Welk effect heeft CBD op onze stemming?
CBD-olie is populair geworden als natuurlijke oplossing om ons mentale en emotionele welzijn te verbeteren. In dit artikel leggen we je uit hoe CBD de verschillende neurotransmitters beïnvloedt en wat de mogelijke gevolgen zijn voor stemming en gedrag.
Het endocannabinoïdesysteem en de neurotransmitters
Wat zijn neurotransmitters?
Neurotransmitters zijn de chemische boodschappers van ons zenuwstelsel en komen zowel in de hersenen (of het centrale zenuwstelsel) voor als in ons hele lichaam (als onderdeel van het perifere zenuwstelsel).
Neurotransmitters zijn dus de boodschappers die de verschillende delen van onze hersenen met elkaar laten communiceren, en ze verbinden onze hersenen ook met de andere delen van ons lichaam. Ze beïnvloeden niet alleen onze emoties en ons “mentale” welzijn: neurotransmitters zijn ook bepalend voor ziekten en hun symptomen, op psychosomatische wijze.
Belangrijkste neurotransmitters en hun functies
De belangrijkste neurotransmitters in ons lichaam zijn serotonine, dopamine, glutamaat en gamma-aminoboterzuur (GABA), die, wanneer ze op de hersenen inwerken, stemming, slaap, eetlust en cognitie kunnen reguleren.
Effecten van CBD op serotonine, dopamine, glutamaat en GABA
CBD of cannabidiol is een niet-psychoactieve stof uit de cannabisplant die wereldwijd de aandacht heeft getrokken van onderzoekers en mensen die met hun gezondheid bezig zijn, vanwege het vermogen om ons zenuwstelsel te beïnvloeden.
Het endocannabinoïdesysteem komt wijdverspreid voor in het hele zenuwstelsel en heeft een directe invloed op neurotransmitters. Zowel endocannabinoïden (cannabinoïden die ons lichaam zelf aanmaakt) als de cannabinoïden uit de cannabisplant, zoals CBD, moduleren de beschikbaarheid van neurotransmitters en beïnvloeden zo ons mentale en lichamelijke welzijn.
Welk effect heeft CBD op serotonine?
Serotonine, ook wel de neurotransmitter van het welzijn of het “gelukshormoon” genoemd, speelt een fundamentele rol bij de stemming, het emotionele welzijn en de regulatie van de slaap.
CBD bindt zich aan serotoninereceptoren (5-HT1A-receptoren) en draagt zo bij aan het gevoel van welzijn en het antidepressieve effect van CBD (3).
Door zich aan 5-HT1A-receptoren te binden, wekt het in de hersenen een reactie op die lijkt op die van serotonine. Hoewel CBD maar matig aan serotoninereceptoren bindt (2), wijzen sommige onderzoeken erop dat CBD een vergelijkbaar effect kan hebben als antidepressiva (selectieve serotonineheropnameremmers, SSRI's), een veelgebruikte groep antidepressiva die bij posttraumatische stress wordt ingezet (4).
Welk effect heeft CBD op dopamine?
Dopamine wordt in verband gebracht met plezier, beloning en motivatie. De invloed van CBD op dopamine is minder direct dan die op serotonine.
CBD verhoogt het dopamineniveau niet, maar beïnvloedt wel hoe je hersenen reageren op de dopamine die je al hebt.
CBD reguleert hoe deze neurotransmitter in de hersenen wordt doorgegeven, opgenomen en getransporteerd (5, 6).
Samen kunnen deze effecten van CBD op dopamine en serotonine ondersteuning bieden bij affectieve of emotionele en cognitieve problemen, zoals depressie en schizofrenie (6).
Welk effect heeft CBD op glutamaat?
Glutamaat werkt als een aanknop in je hersenen: het stuurt de prikkeling en speelt een rol bij leer- en denkprocessen. Het is de belangrijkste prikkelende (excitatoire) neurotransmitter van de hersenen, en CBD reguleert de overdracht ervan.
CBD helpt de manier te reguleren waarop glutamaat je neuronen activeert.
CBD kan zich binden aan de TRPV1-vanilloïdereceptoren en zo de excitatoire overdracht van glutamaat reguleren (7).
Welk effect heeft CBD op GABA?
GABA is een remmende neurotransmitter die de prikkelbaarheid van neuronen vermindert. Het tegenovergestelde (of aanvullende) effect van glutamaat!
CBD kan de efficiëntie en de afgifte van GABA in bepaalde delen van de hersenen verhogen, wat in verband wordt gebracht met de ontspannende effecten van CBD.
CBD kan de GABA-transmissie in sommige delen van de hersenen verhogen (8), wat verband zou kunnen houden met de kalmerende effecten van CBD en zich vertaalt in een voordeel bij aandoeningen zoals angst en slapeloosheid.
Glutamaat en GABA vormen in de hersenen een fundamenteel circuit van remming en stimulatie. Daarom zou de invloed van CBD op deze neurotransmitters als antipsychoticum kunnen werken en mensen met autisme kunnen helpen (9, 10).
Welk effect heeft CBD op neurotransmitters?
Werkingsmechanisme
Hoewel het endocannabinoïdesysteem invloed heeft op neurotransmitters, beïnvloedt CBD neurotransmitters niet noodzakelijk via de klassieke receptoren van het endocannabinoïdesysteem (CB1 en CB2).
CBD heeft verschillende mechanismen waarmee het de niveaus van neurotransmitters kan beïnvloeden, en ook de manier waarop die hun effecten uitoefenen. Dat doet het via zijn effecten op de cannabinoïdereceptoren en op andere delen van de cellen, zoals spanningsafhankelijke anionkanalen en andere G-eiwitgekoppelde receptoren. Deze elementen regelen de hoeveelheid calcium in de cellen, die op zijn beurt de afgifte van neurotransmitters in gang zet. Calcium is een sleutelfactor in de neurotransmissie: wanneer calcium de neuronen binnenkomt, komen de neurotransmitters vrij die in blaasjes in de neuronen liggen opgeslagen.
Een belangrijk gegeven om in gedachten te houden is dat dit niet alleen in de hersenen gebeurt, maar ook in de neuronen in het hele lichaam, zoals onze perifere zenuwen.
Doordat CBD inwerkt op “discrete” cellulaire doelwitten die over ons hele lichaam verspreid zijn, kan het dus neurotransmitters beïnvloeden en effect hebben op ons welzijn, op de slaapregulatie, op stressbeheersing en op tal van lichamelijke en mentale aandoeningen waarvoor de voordelen van CBD worden onderzocht (1).
Mogelijke voordelen van CBD voor de geestelijke gezondheid
Door de interactie van CBD met neurotransmitters is het mogelijk om de potentiële voordelen ervan voor de geestelijke gezondheid in overweging te nemen.
De modulatie die CBD uitoefent op de niveaus van serotonine, dopamine, glutamaat en GABA zou verlichting kunnen bieden bij uiteenlopende aandoeningen, van depressie en angst tot slapeloosheid en zelfs bepaalde neurodegeneratieve ziekten.
Hoe je CBD inneemt voor de regulatie van neurotransmitters
CBD zou een natuurlijk alternatief kunnen zijn om de symptomen van aandoeningen zoals angst, depressie en stress te helpen verlichten. Het is echter heel belangrijk om een medisch specialist te raadplegen voordat je CBD gebruikt bij een disbalans van neurotransmitters, omdat de ziekten of symptomen die uit zo'n disbalans voortkomen verschillen in ernst en in de manier waarop ze de geestelijke gezondheid beïnvloeden.
CBD-dosis
Er bestaat overigens geen vaste dosis CBD om de activiteit van neurotransmitters te moduleren. Meestal wordt aangeraden om met een lage dosis te beginnen en die geleidelijk te verhogen tot je een dosis vindt die voor jou werkt.
Voorzorgsmaatregelen voordat je CBD gebruikt
Bij matige en ernstige aandoeningen waarbij een behandeling met psychofarmaca loopt, is extra voorzichtigheid geboden, omdat CBD een wisselwerking kan hebben met andere geneesmiddelen, waaronder sommige antidepressiva en antipsychotica.
* Meer informatie: Interacties tussen CBD en geneesmiddelen
Tot slot…
De effecten van CBD op neurotransmitters helpen ons de effecten van cannabis en CBD op gevoelens van kalmte, welzijn en ontspanning beter te begrijpen. Bovendien zijn ze veelbelovend voor allerlei toepassingen in de geestelijke gezondheid, van het reguleren van de stemming tot het verminderen van angst, het verlichten van pijn of het verbeteren van de slaap. Het onderzoek loopt nog, maar de bevindingen tot nu toe zijn bemoedigend en wijzen erop dat CBD-olie en andere CBD-producten een waardevolle rol zouden kunnen spelen in ons gevoel van welzijn.
Opmerking: dit is een informatief artikel op basis van lopend onderzoek, en het kan en wil geen enkele ziekte of symptoom diagnosticeren, voorkomen of genezen. De inhoud kan de diagnose of behandeling van een ziekte of symptoom aanvullen, maar nooit vervangen. De producten van Cannactiva zijn geen geneesmiddelen en zijn bedoeld voor uitwendig gebruik. Raadpleeg je arts voordat je CBD gebruikt.
Bronnen
- Ibeas Bih, C., Chen, T., Nunn, A. V., Bazelot, M., Dallas, M., & Whalley, B. J. (2015). Molecular Targets of Cannabidiol in Neurological Disorders. Neurotherapeutics : the journal of the American Society for Experimental NeuroTherapeutics, 12(4), 699–730. https://doi.org/10.1007/s13311-015-0377-3
- Russo, E. B., Burnett, A., Hall, B., & Parker, K. K. (2005). Agonistic properties of cannabidiol at 5-HT1a receptors. Neurochemical research, 30(8), 1037–1043. https://doi.org/10.1007/s11064-005-6978-1
- Resstel, L. B., Tavares, R. F., Lisboa, S. F., Joca, S. R., Corrêa, F. M., & Guimarães, F. S. (2009). 5-HT1A receptors are involved in the cannabidiol-induced attenuation of behavioural and cardiovascular responses to acute restraint stress in rats. British journal of pharmacology, 156(1), 181–188. https://doi.org/10.1111/j.1476-5381.2008.00046.x
- Montoya, Z. T., Uhernik, A. L., & Smith, J. P. (2020). Comparison of cannabidiol to citalopram in targeting fear memory in female mice. Journal of cannabis research, 2(1), 48. https://doi.org/10.1186/s42238-020-00055-9
- Pandolfo, P., Silveirinha, V., dos Santos-Rodrigues, A., Venance, L., Ledent, C., Takahashi, R. N., Cunha, R. A., & Köfalvi, A. (2011). Cannabinoids inhibit the synaptic uptake of adenosine and dopamine in the rat and mouse striatum. European journal of pharmacology, 655(1-3), 38–45. https://doi.org/10.1016/j.ejphar.2011.01.013
- Renard, J., Norris, C., Rushlow, W., & Laviolette, S. R. (2017). Neuronal and molecular effects of cannabidiol on the mesolimbic dopamine system: Implications for novel schizophrenia treatments. Neuroscience and biobehavioral reviews, 75, 157–165. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2017.02.006
- Musella, A., De Chiara, V., Rossi, S., Prosperetti, C., Bernardi, G., Maccarrone, M., & Centonze, D. (2009). TRPV1 channels facilitate glutamate transmission in the striatum. Molecular and cellular neurosciences, 40(1), 89–97. https://doi.org/10.1016/j.mcn.2008.09.001
- Kaplan, J. S., Stella, N., Catterall, W. A., & Westenbroek, R. E. (2017). Cannabidiol attenuates seizures and social deficits in a mouse model of Dravet syndrome. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 114(42), 11229–11234. https://doi.org/10.1073/pnas.1711351114
- O'Neill, A., Annibale, L., Blest-Hopley, G., Wilson, R., Giampietro, V., & Bhattacharyya, S. (2021). Cannabidiol modulation of hippocampal glutamate in early psychosis. Journal of psychopharmacology (Oxford, England), 35(7), 814–822. https://doi.org/10.1177/02698811211001107
- Pretzsch, C. M., Freyberg, J., Voinescu, B., Lythgoe, D., Horder, J., Mendez, M. A., Wichers, R., Ajram, L., Ivin, G., Heasman, M., Edden, R. A. E., Williams, S., Murphy, D. G. M., Daly, E., & McAlonan, G. M. (2019). Effects of cannabidiol on brain excitation and inhibition systems; a randomised placebo-controlled single dose trial during magnetic resonance spectroscopy in adults with and without autism spectrum disorder. Neuropsychopharmacology : official publication of the American College of Neuropsychopharmacology, 44(8), 1398–1405. https://doi.org/10.1038/s41386-019-0333-8
