CBD na ból neuropatyczny: co mówi nauka
Jeśli od jakiegoś czasu czytasz o korzyściach kannabidiolu, prawdopodobnie słyszałeś o właściwościach CBD łagodzących ból neuropatyczny. Z okazji Światowego Dnia Bólu poświęcamy temu tematowi dzisiejszy wpis, w którym znajdziesz wszystkie informacje z literatury naukowej, a także odpowiedzi na główne pytania dotyczące tego rodzaju bólu i jego leczenia. Aby poznać ogólny obraz tego, jak podchodzi się do takich dolegliwości, przeczytaj nasz przewodnik o CBD na ból przewlekły.
3 kluczowe informacje:
- Ból neuropatyczny wynika z uszkodzenia nerwów i słabo reaguje na klasyczne leki przeciwbólowe.
- Najkorzystniejsze dowody dla CBD dotyczą stosowania miejscowego (maść konopna z CBD lub olejek we wcierce): badanie nad neuropatią obwodową wykazało poprawę bólu po kilku tygodniach.
- Działa lepiej w synergii z THC i terpenami (efekt otoczenia, entourage); samo CBD przyjmowane doustnie dawało wyniki niejednoznaczne.
Czym jest CBD?
Kannabidiol (CBD) to jeden z głównych fitokannabinoidów konopi. W przeciwieństwie do THC nie jest psychoaktywny: nie zmienia stanu świadomości i oddziałuje na układ endokannabinoidowy organizmu, który uczestniczy w regulacji bólu, stanu zapalnego i nastroju.
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) CBD jest związkiem dobrze tolerowanym i bezpiecznym dla ludzi: nie wykazuje działań wskazujących na nadużywanie ani uzależnienie, a nie ma dowodów na problemy zdrowia publicznego związane ze stosowaniem czystego CBD (raport Komitetu Ekspertów ds. Uzależnień od Leków, ECDD).
To czyni go interesującym kandydatem do łagodzenia uporczywych dolegliwości, takich jak ból neuropatyczny. Mimo to warto pamiętać, że CBD nie jest lekiem, a produkty Cannactiva są przeznaczone do użytku zewnętrznego; ta treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.
Czym jest ból neuropatyczny?
Ból neuropatyczny to złożona choroba, która dotyka miliony ludzi na całym świecie. Jest rodzajem bólu przewlekłego, który powstaje w wyniku uszkodzenia nerwów lub nieprawidłowego działania układu nerwowego.
Jak objawia się ból neuropatyczny?
Ból neuropatyczny opisuje się i odczuwa na różne sposoby, a może dotyczyć różnych części ciała. Oto kilka przykładów:
- Ból przeszywający: ostry, kłujący ból pojawiający się z przerwami, jak „porażenia prądem”, częsty w schorzeniach takich jak nerwoból nerwu trójdzielnego.
- Ból z mrowieniem lub drętwieniem: ciągłe uczucie mrowienia lub drętwienia w określonym obszarze. Może wystąpić w przypadku neuropatii obwodowej.
- Ból z nadwrażliwością, czyli allodynia: skóra w dotkniętym miejscu staje się nadwrażliwa, tak że nawet woda pod prysznicem czy pogłaskanie wywołuje ból. Jest to częste w takich stanach jak neuralgia popółpaścowa czy zespół Sudecka.
- Ból skurczowy: spazmatyczny, kłujący ból przypominający skurcz mięśnia.
- Ból fantomowy: osoby, które straciły kończynę w wyniku amputacji, odczuwają ból w części ciała, której już nie ma.
- Ból ośrodkowy: ból w całym ciele lub w określonych obszarach. Jest częsty w chorobach takich jak stwardnienie rozsiane.
- Ból z ucisku nerwu: gdy nerw jest uciskany przez przepuklinę dysku, wypuklinę lub inną dolegliwość, może pojawić się ból neuropatyczny promieniujący wzdłuż przebiegu uciśniętego nerwu.
Różnice między bólem neuropatycznym a innymi rodzajami bólu
Główna różnica między bólem neuropatycznym a innymi rodzajami bólu to przyczyna. O ile ból nocyceptywny (po urazach, skaleczeniach itp.) powstaje w wyniku uszkodzenia tkanek ciała, ból neuropatyczny jest spowodowany uszkodzeniem samych nerwów.
Ból często utrzymuje się długo po wyleczeniu pierwotnego urazu, co sprawia, że leczenie jest złożone.
Konwencjonalne leczenie bólu neuropatycznego i jego ograniczenia
Ból neuropatyczny leczy się konwencjonalnymi lekami przeciwbólowymi, opioidami, lekami przeciwdrgawkowymi, a nawet przeciwdepresyjnymi. Metody te mają jednak ograniczenia pod względem skuteczności i toksyczności: mogą nie działać u wszystkich pacjentów, mogą powodować skutki uboczne, a niektóre leki (jak opioidy) mogą uzależniać.
Ból neuropatyczny to złożony stan, którego nie można zmierzyć obiektywnie, a jego leczenie wymaga spersonalizowanych strategii.
Wysłuchanie i zaufanie osobom doświadczającym bólu jest kluczowe, ponieważ to one najlepiej mogą go opisać i współpracować w odpowiednim postępowaniu.
Podejście do bólu powinno być wieloczynnikowe i łączyć różne terapie oraz narzędzia, które pomagają złagodzić ból i poprawić jakość życia osób, które na niego cierpią.
Korzyści z CBD przy bólu neuropatycznym
Kannabidiol (CBD) to związek występujący w konopiach, należący do rodziny fitokannabinoidów, które nie wywołują efektu psychoaktywnego. CBD zwróciło uwagę swoimi licznymi potencjalnymi właściwościami terapeutycznymi, takimi jak skuteczność w leczeniu bólu zapalnego i prawdopodobnie bólu neuropatycznego.
Mechanizm działania, dzięki któremu CBD mogłoby przynosić ulgę w niektórych rodzajach bólu neuropatycznego, wynika z jego interakcji z układem endokannabinoidowym (SEK) i wieloma celami komórkowymi, które regulują przetwarzanie bólu w naszym organizmie.
Badania naukowe
Kilka badań eksperymentalnych pogłębiło wiedzę o skuteczności CBD przy bólu neuropatycznym. U gryzoni CBD pozwoliło kontrolować odczuwanie bólu przewlekłego, co może mieć znaczenie dla niektórych rodzajów bólu neuropatycznego (1, 2, 3).
Chociaż badania na zwierzętach sugerują skuteczność CBD w leczeniu bólu neuropatycznego, wyniki nie muszą się przekładać na ludzi. U ludzi badania kliniczne dały wyniki dość sporne: w niektórych uzyskano dobre rezultaty w leczeniu bólu neuropatycznego, w innych nie.
Jakiej dawki CBD używa się przy bólu?
Odpowiednia ilość CBD zależy od rodzaju bólu i sposobu stosowania, a nie ma jednego schematu. Zebraliśmy zakresy referencyjne w naszym przewodniku o dawce CBD na ból.
Skuteczność masaży z kannabidiolem
Miejscowe stosowanie masaży z olejkiem CBD przyniosło dobre rezultaty w kontroli neuropatii obwodowej. W jednym badaniu 29 osób stosowało olejek CBD na skórę i po 4 tygodniach lepiej radziło sobie z bólem (4). CBD stosowane miejscowo jest dobrze tolerowane i może być skuteczniejszą alternatywą w porównaniu z innymi terapiami.
Z drugiej strony istnieje badanie kliniczne, w którym podawano CBD doustnie w leczeniu bólu neuropatycznego; choć nie przyniosło pozytywnych efektów, badacze twierdzą, że jednym z ograniczeń było niewłączenie innych dawek CBD (5). CBD może wykazywać efekt dzwonowy, w którym wywołuje zupełnie odmienne reakcje w zależności od przyjętej dawki, dlatego choć badanie na ludziach nie wykazało skuteczności CBD przy bólu neuropatycznym, nie jest to wynik rozstrzygający (5).
Jaka jest optymalna dawka CBD?
Nie ma ilości, która działa tak samo u wszystkich: zazwyczaj zaczyna się od małej i zwiększa stopniowo, aż znajdzie się to, co sprawdza się najlepiej. Opowiadamy o zasadach i najlepiej przebadanych dawkach w naszym przewodniku o optymalnej dawce CBD.
Czy samo CBD wystarcza na ból, czy trzeba je łączyć z THC?
Konopie są stosowane w leczeniu bólu od setek lat (6). W rzeczywistości terapie kannabinoidowe przy bólu są skuteczniejsze, gdy CBD stosuje się w połączeniu z THC, ponieważ powstaje efekt synergiczny (7).
Synergiczne działanie fitokannabinoidów, które skutkuje wzmocnionym efektem farmakologicznym, nazywa się efektem otoczenia (entourage) (8). Efekt otoczenia może być korzystny w leczeniu bólu neuropatycznego, ponieważ obejmuje nie tylko kannabinoidy, ale także terpeny, takie jak kariofilen, mircen i pinen, które same z siebie mają właściwości przeciwbólowe (9, 10, 11).
Ze względu na efekt synergiczny należy również wziąć pod uwagę, że CBD mogłoby dawać lepsze rezultaty w postaci ekstraktów CBD full spectrum, ponieważ obecność terpenów może zwiększać jego potencjał w leczeniu bólu.
CBD na ból stawów i inne rodzaje bólu
Ból neuropatyczny nie jest jedynym, przy którym bada się kannabidiol. Jeśli interesuje Cię jego stosowanie na stawy, wyjaśniamy to w artykule CBD na ból stawów; a jeśli zamierzasz zrobić ten krok, ten przewodnik po zakupie olejku CBD pomoże Ci wybrać.
Podsumowując, choć istnieją wyniki sporne, CBD mogłoby być obiecującą alternatywą w niektórych rodzajach bólu neuropatycznego, takich jak neuropatia obwodowa, lub pomagać w leczeniu lęku i stresu, które mogą towarzyszyć bolesnemu procesowi.
Obecnie nadal prowadzi się badania nad zastosowaniami CBD w leczeniu bólu. Dlatego przed rozpoczęciem jakiejkolwiek terapii kannabinoidami zawsze należy skonsultować się z pracownikiem ochrony zdrowia.
Jak stosuje się CBD przy bólu neuropatycznym?
Sposób podawania CBD w leczeniu bólu neuropatycznego zależy od pożądanej reakcji.
Przy neuropatii obwodowej można je stosować miejscowo, masując skórę maścią konopną z CBD lub olejkiem CBD; albo podjęzykowo i doustnie, z olejkiem CBD, jeśli chcesz, aby CBD trafiło do krwiobiegu i rozeszło się po organizmie i mózgu, aby zmniejszyć lęk. Pamiętaj, że w wielu krajach europejskich CBD nie jest uregulowane pod kątem spożycia doustnego: sprawdź przepisy.
Jaka jest dawka CBD?
Drogą doustną badano bez powodzenia jedynie dawki CBD od 5 mg do 45 mg dziennie (podzielone na 3 dawki). Nie jest znana skuteczność innych dawek CBD przy bólu neuropatycznym. W tym miejscu warto wyjaśnić, że stosowanie CBD podjęzykowo lub doustnie nie jest prawnie dozwolone w niektórych krajach europejskich. Olejki CBD Cannactiva spełniają normy UE i są sprzedawane do użytku zewnętrznego.
Z kolei olejek CBD stosowany miejscowo z dobrymi rezultatami zawierał 250 mg CBD w 90 ml (co odpowiada w przybliżeniu stężeniu 2,5 %).
Najczęstsze pytania o stosowanie CBD przy bólu neuropatycznym
Czy CBD sprawdza się przy bólu neuropatycznym?
Dowody są niejednoznaczne: w modelach zwierzęcych i przy stosowaniu miejscowym są obiecujące wyniki (neuropatia obwodowa), podczas gdy niektóre badania z podawaniem doustnym nie wykazały efektu. Może być wsparciem, ale nie zastępuje leczenia medycznego.
Maść konopna z CBD czy olejek CBD na ból neuropatyczny?
Przy zlokalizowanej neuropatii obwodowej najlepiej udokumentowana jest droga miejscowa (maść konopna z CBD lub olejek we wcierce). Droga podjęzykowa lub doustna jest częściej wiązana z działaniem ogólnoustrojowym i w niektórych krajach UE nie jest dozwolona.
Jaka dawka CBD na ból neuropatyczny?
Nie ma standardowej dawki. Zajrzyj do przewodnika po dawkach CBD na ból. Referencyjne badanie miejscowe zastosowało stężenie ≈2,5 %; zacznij od niskiej dawki i dostosowuj ją razem z lekarzem.
Czy CBD działa lepiej z THC?
Tak: terapie kannabinoidowe na ból są zwykle skuteczniejsze, gdy CBD łączy się z THC i terpenami (efekt otoczenia), choć to wykracza poza produkty do użytku zewnętrznego.
Uwaga: to wpis informacyjny, oparty na trwających badaniach, który nie może i nie ma na celu diagnozowania, zapobiegania ani leczenia żadnej choroby czy objawu. Jego treść może uzupełniać, ale nigdy zastępować diagnozy lub leczenia jakiejkolwiek choroby czy objawu. Produkty Cannactiva nie są lekami i są przeznaczone do użytku zewnętrznego. Skonsultuj się z lekarzem przed zastosowaniem CBD.
Bibliografia
1. Baron-Flores, V., Diaz-Ruiz, A., Manzanares, J., Rios, C., Burelo, M., Jardon-Guadarrama, G., Martínez-Cárdenas, M. L. Á., & Mata-Bermudez, A. (2022). Cannabidiol attenuates hypersensitivity and oxidative stress after traumatic spinal cord injury in rats. Neuroscience letters, 788, 136855. https://doi.org/10.1016/j.neulet.2022.136855
2. Xiong, W., Cui, T., Cheng, K., Yang, F., Chen, S. R., Willenbring, D., Guan, Y., Pan, H. L., Ren, K., Xu, Y., & Zhang, L. (2012). Cannabinoids suppress inflammatory and neuropathic pain by targeting α3 glycine receptors. The Journal of experimental medicine, 209(6), 1121–1134. https://doi.org/10.1084/jem.20120242
3. Wang, X., Lin, C., Jin, S., Wang, Y., Peng, Y., & Wang, X. (2023). Cannabidiol alleviates neuroinflammation and attenuates neuropathic pain via targeting FKBP5. Brain, behavior, and immunity, 111, 365–375. https://doi.org/10.1016/j.bbi.2023.05.008
4. Xu, D. H., Cullen, B. D., Tang, M., & Fang, Y. (2020). The Effectiveness of Topical Cannabidiol Oil in Symptomatic Relief of Peripheral Neuropathy of the Lower Extremities. Current pharmaceutical biotechnology, 21(5), 390–402. https://doi.org/10.2174/1389201020666191202111534
5. Hansen, J. S., Gustavsen, S., Roshanisefat, H., Kant, M., Biering-Sørensen, F., Andersen, C., Olsson, A., Chow, H. H., Asgari, N., Hansen, J. R., Nielsen, H. H., Hansen, R. M., Petersen, T., Oturai, A. B., Sellebjerg, F., Sædder, E. A., Kasch, H., Rasmussen, P. V., Finnerup, N. B., & Svendsen, K. B. (2023). Cannabis-Based Medicine for Neuropathic Pain and Spasticity-A Multicenter, Randomized, Double-Blinded, Placebo-Controlled Trial. Pharmaceuticals (Basel, Switzerland), 16(8), 1079. https://doi.org/10.3390/ph16081079
6. Bonini, S. A., Premoli, M., Tambaro, S., Kumar, A., Maccarinelli, G., Memo, M., & Mastinu, A. (2018). Cannabis sativa: A comprehensive ethnopharmacological review of a medicinal plant with a long history. Journal of ethnopharmacology, 227, 300–315. https://doi.org/10.1016/j.jep.2018.09.004
7. King, K. M., Myers, A. M., Soroka-Monzo, A. J., Tuma, R. F., Tallarida, R. J., Walker, E. A., & Ward, S. J. (2017). Single and combined effects of Δ9 -tetrahydrocannabinol and cannabidiol in a mouse model of chemotherapy-induced neuropathic pain. British journal of pharmacology, 174(17), 2832–2841. https://doi.org/10.1111/bph.13887
8. Russo E. B. (2008). Cannabinoids in the management of difficult to treat pain. Therapeutics and clinical risk management, 4(1), 245–259. https://doi.org/10.2147/tcrm.s1928
9. Klauke, A. L., Racz, I., Pradier, B., Markert, A., Zimmer, A. M., Gertsch, J., & Zimmer, A. (2014). The cannabinoid CB₂ receptor-selective phytocannabinoid beta-caryophyllene exerts analgesic effects in mouse models of inflammatory and neuropathic pain. European neuropsychopharmacology : the journal of the European College of Neuropsychopharmacology, 24(4), 608–620. https://doi.org/10.1016/j.euroneuro.2013.10.008
10. Rao, V. S., Menezes, A. M., & Viana, G. S. (1990). Effect of myrcene on nociception in mice. The Journal of pharmacy and pharmacology, 42(12), 877–878. https://doi.org/10.1111/j.2042-7158.1990.tb07046.x
11. Li, X. J., Yang, Y. J., Li, Y. S., Zhang, W. K., & Tang, H. B. (2016). α-Pinene, linalool, and 1-octanol contribute to the topical anti-inflammatory and analgesic activities of frankincense by inhibiting COX-2. Journal of ethnopharmacology, 179, 22–26. https://doi.org/10.1016/j.jep.2015.12.03912. Organización Mundial de la Salud. (2018). CANNABIDIOL (CBD), Critical Review Report. Disponible en: https://www.who.int/docs/default-source/controlled-substances/whocbdreportmay2018-2.pdf?sfvrsn=f78db177_2
