Czy CBD zmniejsza działanie THC?

Konopie to roślina zawierająca wiele związków chemicznych, wśród których są kannabinoidy; najbardziej znane to tetrahydrokannabinol (THC) i kannabidiol (CBD). THC odpowiada za efekty psychotropowe związane z paleniem marihuany, a CBD zyskało popularność dzięki temu, że oferuje korzyści terapeutyczne bez efektów psychotropowych.

Rośnie zainteresowanie interakcją między tymi dwoma związkami, na co wskazują niektóre badania naukowe. Dziś na blogu Cannactiva, badacz Alberto Sainz Cort, autor badań naukowych o interakcjach między CBD i THC, wyjaśnia nam, jak wygląda działanie THC i CBD przyjmowanych razem.

THC i CBD: czym są i jak działają?

THC to najobficiej występujący kannabinoid w roślinie marihuany i główny winowajca efektów psychotropowych wynikających z używania konopi, które charakteryzują się uczuciem euforii, relaksu, zmienionym postrzeganiem i innymi efektami neuropsychologicznymi.

CBD to drugi najobficiej występujący kannabinoid w roślinie konopi, ale jego działanie różni się od działania THC. Liczne badania wykazały, że nie wywołuje efektów psychotropowych jak THC. Kannabidiol wywiera jednak w organizmie inne efekty o potencjale terapeutycznym, takie jak łagodzenie przewlekłego bólu, lęku, zaburzeń psychotycznych czy bezsenności.

Różnice między CBD i THC

Poza efektami, jakie każdy kannabinoid wywołuje osobno, zaobserwowano, że przy łącznym przyjmowaniu CBD może modulować działanie THC, co mogłoby wpływać na ich intensywność i na doświadczenie użytkownika.

Połączenie CBD i THC: osłabienie czy wzmocnienie efektów?

Niektórzy użytkownicy konopi już dawno zauważyli, że odmiany o stosunkowo wysokiej zawartości CBD (obok THC) nie były tak mocne jak inne odmiany, które zawierały wyłącznie THC.

W rzeczywistości klasyczny marokański haszysz sprzed dziesięciu czy dwudziestu lat nie dawał takiego haju jak marihuana, mimo że zawierał bardzo podobne ilości THC. Haszysz zawierał jednak inne kannabinoidy, takie jak CBD czy kannabinol (CBN), podczas gdy szyszki marihuany dostępne w tamtych czasach zawierały zwykle tylko THC, a udział innych kannabinoidów wynosił poniżej 1%.

Niektórzy mówili, że CBD zmniejsza działanie THC albo że sprawia, iż haj jest łatwiejszy do zniesienia, ale nikt nie miał na to dowodów naukowych ani klinicznych, a wiedza opierała się głównie na doświadczeniach palaczy.

Ponadto trudno było znaleźć produkty z konopi o zrównoważonych proporcjach CBD i THC, dopóki Resin Seeds i GW Pharmaceuticals nie wprowadziły na rynek – odpowiednio – nasion Cannatonic i Sativexu (THC:CBD 1:1) w pierwszej dekadzie lat 2000.

Naukowcy od dawna badali działanie CBD, ale bardzo rzadko rozważano badanie połączenia CBD z THC, z nielicznymi wyjątkami, do których należą badania Ethana Russo (1,2), który współpracował przy tworzeniu Sativexu.

Możliwe zastosowania w medycznej marihuanie

Badania nad CBD (bez THC) wykazywały właściwości przeciwpsychotyczne (3–5), co już mogło podpowiadać, jak działa ono razem z THC, ponieważ wiedziano już wtedy, że THC wywołuje efekty psychotyczne (6–9).

Kiedy w końcu zaczęto sprzedawać odmiany o wysokiej zawartości CBD (po przypadku dziewczynki Charlotte chorującej na padaczkę dziecięcą), lekarze i pacjenci stosujący medyczną marihuanę zauważyli, że CBD może uczynić działanie THC łatwiejszym do zniesienia, gdy jest stosowane w celach terapeutycznych.

Trzeba pamiętać, że wielu pacjentów używających konopi leczniczo nie chce mieć haju, a wręcz uważa go za działanie niepożądane leku. Dlatego badanie interakcji THC z CBD (i z innymi związkami) zaczęło nabierać większego znaczenia.

Interakcje między THC i CBD

Mechanizmy interakcji

Kannabinoidy działają na układ endokannabinoidowy, który odpowiada za różne mechanizmy komórkowe i jest rozmieszczony w całym ciele.

Klasyczne działanie marihuany wynika zasadniczo z właściwości psychotropowych THC. THC wiąże się z receptorami kannabinoidowymi w mózgu (głównie z receptorem CB1), rozmieszczonymi w różnych obszarach ośrodkowego układu nerwowego, wywołując charakterystyczne efekty „haju”.

CBD nie daje haju, prawdopodobnie ze względu na sposób, w jaki oddziałuje na receptor CB1. CBD jest bowiem negatywnym modulatorem allosterycznym receptora CB1 (10). Oznacza to, że jego związanie nie aktywuje receptora, lecz negatywnie moduluje jego aktywność. Dlatego CBD mogłoby modulować działanie THC na receptor CB1, co przekładałoby się na osłabienie jego efektów psychotropowych. Możliwe jednak, że modulujące działanie CBD na THC wynika także z interakcji z innymi receptorami w mózgu, takimi jak receptory serotoninowe (11).

Jakie korzyści dla użytkownika konopi mają odmiany o zrównoważonych proporcjach THC i CBD?

Istnieją przesłanki, by sądzić, że odmiany konopi o zrównoważonych proporcjach THC i CBD zapewniają użytkownikowi łatwiejsze do zniesienia doświadczenie, ponieważ CBD może łagodzić niektóre efekty psychotropowe THC. Może to oznaczać zmniejszenie efektów psychotropowych i psychotycznych związanych z używaniem THC, takich jak lęk czy paranoja, a u pacjentów stosujących medyczną marihuanę – wzmocnienie łącznych korzyści terapeutycznych obu kannabinoidów.

Indica i Sativa: znasz różnice?

Badania naukowe nad wpływem CBD na działanie THC

Kilka badań naukowych zajęło się interakcją między THC i CBD, koncentrując się na subiektywnych efektach opisywanych przez osoby, które otrzymują oba kannabinoidy łącznie, doustnie lub drogą inhalacji.

Zacznę od wspomnienia jednego z tych badań, które zaprojektowałem i przeprowadziłem kilka lat temu wraz z fundacją ICEERS w klubie konopnym w Barcelonie.

Badanie w klubie konopnym w Barcelonie

Nasze badanie (12), opublikowane w czasopiśmie naukowym Journal of Clinical Psychopharmacology, zostało przeprowadzone jako badanie naturalistyczne, przy zachowaniu kontroli zbliżonej do badania klinicznego: randomizowane, ze standaryzowanymi dawkami, kontrolowane placebo i podwójnie zaślepione.

Skoro THC wywołuje efekty psychotyczne, a te są w dużej mierze zależne od otoczenia, najodpowiedniejsze było przeprowadzenie badania w klubie konopnym w Barcelonie. Jak wielu z Was wie, klub konopny to prywatny lokal, w którym członkowie spotykają się, by zdobywać i konsumować konopie. Jest to zatem miejsce znane użytkownikom, w którym czują się dobrze, a przy tym odzwierciedla realną i powszechną sytuację używania konopi. Gdybyśmy zrobili badanie w szpitalu lub laboratorium, kontekst mógłby sprawić, że uczestnicy nie czuliby się swobodnie, co mogłoby ogromnie wpłynąć na zmienne psychologiczne, które chcemy mierzyć. W końcu subiektywne efekty konopi to efekty psychologiczne (jak efekty psychotyczne wywoływane przez THC).

W badaniu zaprosiliśmy członków klubu konopnego Strain Hunters do wypróbowania czterech różnych produktów z punktu wydawania klubu: ekstraktu z 65 mg THC, drugiego ze 130 mg CBD, połączenia 65 mg THC + 130 mg CBD oraz placebo bez kannabinoidów. Testy przeprowadzono w czterech osobnych sesjach.

Wyniki pokazały, że połączenie THC i CBD (proporcja 1:2) zmniejszyło subiektywne efekty THC, zwłaszcza uczucie „bycia na haju”, a także ograniczyło niektóre jego efekty psychotyczne.

Rozbieżności w badaniach nad interakcją CBD–THC

W jednym z najważniejszych przeglądów naukowych na ten temat (13) badacze stwierdzili, że część badań potwierdza hipotezę, iż CBD może przeciwdziałać subiektywnym efektom THC, ale inne wykazują coś przeciwnego. Może to wynikać z różnic w drogach podania, dawkach i proporcjach CBD:THC. Na przykład w innym badaniu (14) zastosowano proporcję CBD (8 mg) : THC (16 mg) wynoszącą 2:1 i nie stwierdzono zmniejszenia efektów THC w żadnej ze skal, gdy waporyzowano je razem z CBD. Inne badanie (15) wykazało nasilenie efektów subiektywnych i psychotycznych, gdy uczestnicy waporyzowali proporcję CBD (4 mg) : THC (8 mg) wynoszącą 1:2 w porównaniu z samym THC (8 mg), natomiast zmniejszenie efektów subiektywnych i psychotycznych stwierdzono przy proporcji CBD (400 mg) : THC (8 mg) wynoszącej 50:1 w porównaniu z THC (8 mg).

W badaniach z użyciem innych metod w niektórych stwierdzono zmniejszenie efektów THC w połączeniu z CBD (16,17), podczas gdy w innych nie (18–20).

CBD i jego rola modulująca w działaniu THC u regularnych użytkowników konopi

Mimo wspomnianych rozbieżności potencjał CBD w zmniejszaniu efektów THC wykazano także w innych paradygmatach badawczych, co potwierdza wpływ CBD na THC i wyjaśnia niektóre stojące za tym mechanizmy psychobiologiczne.

W jednym badaniu (21) stwierdzono, że codzienne doustne podawanie CBD (200 mg) przez 10 tygodni poprawiło objawy psychologiczne i poznawcze regularnych użytkowników konopi, nie powodując działań niepożądanych. Według tego badania CBD nie tylko pomagałoby zmniejszać ostre objawy po THC, ale także ograniczałoby długoterminowe skutki używania konopi, takie jak objawy depresyjne i psychotyczne, oraz poprawiałoby funkcje poznawcze, w tym pamięć.

Inne badanie, które sprawdzało wpływ kannabinoidów na czynnościową aktywność mózgu w spoczynku (resting state networks), wykazało, że została ona zaburzona przez waporyzację THC (8 mg), podczas gdy jednoczesne podanie waporyzowanego CBD (10 mg) mogło odwrócić efekty THC (22). Ponadto badania na zwierzętach również wykazują interakcję CBD–THC, wyjaśniając możliwe mechanizmy działania (23,24).

Przewodnik: waporyzacja konopi

Krytyczna analiza jednego z ostatnio opublikowanych badań

W maju 2023 roku opublikowano badanie przeprowadzone przez badaczy z King's College London, w którym zrekrutowano 46 zdrowych uczestników z niewielkim lub żadnym wcześniejszym doświadczeniem w używaniu konopi (25). W tym podwójnie zaślepionym, randomizowanym badaniu uczestnicy otrzymywali różne preparaty konopi z 10 mg THC i różnymi ilościami CBD (0, 10, 20 i 30 mg) za pomocą waporyzatora.

Wyniki pokazały, że CBD nie łagodziło ostrych działań niepożądanych THC i nie stwierdzono istotnych różnic między różnymi proporcjami CBD:THC. Badanie ma jednak pewne ograniczenia, które mogłyby wyjaśniać uzyskane wyniki.

Po pierwsze, badanie nie używa żadnego placebo, a wszystkie waporyzowane produkty zawierają THC. Dlatego badanie nie powinno wykluczać, że odczucia uczestników wynikają z innych przyczyn, w tym z efektu placebo. Innym ograniczeniem badania jest metodologia jednego z testów, którym poddawano uczestników. W tym teście uczestnicy musieli wyjść z pokoju szpitalnego, kupić jedzenie w automacie i wrócić, będąc pod wpływem THC. Jak wspominaliśmy wcześniej, mierzenie zmiennych psychologicznych w środowisku, które może wywoływać stres, lęk lub paranoję, może zaburzyć pomiary będące przedmiotem badania. Jeśli oprócz tego, że uczestnik jest na haju w szpitalu, w otoczeniu pacjentów i lekarzy, prosi się go, by wyszedł z pokoju po zakupy i wrócił, prawdopodobnie jeszcze bardziej zwiększy to poziom stresu, lęku i paranoi.

Bez wątpienia to badanie trzeba dodać do zbioru dowodów na interakcje CBD i THC, ale biorąc pod uwagę omówione ograniczenia, nie możemy stwierdzić, że CBD nie jest w stanie zmniejszać efektów THC.

Odpowiedzialne stosowanie i wnioski

Kilka badań potwierdza pogląd, że CBD może przeciwdziałać subiektywnym efektom THC. Są jednak inne badania, które go nie potwierdzają, a jednym z powodów rozbieżności między badaniami jest to, że metodologia, mierzone zmienne, drogi podania, rodzaje użytych produktów z konopi i ich stężenia są w każdym badaniu inne. Dlatego wpływ CBD na THC mógłby zależeć od proporcji CBD:THC, dawki i drogi podania.

Pacjenci stosujący medyczną marihuanę i użytkownicy rekreacyjni mogą skorzystać z efektów interakcji CBD z THC, łagodząc jego efekty psychotropowe, ale muszą uwzględnić wszystkie wspomniane czynniki, aby je osiągnąć. Zazwyczaj najbezpieczniej jest zacząć od niskich dawek THC i wysokich dawek CBD i dostosowywać je w zależności od poszukiwanych efektów.

Efekt otoczenia (entourage) w konopiach

Oczywiście nie wolno zapominać, że inne kannabinoidy i terpeny również mogą modulować działanie konopi, więc im więcej informacji ma się o cechach konsumowanych konopi, tym łatwiej przewidzieć ich działanie. Warto wyjaśnić, że interakcja między THC i CBD dotyczy tego, jak te dwa kannabinoidy wpływają na siebie nawzajem, podczas gdy efekt otoczenia (entourage) w konopiach oznacza synergię wszystkich związków konopi działających razem, w tym różnych kannabinoidów, terpenów i flawonoidów.