is van nature te vinden in oliën, vapes, hasj of wiet gemaakt van bepaalde cannabissoorten die rijk zijn aan cannabinol, of van planten die meer CBN hebben opgebouwd. Het kan worden gerookt, verdampt of gebruikt in de vorm van edibles, zoals cannabisgummies.

In sommige gevallen is het mogelijk om producten te vinden met hoge hoeveelheden cannabinol, die gemaakt zijn door CBN van semisynthetische oorsprong aan hun samenstelling toe te voegen.

CBN-dosering

Sommige onderzoeken die de interacties van CBN met andere cannabinoïden hebben beoordeeld of de psychoactieve effecten ervan hebben bestudeerd, hebben doses gebruikt van 20 mg tot 1200 mg per dag (11), een zeer breed bereik. Hoewel deze doses geen toxische effecten vertoonden, is de veiligheid ervan niet geëvalueerd en is niet bekend of CBN een klokvormig dosis-effect heeft, zoals andere cannabinoïden.

Er is een klinische studie gedaan naar CBN bij slapeloosheid, waarbij doses van 30 mg en 300 mg CBN werden gebruikt (NCT05344170).

Op de Europese CBN-markt gebruiken producten met CBN, vooral “slaapoliën”, concentraties van 2,5%, 5% of meer (1-2 mg CBN per druppel), meestal gecombineerd met verschillende concentraties CBD.

Kortom, de dosering van CBN is geen exacte wetenschap, en de effectieve hoeveelheid cannabinol kan verschillen per persoon, per doel waarvoor CBN wordt genomen en per type CBN-product en de samenstelling ervan. Net als bij andere cannabinoïden kan de juiste dosis per persoon verschillen; daarom luidt het advies meestal om met een lage begindosis te beginnen en die zo nodig geleidelijk te verhogen.

Daarnaast vind je op de markt producten met een zeer uiteenlopende samenstelling en dosering van CBN. Samen met het gebrek aan onderzoek naar de veiligheid van deze stof is het daarom aan te raden om een professional te raadplegen voordat je CBN neemt.

Manieren om CBN te verkrijgen

Hoe wordt CBN verkregen?

Je zou kunnen denken dat CBN wordt verkregen door het uit cannabisplanten te extraheren, maar die procedure is zeer ingewikkeld, omdat cannabinol een vergelijkbare polariteit en oplosbaarheid heeft als andere cannabinoïden, waardoor het heel moeilijk te isoleren is. Het meeste CBN in commerciële producten is dus van synthetische oorsprong. Het is het resultaat van jaren waarin de synthesemethode is aangepast om cannabinol te kunnen produceren zonder het uit de plant te halen (20).

Synthese van CBN

In het laboratorium kan CBN synthetisch of semisynthetisch worden geproduceerd. Bij semisynthese worden CBD of THC als precursoren gebruikt om cannabinol te verkrijgen. Bij de synthetische route daarentegen worden methoden gebruikt die niet uitgaan van stoffen die rechtstreeks uit cannabis komen (CBD of THC), maar van een lactonisch tussenproduct (bifenyl of cyclisatie) of van niet-lactonische tussenproducten (20).

Legaliteit: de wettelijke status van CBN

Hoewel CBN is afgeleid van THC en een cannabinoïde is met een mild psychoactief effect, is het in veel landen over de hele wereld niet illegaal. Dat komt doordat het onderzoek zich altijd op CBD en THC heeft gericht, waardoor veel cannabinoïden buiten de wettelijke kaders zijn gebleven.

Daarnaast maakt de mogelijkheid om synthetisch CBN te produceren de stof los van de illegale context van wiet. De veiligheid, bijwerkingen en het toxicologische profiel van cannabinol zijn echter nog niet goed vastgesteld, en dat betekent dat gebruikers voorzichtig moeten zijn.

Is CBN legaal?

In Spanje valt CBN onder dezelfde regelgeving als andere cannabinoïden die geen THC zijn, dus je kunt het vinden in wiet, vapes en oliën (maar niet in edibles, zoals cannabissnoepjes, omdat cannabinoïden in de EU niet zijn toegelaten als voedingsmiddel of als voedingssupplement).

CBN kan worden toegevoegd om cannabisproducten te verrijken, maar wordt ook los verkocht in producten zoals edibles, zalven en oliën.

CBN in een oogopslag

Als we nadenken over de toekomst van CBN, is het belangrijk op te merken dat het onderzoek naar deze specifieke cannabinoïde nog relatief beperkt is in vergelijking met andere cannabinoïden zoals THC en CBD. Naarmate de belangstelling voor cannabisonderzoek echter toeneemt, zal er waarschijnlijk meer aandacht worden besteed aan het onderzoeken van het potentieel van CBN. Op dit moment is CBN niet onderzocht op langetermijneffecten en zijn niet alle mogelijke therapeutische toepassingen bekend. Er is meer onderzoek nodig om de effecten van CBN, de werkingsmechanismen en de rol van CBN in de toekomst van medicinale cannabis volledig te begrijpen.

We hopen dat je dit overzicht van de kenmerken, eigenschappen en wettelijke aspecten van CBN interessant vond. Tot de volgende keer!

Bronnen

1. Russo E. B. (2007). History of cannabis and its preparations in saga, science, and sobriquet. Chemistry & biodiversity, 4(8), 1614–1648. https://doi.org/10.1002/cbdv.200790144
2. Cahn, R. S. (1933). 326. Cannabis indica resin. Part IV. The synthesis of some 2: 2-dimethyldibenzopyrans, and confirmation of the structure of cannabinol. J. Chem. Soc. (Resumed) 1400–1405. https://doi.org/10.1039/jr9330001400
3. Pertwee R. G. (2006). Cannabinoid pharmacology: the first 66 years. British journal of pharmacology, 147 Suppl 1(Suppl 1), S163–S171. https://doi.org/10.1038/sj.bjp.0706406
4. Kendall D, Alexander S (2020). Cannabinoid pharmacology, vol. 80, 1st ed. Academic press: Cambridge, MA.
5. Pertwee, R. G., & Cascio, M. (2014). Known Pharmacological Actions of Delta-9-Tetrahydrocannabinol and of Four Other Chemical Constituents of Cannabis that Activate Cannabinoid Receptors. Handbook of Cannabis (Oxford; online edn, Oxford Academic, 22 Jan. 2015), https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199662685.003.0006
6. Rhee, M. H., Vogel, Z., Barg, J., Bayewitch, M., Levy, R., Hanus, L., Breuer, A., & Mechoulam, R. (1997). Cannabinol derivatives: binding to cannabinoid receptors and inhibition of adenylylcyclase. Journal of medicinal chemistry, 40(20), 3228–3233. https://doi.org/10.1021/jm970126f
7. Loewe S. (1946). Studies on the pharmacology and acute toxicity of compounds with marihuana activity. The Journal of pharmacology and experimental therapeutics, 88(2), 154–161.
8. Karniol, I. G., Takahashi, R. N., & Musty, R. E. (1974). Effects of delta9-tetrahydrocannabinol and cannabinol on operant performance in rats. Archives internationales de pharmacodynamie et de therapie, 212(2), 230–237.
9. Yamamoto, I., Watanabe, K., Kuzuoka, K., Narimatsu, S., & Yoshimura, H. (1987). The pharmacological activity of cannabinol and its major metabolite, 11-hydroxycannabinol. Chemical & pharmaceutical bulletin, 35(5), 2144–2147. https://doi.org/10.1248/cpb.35.2144
10. Karniol, I.G.; Shirakawa, I.; Takahashi, R.N.; Knobel, E.; Musty, R.E. Effects of ∆9-Tetrahydrocannabinol and Cannabinol in Man. Pharmacology 1975, 13, 502–512. https://doi.org/10.1159/000136944
11. Corroon J. (2021). Cannabinol and Sleep: Separating Fact from Fiction. Cannabis and cannabinoid research, 6(5), 366–371. https://doi.org/10.1089/can.2021.0006
12. Perez-Reyes, M., Timmons, M. C., Davis, K. H., & Wall, E. M. (1973). A comparison of the pharmacological activity in man of intravenously administered delta9-tetrahydrocannabinol, cannabinol, and cannabidiol. Experientia, 29(11), 1368–1369. https://doi.org/10.1007/BF01922823
13. InMed Announces Update on Phase 2 Clinical Trial Investigating INM-755 Cannabinol Cream for Epidermolysis Bullosa.
14. Farrimond, J. A., Whalley, B. J., & Williams, C. M. (2012). Cannabinol and cannabidiol exert opposing effects on rat feeding patterns. Psychopharmacology, 223(1), 117–129. https://doi.org/10.1007/s00213-012-2697-x
15. Farrimond, J. A., Whalley, B. J., & Williams, C. M. (2012). Non-Δ⁹tetrahydrocannabinol phytocannabinoids stimulate feeding in rats. Behavioural pharmacology, 23(1), 113–117. https://doi.org/10.1097/FBP.0b013e32834ed832
16. Appendino, G., Gibbons, S., Giana, A., Pagani, A., Grassi, G., Stavri, M., Smith, E., & Rahman, M. M. (2008). Antibacterial cannabinoids from Cannabis sativa: a structure-activity study. Journal of natural products, 71(8), 1427–1430. https://doi.org/10.1021/np8002673
17. Hergenrather, J. Y., Aviram, J., Vysotski, Y., Campisi-Pinto, S., Lewitus, G. M., & Meiri, D. (2020). Cannabinoid and Terpenoid Doses are Associated with Adult ADHD Status of Medical Cannabis Patients. Rambam Maimonides medical journal, 11(1), e0001. https://doi.org/10.5041/RMMJ.10384
18. Wong, H., & Cairns, B. E. (2019). Cannabidiol, cannabinol and their combinations act as peripheral analgesics in a rat model of myofascial pain. Archives of oral biology, 104, 33–39. https://doi.org/10.1016/j.archoralbio.2019.05.028
19. Elsohly, M. A., Harland, E., Murphy, J. C., Wirth, P., & Waller, C. W. (1981). Cannabinoids in glaucoma: a primary screening procedure. Journal of clinical pharmacology, 21(S1), 472S–478S. https://doi.org/10.1002/j.1552-4604.1981.tb02627.x
20. Maioli, C., Mattoteia, D., Amin, H. I. M., Minassi, A., & Caprioglio, D. (2022). Cannabinol: History, Syntheses, and Biological Profile of the Greatest "Minor" Cannabinoid. Plants (Basel, Switzerland), 11(21), 2896. https://doi.org/10.3390/plants11212896