CBD als ontstekingsremmer: eigenschappen en hoe je het gebruikt
De afgelopen jaren is cannabidiol (CBD), een niet-psychoactieve stof die in de cannabisplant voorkomt, het onderwerp geweest van talrijke studies vanwege zijn ontstekingsremmende eigenschappen en het mogelijke voordeel bij de behandeling van bepaalde aandoeningen.
In dit artikel verkennen we de onderliggende mechanismen waardoor CBD als ontstekingsremmer werkt, evenals het meest recente klinische bewijs en de nieuwste wetenschappelijke bevindingen. Daarnaast bespreken we de belangrijkste zorgen en beperkingen rond het gebruik van CBD als ontstekingsremmende therapie en de toekomstperspectieven van het onderzoek.
Inleiding tot CBD en ontsteking
Wat is CBD en welke eigenschappen heeft het?
Cannabidiol, beter bekend als CBD, is een natuurlijke stof uit de Cannabis sativa-plant die het bewustzijn niet verandert en waaraan verschillende positieve eigenschappen voor het welzijn en de gezondheid worden toegeschreven.
Tot het farmacologische profiel van CBD behoort zijn ontstekingsremmende kracht. Omdat dit een van de belangrijkste eigenschappen is, leggen we je hieronder wat meer uit over de natuurlijke ontstekingsremmende kracht van CBD.
Wat is een ontsteking?
Een ontsteking is een natuurlijke reactie van het lichaam die optreedt als gevolg van een letsel, irritatie of infectie. Het doel van de ontsteking is om de integriteit of de gezondheid van de weefsels te herstellen. Met andere woorden: het immuunsysteem van het lichaam zelf maakt pro-inflammatoire stoffen aan, die andere immuuncellen aantrekken naar de plek die hersteld moet worden, zodat de normale gezondheidstoestand terugkeert.
Ontsteking, opgevat als een acute of kortstondige reactie, is dus gunstig en noodzakelijk voor herstel. Maar soms wordt deze inflammatoire immuunreactie chronisch, en dan kan ze schadelijk zijn (1). Wanneer de ontsteking het lichaam begint te schaden, is het gebruik van ontstekingsremmers het meest aangeraden. Deze geneesmiddelen keren het ontstekingsproces om of remmen het af.
Ontstekingsremmende eigenschappen van CBD
Waarom is CBD ontstekingsremmend?
CBD is ontstekingsremmend omdat het ontsteking kan verminderen of remmen via zijn interactie met het endocannabinoïdesysteem en andere signaalroutes. Het endocannabinoïdesysteem is een belangrijk regulerend systeem dat helpt het evenwicht (homeostase) in het lichaam te bewaren, onder meer door pijn en ontsteking te reguleren.
Via zijn interactie met het endocannabinoïdesysteem kan CBD de mechanismen activeren of remmen die de ontstekingsreactie van het lichaam moduleren na een letsel of bij een ziekte.
Hoe werkt CBD om ontsteking te verminderen?
CBD gaat een interactie aan met de cannabinoïdereceptoren CB1 en CB2 van het endocannabinoïdesysteem, die overal in het lichaam voorkomen, ook in het immuunsysteem. Wanneer CBD zich aan deze receptoren bindt, kan het helpen om ontsteking te verminderen door de afgifte van pro-inflammatoire stoffen te remmen.
CBD is een fytocannabinoïde (een natuurlijke stof uit de cannabisplant) die met het endocannabinoïdesysteem kan interageren via zijn inverse agonisme (dat wil zeggen: door de activiteit ervan te moduleren) op de CB1- en CB2-receptoren. Daarnaast kan het andere receptoren in ons lichaam activeren, zoals de vanilloïdereceptoren TRPV1 en de peroxisoomproliferator-geactiveerde receptoren gamma (PPAR-gamma), die betrokken zijn bij ontsteking en oxidatie (2).
Werkingsmechanisme van CBD als ontstekingsremmer
Zodra CBD een interactie aangaat met deze receptoren of farmacologische doelwitten, wordt de machinerie geactiveerd of gemoduleerd die helpt om de ontsteking te verlichten. Enkele van de mechanismen achter de eigenschappen van CBD als ontstekingsremmer zijn:
- CBD remt de productie van stoffen die de ontsteking aansturen, zoals cytokinen en chemokinen (3). Dit zijn pro-inflammatoire eiwitten die de cellen van het immuunsysteem aantrekken naar de plek waar de ontsteking moet ontstaan.
- CBD vermindert de activering van immuuncellen die bijdragen aan de ontsteking, bijvoorbeeld T-cellen (4) en macrofagen (5).
- Het remt ook de enzymen cyclo-oxygenase (COX; 6) en lipoxygenase (LOX; 7), die betrokken zijn bij de productie van prostaglandinen en leukotriënen, die ontstekingsmediatoren zijn.
Gewrichtspijn is een van de meest voorkomende symptomen bij chronische ontstekingsprocessen van de gewrichten. Wetenschappelijk onderzoek heeft de rol van cannabidiol in deze context bestudeerd; meer lees je in onze gids over CBD bij gewrichtspijn.
Mogelijk therapeutisch gebruik van CBD als ontstekingsremmer
In wetenschappelijk onderzoek is het gebruik van CBD beschreven als ontstekingsremmer voor de gewrichten, wat samen met het vermogen van CBD om de immuunreactie te moduleren (8) gunstig kan zijn voor patiënten met reumatoïde artritis (9) en artrose (10).
Daarnaast kan het helpen om huidontsteking te verlichten, waardoor CBD een heel goede bondgenoot is bij psoriasis, acne en eczeem (11).
Verder kan CBD als ontstekingsremmer effect hebben op de longen en het spijsverteringsstelsel (12), wat het een mogelijke therapie maakt bij astma (13) en inflammatoire darmziekten (12).
Wat zijn de voordelen van CBD bij ontsteking?
Naast zijn ontstekingsremmende vermogen staat CBD ook bekend om zijn pijnstillende eigenschappen, doordat het inwerkt op de receptoren die betrokken zijn bij nociceptie (de pijnwaarneming) (14).
Evenzo heeft CBD antioxiderende eigenschappen: het vermogen om oxidatieve stress te verminderen. CBD kan de productie van vrije radicalen verminderen of hun schadelijke werking tegengaan (15, 16). Dit antioxiderende vermogen van CBD bevordert de gezondheid van de cellen in ons lichaam en vermindert indirect de ontsteking.
Hoe gebruik je cannabidiol bij ontsteking
Studies hebben aangetoond dat CBD als ontstekingsremmer kan werken wanneer het topisch wordt aangebracht, bijvoorbeeld in CBD-crèmes tegen pijn, waar CBD lokaal werkzaam kan zijn als ontstekingsremmer en pijnstiller.
Wat is de beste manier om CBD te gebruiken bij ontsteking?
Een massage met de beste ontstekingsremmende CBD-crème kan je helpen om pijn en ontsteking op de pijnlijke plek te verlichten. We raden je aan hoogwaardige producten voor fysiotherapie met CBD te gebruiken, gemaakt met full spectrum CBD-olie, zodat je zeker weet dat de CBD de juiste sterkte heeft.
De juiste hoeveelheid CBD verschilt sterk van persoon tot persoon en hangt af van het soort klacht en de intensiteit ervan. Wil je weten hoe je die kunt afstemmen, dan kun je onze gids lezen over welke dosis CBD bij pijn wordt gebruikt.
Ook is het gebruik van CBD bij ontsteking via de mond aangetoond, met capsules of CBD-druppels. Houd er wel rekening mee dat CBD in de Europese Unie en in Spanje niet is toegelaten als levensmiddel of als voedingssupplement.
Verder moet je weten dat CBD geen geneesmiddel is zoals de ontstekingsremmers die we kennen. Hoewel er klinische studies zijn die de ontstekingsremmende effecten ervan aantonen, is het gebruik ervan voor al deze aandoeningen niet goedgekeurd, althans voorlopig niet.
Heb je een flinke klap gehad of een ernstige ontsteking en zoek je een ontstekingsremmend geneesmiddel, dan kun je beter je arts raadplegen over de beschikbare opties op recept.
Welke dosis CBD wordt gebruikt bij ontsteking?
Een effectieve dosis CBD als ontstekingsremmer bestaat als zodanig niet. We raden je aan je arts te raadplegen over de meest geschikte behandeling voor de specifieke aandoening die een ontstekingsremmende werking vereist, en over aanvullende therapieën met bewezen ontstekingsremmende werkzaamheid, zoals voeding, beweging of rust.
Hoe vaak moet ik CBD gebruiken bij ontsteking?
In grote lijnen wordt CBD gebruikt in lage doses, die geleidelijk worden verhoogd op basis van de individuele tolerantie en de gewenste effecten. Houd er rekening mee dat de optimale dosis sterk verschilt van persoon tot persoon.
Zijn er interacties met andere geneesmiddelen waarmee ik rekening moet houden als ik CBD gebruik bij ontsteking?
Ontsteking ontstaat als secundair gevolg van weefselschade of van een primaire ziekte. Daarom is het mogelijk dat CBD geneesmiddeleninteracties heeft met de medicijnen die worden gegeven om die primaire aandoening te behandelen.
Wil je meer weten over dit onderwerp, lees dan ons artikel over CBD en interacties met geneesmiddelen. Daar lees je welke invloed de medicijnen die je gebruikt kunnen hebben als je CBD gebruikt.
We herinneren je eraan dat dit een informatief artikel is dat niet bedoeld is om een ziekte te voorkomen, te diagnosticeren of te behandelen. De inhoud kan de diagnose of behandeling van een ziekte of symptoom aanvullen, maar nooit vervangen. De producten van Cannactiva zijn geen geneesmiddelen. Raadpleeg je arts voordat je CBD gebruikt.
Bronnen
- Medzhitov R. (2008). Origin and physiological roles of inflammation. Nature, 454(7203), 428–435. https://doi.org/10.1038/nature07201
- Peres, F. F., Lima, A. C., Hallak, J. E. C., Crippa, J. A., Silva, R. H., & Abílio, V. C. (2018). Cannabidiol as a Promising Strategy to Treat and Prevent Movement Disorders?. Frontiers in pharmacology, 9, 482. https://doi.org/10.3389/fphar.2018.00482
- Sermet, S., Li, J., Bach, A., Crawford, R. B., & Kaminski, N. E. (2021). Cannabidiol selectively modulates interleukin (IL)-1β and IL-6 production in toll-like receptor activated human peripheral blood monocytes. Toxicology, 464, 153016. https://doi.org/10.1016/j.tox.2021.153016
- Kozela, E., Lev, N., Kaushansky, N., Eilam, R., Rimmerman, N., Levy, R., Ben-Nun, A., Juknat, A., & Vogel, Z. (2011). Cannabidiol inhibits pathogenic T cells, decreases spinal microglial activation and ameliorates multiple sclerosis-like disease in C57BL/6 mice. British journal of pharmacology, 163(7), 1507–1519. https://doi.org/10.1111/j.1476-5381.2011.01379.x
- Yekhtin, Z., Khuja, I., Meiri, D., Or, R., & Almogi-Hazan, O. (2022). Differential Effects of D9 Tetrahydrocannabinol (THC)- and Cannabidiol (CBD)-Based Cannabinoid Treatments on Macrophage Immune Function In Vitro and on Gastrointestinal Inflammation in a Murine Model. Biomedicines, 10(8), 1793. https://doi.org/10.3390/biomedicines10081793
- Cosentino, M., Legnaro, M., Luini, A., Ferrari, M., Sodergren, M., Pacchetti, B., & Marino, F. (2022). Effect of Cannabidiol on Cyclooxygenase Type 1 and 2 Expression and Function in Human Neutrophils. Cannabis and cannabinoid research, 10.1089/can.2022.0008. Advance online publication. https://doi.org/10.1089/can.2022.0008
- Massi, P., Valenti, M., Vaccani, A., Gasperi, V., Perletti, G., Marras, E., Fezza, F., Maccarrone, M., & Parolaro, D. (2008). 5-Lipoxygenase and anandamide hydrolase (FAAH) mediate the antitumor activity of cannabidiol, a non-psychoactive cannabinoid. Journal of neurochemistry, 104(4), 1091–1100. https://doi.org/10.1111/j.1471-4159.2007.05073.x
- Aziz, A. I., Nguyen, L. C., Oumeslakht, L., Bensussan, A., & Ben Mkaddem, S. (2023). Cannabinoids as Immune System Modulators: Cannabidiol Potential Therapeutic Approaches and Limitations. Cannabis and cannabinoid research, 8(2), 254–269. https://doi.org/10.1089/can.2022.0133
- Lowin, T., Tingting, R., Zurmahr, J., Classen, T., Schneider, M., & Pongratz, G. (2020). Cannabidiol (CBD): a killer for inflammatory rheumatoid arthritis synovial fibroblasts. Cell death & disease, 11(8), 714. https://doi.org/10.1038/s41419-020-02892-1
- Vela, J., Dreyer, L., Petersen, K. K., Arendt-Nielsen, L., Duch, K. S., & Kristensen, S. (2022). Cannabidiol treatment in hand osteoarthritis and psoriatic arthritis: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Pain, 163(6), 1206–1214. https://doi.org/10.1097/j.pain.0000000000002466
- Sivesind, T. E., Maghfour, J., Rietcheck, H., Kamel, K., Malik, A. S., & Dellavalle, R. P. (2022). Cannabinoids for the Treatment of Dermatologic Conditions. JID innovations : skin science from molecules to population health, 2(2), 100095. https://doi.org/10.1016/j.xjidi.2022.100095
- Martínez, V., Iriondo De-Hond, A., Borrelli, F., Capasso, R., Del Castillo, M. D., & Abalo, R. (2020). Cannabidiol and Other Non-Psychoactive Cannabinoids for Prevention and Treatment of Gastrointestinal Disorders: Useful Nutraceuticals?. International journal of molecular sciences, 21(9), 3067. https://doi.org/10.3390/ijms21093067
- Vuolo, F., Abreu, S. C., Michels, M., Xisto, D. G., Blanco, N. G., Hallak, J. E., Zuardi, A. W., Crippa, J. A., Reis, C., Bahl, M., Pizzichinni, E., Maurici, R., Pizzichinni, M. M. M., Rocco, P. R. M., & Dal-Pizzol, F. (2019). Cannabidiol reduces airway inflammation and fibrosis in experimental allergic asthma. European journal of pharmacology, 843, 251–259. https://doi.org/10.1016/j.ejphar.2018.11.029
- Mlost, J., Bryk, M., & Starowicz, K. (2020). Cannabidiol for Pain Treatment: Focus on Pharmacology and Mechanism of Action. International journal of molecular sciences, 21(22), 8870. https://doi.org/10.3390/ijms21228870
- Atalay, S., Jarocka-Karpowicz, I., & Skrzydlewska, E. (2019). Antioxidative and Anti-Inflammatory Properties of Cannabidiol. Antioxidants (Basel, Switzerland), 9(1), 21. https://doi.org/10.3390/antiox9010021
- Ben-Shabat, S., Hanus, L. O., Katzavian, G., & Gallily, R. (2006). New cannabidiol derivatives: synthesis, binding to cannabinoid receptor, and evaluation of their antiinflammatory activity. Journal of medicinal chemistry, 49(3), 1113–1117. https://doi.org/10.1021/jm050709m
