Czy marihuana działa tak samo na mężczyzn i kobiety?

Czy marihuana działa tak samo na mężczyzn i kobiety? Dziś na blogu Cannactiva dr Caudevilla opowiada o ciekawych danych dotyczących tego, jak marihuana działa inaczej na mężczyzn i kobiety.
Dlaczego mężczyźni i kobiety mogą inaczej doświadczać działania marihuany?
Ogólnie rzecz biorąc, większość efektów wywoływanych przez marihuanę jest wspólna dla mężczyzn i kobiet. Niektóre badania pokazują jednak, że określone efekty kannabinoidów mogą się przejawiać inaczej u mężczyzn i u kobiet z powodu różnic fizjologicznych między nimi.
Według jednego z najnowszych przeglądów naukowych (1) u mężczyzn wyraźniej zaznaczają się efekty dotyczące przyjmowania pokarmu, homeostazy energetycznej i spadku zachowań seksualnych, podczas gdy u kobiet silniej odczuwane są efekty związane z analgezją, aktywnością ruchową, depresją, wzrostem zachowań seksualnych, katapleksją i lękiem. Natomiast nie ma wyraźnych różnic między płciami biologicznymi w zakresie wpływu marihuany na takie obszary jak stres, impulsywność, hipotermia, poznanie, uczenie się, uzależnienie, nagroda i pamięć.
Wyjaśnienie
Sposób, w jaki leki i inne substancje wpływają na nasz organizm, może się różnić w zależności od różnych czynników. Na przykład różnice w funkcjonowaniu organizmu na początku i na końcu życia sprawiają, że niektórych leków nie można stosować u dzieci ani osób starszych. Różne style życia (takie jak odżywianie, sport, spożywanie alkoholu czy palenie tytoniu) również powodują istotne różnice w działaniu niektórych leków.
Ta zmienność efektów dotyczy też kwestii płci biologicznej. Różnice hormonalne, odmienny rozkład i proporcje tkanki tłuszczowej i mięśniowej, różnice w pracy wątroby i nerek itd. sprawiają, że niektóre leki zachowują się inaczej u mężczyzn i kobiet. A to, co nazywamy „narkotykami”, to po prostu niejednorodna grupa leków, objętych tym mianem z powodów politycznych, ekonomicznych, a przede wszystkim moralnych. Dlatego tak, marihuana może działać inaczej na mężczyzn i kobiety. Ten wpis poświęcimy przedstawieniu konkretnych różnic między mężczyznami a kobietami w związku ze spożywaniem marihuany i CBD. Omówimy też inne szczególne różnice dotyczące CBD i płci.
Jak THC działa na mężczyzn i kobiety?
Kobiety są bardziej wrażliwe na działanie uspokajające marihuany
Męskie (testosteron) i żeńskie (estrogeny) hormony płciowe odgrywają rolę w tym, jak organizm reaguje na działanie kannabinoidów. Zaobserwowano na przykład, że kobiety są bardziej wrażliwe na przeciwbólowe działanie kannabinoidów z powodu wpływu estrogenu na układ endokannabinoidowy (2, 3).
Przy niskich dawkach THC kobiety silniej odczuwają jego działanie niż mężczyźni. Ponadto estrogeny nasilają analgezję.

THC: czy mocniej daje haj kobietom, czy mężczyznom?
Badania sugerują, że kobiety metabolizują niektóre kannabinoidy, takie jak delta-9-tetrahydrokannabinol (THC), inaczej niż mężczyźni. Ogólnie przy tej samej dawce efekty (zarówno pożądane, jak i negatywne) są silniejsze u kobiet, ale warto zachować ostrożność, ponieważ badania te często pochodzą z bardzo podstawowych źródeł naukowych.

Kobiety mają zazwyczaj bardziej tłustą budowę ciała i większy odsetek tkanki tłuszczowej, a ta różnica może wpływać na reakcję na kannabinoidy, które są lipofilowe. Kobiety, mając większy odsetek tkanki tłuszczowej, mogą zatrzymywać więcej THC w komórkach tłuszczowych, co potencjalnie zmienia biodostępność i działanie kannabinoidów. Istnieją też inne różnice biochemiczne, które mogą to tłumaczyć, takie jak metabolizm wątrobowych enzymów P450 i liczba receptorów kannabinoidowych CB1 (1).
Kobiety mają tendencję do silniejszego odczuwania efektów marihuany w porównaniu z mężczyznami. Wynika to z różnic w metabolizmie THC, większego odsetka tkanki tłuszczowej wpływającego na biodostępność kannabinoidów oraz wpływu hormonów płciowych, takich jak estrogeny, które mogą zwiększać wrażliwość na przeciwbólowe i uspokajające działanie kannabinoidów.
Z kolei w porównaniu z kobietami mężczyźni wykazują wyższy poziom krążącego THC po wypaleniu marihuany, co przekłada się na silniejsze efekty subiektywne (1).

Czy mężczyźni i kobiety reagują tak samo na ból?
Badania wykazały, że kannabinoidy mogą działać przeciwbólowo, czyli łagodzić ból. Zaobserwowano, że różnice w odczuwaniu bólu między mężczyznami a kobietami mogą wpływać na to, jak reagują na kannabinoidy stosowane w leczeniu bólu (1).
Powody spożywania
Badania sugerują, że kobiety częściej sięgają po marihuanę z „powodów funkcjonalnych”, takich jak kontrola bólu i lęku, podczas gdy mężczyźni mogą częściej szukać rekreacyjnego lub przyjemnościowego działania marihuany (3). Choć te różnice mogą być związane z wpływem substancji na organizm, trzeba też uwzględnić czynnik społeczno-kulturowy.

Na kogo gorzej działa spożywanie marihuany?
Nie stwierdzono różnic w takich aspektach jak częstość występowania lęku, skutki neurokognitywne regularnego i częstego spożywania czy ogólne skutki psychologiczne. Niektóre badania podkreślają, że wzrost apetytu czy skutki sercowo-naczyniowe występują częściej i są silniejsze u mężczyzn (4), a działanie przeciwbólowe oraz powiązanie z objawami depresyjnymi lub uzależnieniowymi jest częstsze u kobiet (2).
Badania neurobiologiczne nad układem endokannabinoidowym wyjaśniły niektóre z tych różnic. Wiadomo na przykład, że płeć żeńska (przynajmniej u zwierząt) ma mniejszą liczbę receptorów CB1 w niektórych obszarach mózgu (3, 5). Do tego receptora wiąże się THC, wywołując psychoaktywne działanie marihuany. Być może to mogłoby tłumaczyć silniejsze powiązanie marihuany z efektami depresyjnymi u kobiet.
Istnieją też różnice w potencjale nadużywania i uzależnienia, które można wyjaśnić, przynajmniej częściowo, różnicami hormonalnymi: testosteron wywierałby działanie ochronne wobec tych problemów, a progesteron byłby czynnikiem ryzyka (6).
Niektóre badania doprowadziły też do zaskakujących wniosków: na przykład łączne używanie tytoniu i marihuany wiąże się z większym ryzykiem odmy opłucnowej (pojawienie się pęcherzyków powietrza w jamie opłucnej) u mężczyzn, ale nie u kobiet (7).
Wpływy kulturowe i środowiskowe na działanie marihuany
Różnice we wzorcach spożywania marihuany między mężczyznami a kobietami w różnych krajach sugerują, że czynniki środowiskowe i kulturowe związane z płcią również odgrywają rolę.
Te różnice między mężczyznami a kobietami opierają się na badaniach, które mają więcej wspólnego z naukami społecznymi niż z dziedziną biomedyczną. Motywacje, postawy i społeczne postrzeganie spożywania marihuany są zmienne i różne w poszczególnych kulturach, a do pewnego stopnia warunkują też doświadczenie z marihuaną.

Klasycznie używanie narkotyków przez mężczyzn jest społecznie bardziej tolerowane niż przez kobiety. Społeczny obraz męskości zakłada postawę bardziej kompulsywną, z większym duchem przygody i skłonnością do podejmowania ryzyka… Od kobiet natomiast oczekuje się większej refleksyjności, umiaru i ostrożności. Społeczne postrzeganie dziewczyny odurzonej narkotykami (alkoholem, marihuaną lub czymkolwiek innym) różni się od postrzegania chłopaka w identycznej sytuacji. Latem zeszłego roku doszło do medialnej histerii wokół „ukłuć w dyskotekach”. Przypadki osób (mężczyzn), które miały wstrzykiwać strzykawkami kobietom nieznaną substancję w celu złamania ich woli, okazały się fałszywe. Ale miejska legenda zadziałała doskonale jako pokręcona metafora „Czerwonego Kapturka”, ilustrując niebezpieczeństwa, na które narażone są dziewczyny, które za bardzo lubią wychodzić wieczorami.
Ciekawostki o spożywaniu marihuany a płeć
Podsumowując…
Istnieją różnice w działaniu THC i marihuany między mężczyznami a kobietami. Niektóre wyjaśniają kwestie płci biologicznej, na przykład związane z farmakologią (metabolizm, interakcja z hormonami płciowymi, różnice w układzie endokannabinoidowym…), choć inne mają podłoże kulturowe i społeczne. Z drugiej strony liczba badań analizujących ten aspekt jest stosunkowo niewielka i możliwe, że nowe badania zmienią ten obraz.
Źródła
- Fattore L, Fratta W. How important are sex differences in cannabinoid action? Br J Pharmacol. 2010 Jun;160(3):544-8. doi: 10.1111/j.1476-5381.2010.00776.x. PMID: 20590564; PMCID: PMC2931555.
- Santoro A, Mele E, Marino M, Viggiano A, Nori SL, Meccariello R. The Complex Interplay between Endocannabinoid System and the Estrogen System in Central Nervous System and Periphery. Int J Mol Sci. 2021 Jan 19;22(2):972. doi: 10.3390/ijms22020972. PMID: 33478092; PMCID: PMC7835826.
- Cooper ZD, Craft RM. Sex-Dependent Effects of Cannabis and Cannabinoids: A Translational Perspective. Neuropsychopharmacology. 2018 Jan;43(1):34-51. doi: 10.1038/npp.2017.140. Epub 2017 Jul 17. PMID: 28811670; PMCID: PMC5719093.
- Leatherdale ST, Hammond DG, Kaiserman M, Ahmed R. Marijuana and tobacco use among young adults in Canada: are they smoking what we think they are smoking? Cancer Causes Control. 2007 May;18(4):391-7. doi: 10.1007/s10552-006-0103-x. Epub 2007 Jan 18. PMID: 17235494.
- Castelli MP, Fadda P, Casu A, Spano MS, Casti A, Fratta W, Fattore L. Male and female rats differ in brain cannabinoid CB1 receptor density and function and in behavioural traits predisposing to drug addiction: effect of ovarian hormones. Curr Pharm Des. 2014;20(13):2100-13. doi: 10.2174/13816128113199990430. Epub 2013 Jul 9. PMID: 23829370.
- Marusich JA, Craft RM, Lefever TW, Wiley JL. The impact of gonadal hormones on cannabinoid dependence. Exp Clin Psychopharmacol. 2015 Aug;23(4):206-16. doi: 10.1037/pha0000027. PMID: 26237318; PMCID: PMC4696547.
- Hedevang Olesen W, Katballe N, Sindby JE, Titlestad IL, Andersen PE, Ekholm O, Lindahl-Jacobsen R, Licht PB. Cannabis increased the risk of primary spontaneous pneumothorax in tobacco smokers: a case-control study. Eur J Cardiothorac Surg. 2017 Oct 1;52(4):679-685. doi: 10.1093/ejcts/ezx160. PMID: 28605480.
- Ministerio de España, Informe EDADES, 2022. https://pnsd.sanidad.gob.es/profesionales/sistemasInformacion/sistemaInformacion/pdf/2022_Informe_EDADES.pdf
- Payne KS, Mazur DJ, Hotaling JM, Pastuszak AW. Cannabis and Male Fertility: A Systematic Review. J Urol. 2019 Oct;202(4):674-681. doi: 10.1097/JU.0000000000000248. Epub 2019 Sep 6. PMID: 30916627; PMCID: PMC7385722.
- Fedorova EV, Wong CF, Ataiants J, Iverson E, Conn BM, Lankenau SE. Cannabidiol (CBD) and other drug use among young adults who use cannabis in Los Angeles. Drug Alcohol Depend. 2021 Apr 1;221:108648. doi: 10.1016/j.drugalcdep.2021.108648. Epub 2021 Feb 22. PMID: 33676073; PMCID: PMC8462788.
- Boehnke KF, Scott JR, Litinas E, Sisley S, Clauw DJ, Goesling J, Williams DA. Cannabis Use Preferences and Decision-making Among a Cross-sectional Cohort of Medical Cannabis Patients with Chronic Pain. J Pain. 2019 Nov;20(11):1362-1372. doi: 10.1016/j.jpain.2019.05.009. Epub 2019 May 24. PMID: 31132510.
- Kalaba M, Ware MA. Cannabinoid Profiles in Medical Cannabis Users: Effects of Age, Gender, Symptoms, and Duration of Use. Cannabis Cannabinoid Res. 2022 Dec;7(6):840-851. doi: 10.1089/can.2020.0120. Epub 2021 May 17. PMID: 33999649; PMCID: PMC9784598.
- Aviram J, Lewitus GM, Vysotski Y, Berman P, Shapira A, Procaccia S, Meiri D. Sex differences in medical cannabis-related adverse effects. Pain. 2022 May 1;163(5):975-983. doi: 10.1097/j.pain.0000000000002463. PMID: 34538843; PMCID: PMC9009319.
- Aviram J, Lewitus GM, Vysotski Y, Berman P, Shapira A, Procaccia S, Meiri D. Sex differences in medical cannabis-related adverse effects. Pain. 2022 May 1;163(5):975-983. doi: 10.1097/j.pain.0000000000002463. PMID: 34538843; PMCID: PMC9009319.
- Child RB, Tallon MJ. Cannabidiol (CBD) Dosing: Plasma Pharmacokinetics and Effects on Accumulation in Skeletal Muscle, Liver and Adipose Tissue. Nutrients. 2022 May 18;14(10):2101. doi: 10.3390/nu14102101. PMID: 35631242; PMCID: PMC9146469.
- Kaplan JS, Wagner JK, Reid K, McGuinness F, Arvila S, Brooks M, Stevenson H, Jones J, Risch B, McGillis T, Budinich R, Gambell E, Predovich B. Cannabidiol Exposure During the Mouse Adolescent Period Is Without Harmful Behavioral Effects on Locomotor Activity, Anxiety, and Spatial Memory. Front Behav Neurosci. 2021 Aug 26;15:711639. doi: 10.3389/fnbeh.2021.711639. PMID: 34512286; PMCID: PMC8426900.
- Child RB, Tallon MJ. Cannabidiol (CBD) Dosing: Plasma Pharmacokinetics and Effects on Accumulation in Skeletal Muscle, Liver and Adipose Tissue. Nutrients. 2022 May 18;14(10):2101. doi: 10.3390/nu14102101. PMID: 35631242; PMCID: PMC9146469.
- Consroe P, Kennedy K, Schram K. Assay of plasma cannabidiol by capillary gas chromatography/ion trap mass spectroscopy following high-dose repeated daily oral administration in humans. Pharmacol Biochem Behav. 1991 Nov;40(3):517-22. doi: 10.1016/0091-3057(91)90357-8. PMID: 1666917.
- Bolsoni LM, Crippa JAS, Hallak JEC, Guimarães FS, Zuardi AW. The anxiolytic effect of cannabidiol depends on the nature of the trauma when patients with post-traumatic stress disorder recall their trigger event. Braz J Psychiatry. 2022 May-Jun;44(3):298-307. doi: 10.1590/1516-4446-2021-2317. PMID: 35293520; PMCID: PMC9169481.



