CBD als neuroprotector: wat is deze eigenschap van cannabidiol?

CBD als neuroprotector is door verschillende onderzoeksgroepen bestudeerd. In dit artikel leggen we deze eigenschappen van CBD in de hersenen uit, en de mogelijke toepassingen waarvoor het onderzocht wordt. Houd er rekening mee dat dit een informatief artikel is en niet bedoeld is om een ziekte te voorkomen, te diagnosticeren of te behandelen.

Neuroprotectief effect van CBD

Cannabidiol (CBD) is een van de fytocannabinoïden in de cannabisplant, bekend om zijn vele gezondheidsvoordelen en zijn niet-psychoactieve eigenschappen. Binnen het brede scala aan therapeutische toepassingen hebben recente studies aangetoond dat CBD ook als neuroprotector kan werken.

Wat betekent het dat CBD neuroprotectief is?

CBD is een fytocannabinoïde met het vermogen om hersencellen te beschermen tegen schade, degeneratie of verstoorde werking. Die bescherming komt tot stand via verschillende effecten die cannabidiol op de neuronen uitoefent:

Ontstekingsremmend

CBD beschermt het zenuwstelsel dankzij zijn krachtige ontstekingsremmende werking, want een van de meest voorkomende kenmerken van neurologische aandoeningen is chronische ontsteking. CBD vermindert ontstekingen in het lichaam doordat het de lokale immuunrespons dempt, antioxiderend werkt en de afgifte remt van pro-inflammatoire cytokinen die het ontstekingsproces in stand houden (1, 2, 3, 4). Daarnaast is aangetoond dat CBD hersencellen beschermt tegen apoptose, of celdood door ontsteking, doordat het cellulaire stress vermindert (5, 6). Lees meer in ons artikel over CBD als ontstekingsremmer.

Neurogenese

Neurogenese is het proces waarbij in de hersenen nieuwe, functionele neuronen worden aangemaakt. Dit proces wordt verstoord door verschillende neurologische ziekten. In dierstudies is aangetoond dat CBD de vorming van nieuwe neuronen stimuleert in de hippocampus (7, 8), een hersengebied dat samenhangt met geheugen en leren. Neurogenese maakt deel uit van de plasticiteit van de hersenen: het vermogen van neurale netwerken om te veranderen, zich aan te passen of zich te reorganiseren, als gevolg van ontwikkeling, een veranderde omgeving, veroudering of ziekte.

Neuronale plasticiteit wordt aangetast bij ziekten als dementie, schizofrenie en epilepsie (9, 10). En omdat het endocannabinoïdesysteem deels bijdraagt aan de regulering van neurogenese, zou een palliatieve behandeling met CBD als neuroprotector van grote hulp kunnen zijn.

Antioxidant

CBD kan de werking van vrije radicalen onderbreken door ze weg te vangen of om te zetten in minder schadelijke radicalen (11), en kan zelfs de aanmaak ervan verminderen (12, 13, 14). CBD als neuroprotector kan de impact verminderen van oxidatieve stress die het gevolg is van neurodegeneratieve ziekten, schedel-hersenletsel, chronische stress en andere neuronale aandoeningen.

Wat is oxidatieve stress? In onze weefsels zitten vrije radicalen (of oxiderende stoffen) die ontstaan bij normale celprocessen. Deze radicalen worden meestal in evenwicht gehouden door de werking van antioxidanten. Bij veel ziekten of aandoeningen van de hersenen raakt dit evenwicht verstoord en ontstaat oxidatieve stress. Wanneer de vrije radicalen dus in aantal de antioxidanten in de hersenen overtreffen, beginnen ze het DNA en de eiwitten van het zenuwweefsel te beschadigen. Het antioxiderende effect van CBD helpt de oxiderende stoffen te neutraliseren, waardoor de schade aan de hersenen door oxidatieve stress afneemt.

Daarnaast kan CBD de mitochondriale functie ondersteunen. Mitochondriën zijn de organellen van de cel die energie produceren. Onderzoek suggereert dat CBD zou helpen om mitochondriale schade te herstellen, wat de gezondheid van de cel ten goede komt (15).

* Misschien ook interessant: Welk effect heeft CBD op je stemming? Effecten van CBD op neurotransmitters

Mogelijke therapeutische toepassingen van CBD die samenhangen met zijn neuroprotectieve eigenschappen

Traumatisch hersenletsel

Er is aangetoond dat CBD als neuroprotector gebruikt zou kunnen worden bij de behandeling van traumatisch hersenletsel. Via zijn ontstekingsremmende werking en zijn antioxiderende effect voorkomt het namelijk dat neuronen afsterven en dat er convulsies ontstaan (16). Daarnaast is ook gesuggereerd dat het kan voorkomen dat er na hersentrauma chronische pijn ontstaat (17).

Neurodegeneratieve ziekten

Verschillende studies suggereren dat CBD dankzij zijn ontstekingsremmende en antioxiderende werking gunstige effecten kan hebben bij neurodegeneratieve ziekten zoals de ziekte van Alzheimer, de ziekte van Parkinson, de ziekte van Huntington en multiple sclerose.

CBD als neuroprotector kan van grote hulp zijn bij elke neurologische aandoening waarbij een ontstekingsproces of de pijnwaarneming betrokken is. Omdat CBD een interactie aangaat met de 5-HT1A-serotoninereceptoren en de vanilloïdereceptor TRPV1, kan CBD de pijnwaarneming en de stemming moduleren (18), wat ook kansen biedt om verlichting te geven bij psychiatrische stoornissen.

Hoe wordt CBD gebruikt voor zijn neuroprotectieve effecten?

Een dosis CBD als neuroprotector bestaat als zodanig niet; er zijn doses gerapporteerd voor verschillende aandoeningen, waarbij neuroprotectie een van de effecten is binnen het therapeutische spectrum van CBD. Verder is het lastig om van een standaarddosis te spreken, omdat de effectieve dosis verschilt per persoon en per aandoening waarvoor CBD als behandeling nodig is. Zo lopen de CBD-doses bij neurodegeneratieve ziekten zoals de ziekte van Alzheimer of Parkinson die in verschillende studies zijn gebruikt, uiteen van 25 mg/dag tot 400 mg/dag. Deze doses worden toegediend als symptomatische behandeling en houden een neuroprotectieve werking van CBD in.

Wat de dosis bij traumatisch hersenletsel betreft: het klinische onderzoek van de University of Colorado in Denver naar de effectiviteit bij mensen is in juli 2025 afgerond en de resultaten zijn nog niet gepubliceerd (19). In diermodellen is echter gemeld dat CBD als neuroprotector de normale neurotransmissieniveaus kan herstellen en neuronale schade kan voorkomen bij doses van 100 mg/kg per dag (20).

Onthoud dat elke behandeling met CBD moet beginnen met lagere doses dan de therapeutische, die je daarna verhoogt op basis van de reactie. Houd ook rekening met mogelijke interacties tussen CBD en geneesmiddelen.

Kan het innemen van CBD neurodegeneratieve ziekten voorkomen?

Helaas niet. De ontwikkeling van neurodegeneratieve ziekten hangt af van veel factoren, zoals genetische aanleg, levensstijl en andere risicofactoren. Onderzoek heeft een aantal van de mechanismen van deze ziekten opgehelderd, maar er is nog steeds geen antwoord op de vraag hoe we ze kunnen voorkomen.

Belangrijke aandachtspunten bij CBD als neuroprotector

Dit artikel is informatief en vat het huidige bewijs samen over de invloed van CBD op de hersenen, en het belangrijkste lopende onderzoek naar de mogelijke toepassingen ervan. Deze eigenschappen van cannabidiol worden nog steeds onderzocht. Raadpleeg je arts als je vragen hebt over je gezondheid en gebruik geen CBD zonder professioneel advies.

Houd er rekening mee dat dit een informatief artikel is en niet bedoeld is om een ziekte te voorkomen, diagnosticeren of behandelen. De inhoud kan de diagnose of behandeling van een ziekte of symptoom aanvullen, maar nooit vervangen. Cannactiva-producten zijn geen geneesmiddelen. Raadpleeg je arts voor meer informatie en voordat je CBD gebruikt.