CBD voor alzheimer: onderzoek naar de mogelijke voordelen
Ter gelegenheid van Wereld Alzheimer Dag hebben we een artikel geschreven over het nieuwste onderzoek naar CBD voor de behandeling van deze ziekte. Dit artikel is informatief en is niet bedoeld om een ziekte te voorkomen, te diagnosticeren of te behandelen. Raadpleeg je arts voordat je CBD gebruikt. De producten van Cannactiva zijn geen geneesmiddelen.
Inleiding tot de ziekte van Alzheimer en cannabisonderzoek
De ziekte van Alzheimer is een degeneratieve hersenaandoening waarbij de patiënt dementie ontwikkelt en geleidelijk zijn geheugen verliest. Het is een ziekte die steeds vaker voorkomt door verschillende risicofactoren zoals stress, vervuiling en genetische aanleg.
Cannabidiol (CBD) is een niet-psychoactieve stof die in de cannabisplant voorkomt. Hoewel het gebruik van CBD bij alzheimer nog ter discussie staat, kan het worden gebruikt als ondersteuning bij de behandeling van deze ziekte.
Wat is de ziekte van Alzheimer?
De ziekte van Alzheimer is een neurodegeneratieve aandoening waaraan wereldwijd ongeveer 50 miljoen mensen lijden (1). De belangrijkste symptomen van alzheimer zijn cognitieve achteruitgang, gedragsstoornissen en geheugenverlies.
De ziekte ontstaat door veranderingen in het metabolisme van twee herseneiwitten, APP (amyloïd-precursorproteïne) en tau (2). Die veranderingen leiden tot kleine neurofibrillaire kluwens of in elkaar verstrengelde fibrillen in de neuronen, die ontstaan door het samenklonteren van tau; en tot de ophoping van amyloïde plaques (seniele plaques) tussen de neuronen, die het gevolg zijn van de ophoping van bèta-amyloïd, een fragment van APP (3).
Onderzoek naar cannabis bij alzheimer
In het algemeen zijn cannabinoïden veelbelovend gebleken bij de behandeling van alzheimer: er is vastgesteld dat ze de afzetting van seniele plaques kunnen verminderen en kunnen helpen bij de symptomen die met dementie samenhangen (4).
In het laboratorium verminderde chronisch gebruik van THC (tetrahydrocannabinol) samen met CBD (cannabidiol) de geheugenachteruitgang in de verst gevorderde stadia van alzheimer (5). Maar ook CBD alleen (zonder THC) heeft gunstige resultaten laten zien.
CBD bij de ziekte van Alzheimer
Hoe zou CBD kunnen werken bij de ziekte van Alzheimer?
Het exacte mechanisme waardoor CBD kan helpen bij de behandeling van de ziekte van Alzheimer is nog niet volledig bekend. Sommige onderzoeken hebben echter aangetoond dat CBD neuroprotectieve eigenschappen heeft (6, 7) die de progressie van de ziekte zouden kunnen helpen vertragen.
Cannabidiol kan ook ontsteking in de hersenen verminderen (8), wat kenmerkend is voor de ziekte van Alzheimer.
Daarnaast kan het de symptomen verlichten van angst en depressie (9, 10), die vaak voorkomen bij mensen met deze ziekte.
Relevante bevindingen uit het onderzoek naar CBD bij alzheimer
Het gebruik van CBD voor de behandeling van alzheimer wordt nog steeds onderzocht, maar hier leggen we je enkele van de meest relevante wetenschappelijke bevindingen uit die tot nu toe bekend zijn:
- In een studie bij knaagdieren hielp langdurig gebruik van CBD de sociale herkenning te verbeteren. Dit betekent dat CBD het kortetermijngeheugen zou kunnen verbeteren, omdat het de vertrouwdheid van de alzheimerpatiënt met andere personen verbetert (11).
- Ook bij muizen verhindert CBD de expressie van eiwitten die ontsteking in de hersenen bevorderen, een ontsteking die wordt veroorzaakt door de neurotoxiciteit van het amyloïde eiwit dat bij de ziekte van Alzheimer betrokken is (12).
- De toediening van CBD is in verband gebracht met een lagere expressie van alzheimergerelateerde genen (13). Dat lijkt veelbelovend om te voorkomen dat de ziekte tot uiting komt bij mensen van wie familieleden alzheimer hebben gehad.
- In celexperimenten kan CBD indirect de vorming remmen van de fibrillaire netwerken die aanwezig zijn in de neuronen van een alzheimerpatiënt (14).
Het is belangrijk om op te merken dat al deze onderzoeken zijn uitgevoerd in cellen of dieren, dus het gebruik van CBD als behandeling voor alzheimer wordt nog steeds als experimenteel beschouwd.
Gebruik van CBD bij alzheimerpatiënten
Over gebruik bij mensen is vooral empirisch gerapporteerd, omdat de studies naar de effectiviteit van CBD bij alzheimer grotendeels zijn uitgevoerd met celculturen en proefdieren.
Cannabidiol zou effectief kunnen zijn bij alzheimer, omdat is aangetoond dat het kan helpen de ontwikkeling van verschillende neurodegeneratieve ziekten af te zwakken of te vertragen. Bij de ziekte van Alzheimer kunnen we alleen aannemen dat de resultaten bij dieren vertaalbaar zijn naar of vergelijkbaar zijn met die bij mensen.
Hoe neem je CBD in bij alzheimer?
CBD is momenteel geen geneesmiddel voor de ziekte van Alzheimer. De studies bevinden zich in een vroeg stadium en daarom is er nog geen precieze dosis.
Omdat CBD vooral kan helpen de kwaliteit van leven te verbeteren van de patiënt, kunnen mogelijke doses cannabidiol bij alzheimer alleen vanuit een neuropsychiatrisch perspectief worden genoemd. CBD zou bij alzheimer kunnen helpen de stemming van patiënten te verbeteren en zelfs hun angst te verminderen.
CBD-dosering bij alzheimer
Alzheimerpatiënten kunnen verschillende stemmingsstoornissen doormaken. De effectiviteit van CBD bij depressie, slapeloosheid en chronische pijn is alleen vastgelegd via wat CBD-gebruikers zelf rapporteren (10). Omdat het een enquête naar empirisch gebruik is, lopen de doses sterk uiteen en kunnen de resultaten niet worden gestandaardiseerd, want ze zijn gebaseerd op persoonlijke beleving.
De behandeling van angst met CBD is wél onderzocht in preklinische en klinische studies, misschien niet specifiek bij alzheimer, maar de gerapporteerde doses zouden bij deze ziekte nuttig kunnen zijn, altijd naar het onmisbare oordeel en onder toezicht van de medisch specialist. Er is gezien dat cannabidiol kan helpen bij de behandeling van angst in een eenmalige dosis van 300 mg (15) gezuiverde CBD. Daarnaast hebben andere studies de effectiviteit van cannabidiol bij angst gerapporteerd bij eenmalige doses tot 600 mg (16) gezuiverde CBD in olie. De eenmalige of acute dosis moet worden gebruikt wanneer dat nodig wordt geacht. Voor chronisch gebruik wordt 25 tot 75 mg/dag gebruikt (17).
De optimale dosis cannabidiololie voor iedere persoon moet altijd worden voorgeschreven en begeleid door de specialist. Meestal begint men met lagere doses dan in de literatuur worden genoemd, om daarna de concentratie te verhogen of aan te passen afhankelijk van de resultaten. Onthoud dat iedereen anders is en dat de resultaten daarom zo sterk verschillen, maar door met lage doses te beginnen heb je een ruime marge om de benodigde dosis druppels CBD-olie bij alzheimer af te stemmen. Je zou bijvoorbeeld kunnen beginnen met een kwart van de laagste dosis die hier voor acute gevallen is genoemd, dat wil zeggen 75 mg per dag. Of je zou de laagste dosis voor chronisch gebruik van 25 mg/dag kunnen gebruiken en de dosis van daaruit elke week of elke twee weken verhogen, afhankelijk van het effect.
Kan CBD een wisselwerking hebben met de medicijnen die een alzheimerpatiënt gebruikt?
Alzheimer is een ziekte die zeer uiteenlopende symptomen veroorzaakt, en daarom is de medicatie die wordt gebruikt divers. Interacties hangen af van de manier waarop de therapie die aan de persoon met alzheimer is voorgeschreven wordt gemetaboliseerd. Daarom is het strikt noodzakelijk om een specialist te raadplegen voordat je CBD gebruikt.
CBD is een stof die via de lever wordt gemetaboliseerd, dus voorzichtigheid is geboden bij gebruik in combinatie met andere therapieën die op een vergelijkbare manier worden gemetaboliseerd. Om dit iets beter te begrijpen, nodigen we je uit om ons artikel over interacties van CBD met geneesmiddelen te lezen.
Tot slot…
Er moet nog veel ontdekt worden over de mechanismen waarlangs cannabidiol bij deze ziekte werkt. Op dit moment weten we dat het kan helpen om de kwaliteit van leven te verbeteren en we hopen dat we in de toekomst meer relevante informatie zullen hebben over CBD bij de ziekte van Alzheimer.
Onthoud dat de dosering van CBD-olie voortdurend moet worden getitreerd en opnieuw beoordeeld. We raden je aan een zorgverlener te raadplegen voor meer informatie voordat je cannabidiololie gaat gebruiken.
We herinneren je eraan dat dit een informatief artikel is dat niet bedoeld is om een ziekte te voorkomen, te diagnosticeren of te behandelen. Raadpleeg je arts voordat je CBD gebruikt. De producten van Cannactiva zijn geen geneesmiddelen. De inhoud ervan kan de diagnose of behandeling van een ziekte of symptoom aanvullen, maar nooit vervangen.
Referenties
- GBD 2016 Neurology Collaborators (2019). Global, regional, and national burden of neurological disorders, 1990-2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016. The Lancet. Neurology, 18(5), 459–480. https://doi.org/10.1016/S1474-4422(18)30499-X
- Knapskog, A. B., Engedal, K., Selbæk, G., & Øksengård, A. R. (2021). Alzheimers sykdom – diagnostikk og behandling [Alzheimer’s disease – diagnosis and treatment]. Tidsskrift for den Norske legeforening : tidsskrift for praktisk medicin, ny raekke, 141(7), 10.4045/tidsskr.20.0919. https://doi.org/10.4045/tidsskr.20.0919
- Duyckaerts, C., Potier, M. C., & Delatour, B. (2008). Alzheimer disease models and human neuropathology: similarities and differences. Acta neuropathologica, 115(1), 5–38. https://doi.org/10.1007/s00401-007-0312-8
- Abate, G., Uberti, D., & Tambaro, S. (2021). Potential and Limits of Cannabinoids in Alzheimer's Disease Therapy. Biology, 10(6), 542. https://doi.org/10.3390/biology10060542
- Aso, E., Andrés-Benito, P., & Ferrer, I. (2016). Delineating the Efficacy of a Cannabis-Based Medicine at Advanced Stages of Dementia in a Murine Model. Journal of Alzheimer's disease : JAD, 54(3), 903–912. https://doi.org/10.3233/JAD-160533
- Hampson, A. J., Grimaldi, M., Axelrod, J., & Wink, D. (1998). Cannabidiol and (-)Delta9-tetrahydrocannabinol are neuroprotective antioxidants. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 95(14), 8268–8273. https://doi.org/10.1073/pnas.95.14.8268
- Iuvone, T., Esposito, G., Esposito, R., Santamaria, R., Di Rosa, M., & Izzo, A. A. (2004). Neuroprotective effect of cannabidiol, a non-psychoactive component from Cannabis sativa, on beta-amyloid-induced toxicity in PC12 cells. Journal of neurochemistry, 89(1), 134–141. https://doi.org/10.1111/j.1471-4159.2003.02327.x
- Burstein S. (2015). Cannabidiol (CBD) and its analogs: a review of their effects on inflammation. Bioorganic & medicinal chemistry, 23(7), 1377–1385. https://doi.org/10.1016/j.bmc.2015.01.059
- García-Gutiérrez, M. S., Navarrete, F., Gasparyan, A., Austrich-Olivares, A., Sala, F., & Manzanares, J. (2020). Cannabidiol: A Potential New Alternative for the Treatment of Anxiety, Depression, and Psychotic Disorders. Biomolecules, 10(11), 1575. https://doi.org/10.3390/biom10111575
- Corroon, J., & Phillips, J. A. (2018). A Cross-Sectional Study of Cannabidiol Users. Cannabis and cannabinoid research, 3(1), 152–161. https://doi.org/10.1089/can.2018.0006
- Cheng, D., Spiro, A. S., Jenner, A. M., Garner, B., & Karl, T. (2014). Long-term cannabidiol treatment prevents the development of social recognition memory deficits in Alzheimer's disease transgenic mice. Journal of Alzheimer's disease : JAD, 42(4), 1383–1396. https://doi.org/10.3233/JAD-140921
- Esposito, G., Scuderi, C., Savani, C., Steardo, L., Jr, De Filippis, D., Cottone, P., Iuvone, T., Cuomo, V., & Steardo, L. (2007). Cannabidiol in vivo blunts beta-amyloid induced neuroinflammation by suppressing IL-1beta and iNOS expression. British journal of pharmacology, 151(8), 1272–1279. https://doi.org/10.1038/sj.bjp.0707337
- Libro, R., Diomede, F., Scionti, D., Piattelli, A., Grassi, G., Pollastro, F., Bramanti, P., Mazzon, E., & Trubiani, O. (2016). Cannabidiol Modulates the Expression of Alzheimer's Disease-Related Genes in Mesenchymal Stem Cells. International journal of molecular sciences, 18(1), 26. https://doi.org/10.3390/ijms18010026
- Esposito, G., De Filippis, D., Maiuri, M. C., De Stefano, D., Carnuccio, R., & Iuvone, T. (2006). Cannabidiol inhibits inducible nitric oxide synthase protein expression and nitric oxide production in beta-amyloid stimulated PC12 neurons through p38 MAP kinase and NF-kappaB involvement. Neuroscience letters, 399(1-2), 91–95. https://doi.org/10.1016/j.neulet.2006.01.047
- Zuardi, A. W., Cosme, R. A., Graeff, F. G., & Guimarães, F. S. (1993). Effects of ipsapirone and cannabidiol on human experimental anxiety. Journal of psychopharmacology (Oxford, England), 7(1 Suppl), 82–88. https://doi.org/10.1177/026988119300700112
- Bergamaschi, M. M., Queiroz, R. H., Chagas, M. H., de Oliveira, D. C., De Martinis, B. S., Kapczinski, F., Quevedo, J., Roesler, R., Schröder, N., Nardi, A. E., Martín-Santos, R., Hallak, J. E., Zuardi, A. W., & Crippa, J. A. (2011). Cannabidiol reduces the anxiety induced by simulated public speaking in treatment-naïve social phobia patients. Neuropsychopharmacology : official publication of the American College of Neuropsychopharmacology, 36(6), 1219–1226. https://doi.org/10.1038/npp.2011.6
- Shannon, S., Lewis, N., Lee, H., & Hughes, S. (2019). Cannabidiol in Anxiety and Sleep: A Large Case Series. The Permanente journal, 23, 18–041. https://doi.org/10.7812/TPP/18-041
