De cannabisplant wordt al eeuwenlang gebruikt als medicinaal middel. Cannabis produceert honderden bestanddelen, waaronder tetrahydrocannabinol (THC). THC, de psychoactieve stof in cannabis, is generaties lang gedemoniseerd door de maatschappij. Bij juist gebruik kan het echter een uitstekende behandeling zijn voor sommige medische aandoeningen.
Vandaag bespreken we op het blog van Cannactiva de heilzame eigenschappen die THC volgens het nieuwste wetenschappelijke onderzoek heeft aangetoond. Let op: dit is een informatief artikel en het is niet bedoeld om een ziekte te voorkomen, te diagnosticeren of te behandelen.
Geschiedenis van medicinale cannabis
Het medicinale gebruik van cannabis gaat duizenden jaren terug, tot de teelt in China rond 4000 v.Chr., waar het werd gebruikt om allerlei kwalen te behandelen. Van daaruit verspreidde het zich naar India, het Midden-Oosten, Afrika en Europa. In de twintigste eeuw nam het medicinale gebruik van cannabis echter af door prohibitionistisch beleid, wettelijke beperkingen en de wisselende effecten.
De ontdekking van het endocannabinoïdesysteem in de jaren negentig zorgde echter voor hernieuwde wetenschappelijke belangstelling voor de cannabisplant. Tegenwoordig is medicinale cannabis in veel regio's legaal, gesteund door een groeiende hoeveelheid wetenschappelijk bewijs.
THC en CBD (cannabidiol): twee verschillende cannabinoïden
Tetrahydrocannabinol (THC) en cannabidiol (CBD) zijn de twee best onderzochte cannabinoïden van de cannabisplant. Het belangrijkste verschil is dat THC de stof met psychoactieve werking is, terwijl CBD niet psychoactief is en wordt gebruikt in producten die in de Europese Unie legaal zijn met een THC-gehalte van maximaal 0,3%.
Bij Cannactiva werken we uitsluitend met CBD-producten bestemd voor uitwendig gebruik, binnen het Europese juridische kader. Dit artikel is informatief en richt zich op het beschikbare wetenschappelijke onderzoek naar THC; het vormt geen aanbeveling voor gebruik en verwijst niet naar producten die door Cannactiva worden verkocht. Als je geïnteresseerd bent in cannabidiol, kun je onze gids wat is CBD en waar dient het voor raadplegen.
Gebieden van wetenschappelijk onderzoek naar THC
THC en chronische pijn: onderzoeksbevindingen
Het gebruik van cannabis om chronische pijn te verlichten is de belangrijkste reden die wordt genoemd door patiënten die een medische behandeling met deze plant zoeken.
Onderzoek heeft aangetoond dat een grote meerderheid van de patiënten met een medicinale-cannabispas het gebruikt om ernstige pijn te behandelen (5), en er zijn aanwijzingen dat velen opioïden vervangen door cannabis, waardoor het gebruik van deze gangbare pijnstillers flink afneemt (6).
Hoewel klinische onderzoeken suggereren dat plantaardige cannabinoïden pijn kunnen verlichten (7, 8), is er nog onvoldoende onderzoek gedaan naar de werkzaamheid, dosering, toedieningsmethoden en bijwerkingen van commercieel verkrijgbare cannabisproducten.
Lees ook: CBD-dosering bij pijn
THC en slaapstoornissen in wetenschappelijke studies
THC kan helpen bij de behandeling van kortdurende slaapstoornissen, vooral bij mensen met slapeloosheid en andere slaapgerelateerde stoornissen die secundair zijn aan andere medische aandoeningen, zoals pijn (20).
Door zich te binden aan cannabinoïdereceptoren in de hersenen kan THC het vrijkomen beïnvloeden van neurotransmitters die slaperigheid bevorderen en de waakzaamheid verminderen. Zo kan het bij kortdurend gebruik voor een betere nachtrust zorgen, want op de lange termijn kan het de slaapkwaliteit aantasten (20).
THC als anti-emeticum: studies bij chemotherapie
Geneesmiddelen die bij chemotherapie worden gebruikt, veroorzaken vaak misselijkheid en braken als bijwerking. Om deze klachten te behandelen zijn sinds 1985 verschillende soorten geneesmiddelen goedgekeurd, waaronder de cannabinoïden nabilon en dronabinol (1).
Van deze orale geneesmiddelen is aangetoond dat ze effectief zijn bij het onder controle houden van misselijkheid en braken door chemotherapie, vergelijkbaar met traditionele behandelingen en beter dan een placebo (2, 3); hetzelfde is ook aangetoond voor THC in combinatie met CBD (4). Bovendien zijn de effecten van cannabidiol (CBD) in deze context niet onderzocht, terwijl patiënten die de psychoactieve effecten van THC willen vermijden daar juist om vragen. Onderzoek op dit gebied zou in de toekomst belangrijk kunnen zijn.
Lees ook: CBD om het effect van THC te verminderen
THC en stimulatie van de eetlust: wetenschappelijk overzicht
THC kan de voedselinname verhogen om het gewichtsverlies te voorkomen dat bij sommige ziekten optreedt, zoals kanker of hiv/aids (9-12).
Kleine onderzoeken wijzen erop dat cannabis de eetlust en de calorie-inname verhoogt, vooral doordat er meer gesnackt wordt (13). Hoewel dit mogelijk komt door het synergetische effect van veel bestanddelen van wiet en niet per se door THC zelf, blijft het een goede optie als palliatief middel bij kanker.
THC en spasticiteit bij multiple sclerose: beschikbaar bewijs
Spasticiteit, veroorzaakt door schade aan de bovenste motorneuronen, uit zich in onwillekeurige spiersamentrekkingen en treft mensen met chronische neurologische aandoeningen zoals multiple sclerose (MS) en een dwarslaesie door ruggenmergletsel (14). Sommige MS-patiënten gebruiken cannabis om hun klachten te verlichten, en onderzoeken suggereren dat bepaalde orale extracten met THC de spasticiteit volgens de patiënten zelf licht kunnen verminderen, hoewel ze bij medische beoordelingen niet consequent verbetering hebben laten zien (8, 15).
THC en het syndroom van Tourette: voorlopige studies
Het syndroom van Gilles de la Tourette is een neurologische aandoening die onwillekeurige bewegingen of geluiden veroorzaakt, de zogeheten “tics”. Hoewel het niet te genezen is, hebben onderzoeken met THC een verbetering in de ernst van de tics laten zien (8, 16, 17).
Er is geen duidelijk verband aangetoond tussen het syndroom en de mechanismen van cannabis, hoewel sommige rapporten suggereren dat het tics kan verminderen door de angstreducerende effecten.
THC en de ziekte van Parkinson: actueel onderzoek
Medicinale cannabis heeft volgens twee onderzoeksgroepen een verbetering van tremoren door parkinsonisme laten zien (17, 19). Het lijkt echter niet te helpen bij de onwillekeurige bewegingen die worden veroorzaakt door het gebruik van levodopa (17), de belangrijkste behandeling voor de ziekte van Parkinson.
Lees ook: CBD voor de ziekte van Parkinson
THC en glaucoom: bevindingen en wetenschappelijke beperkingen
Glaucoom is een belangrijke oorzaak van blindheid en wordt gekenmerkt door schade aan de oogzenuw als gevolg van een verhoogde oogdruk. Behandelingen richten zich op het verminderen van deze druk.
Sommige onderzoeken suggereren dat cannabis de oogdruk kan verlagen, maar slechts tijdelijk (18). Een goede behandeling om de oogdruk te verlagen moet echter een blijvend effect hebben, en omdat THC op een gegeven moment tot tolerantie leidt en een hogere dosis meer psychoactieve effecten voor de patiënt betekent, wordt het niet als het beste alternatief beschouwd.
Conclusies van het wetenschappelijk onderzoek
THC heeft een aanzienlijk therapeutisch potentieel, vooral voor de behandeling van symptomen van chronische ziekten en bepaalde gezondheidsproblemen. Het gebruik ervan moet echter worden begeleid door een zorgprofessional om de risico's te beperken, vooral gezien de individuele verschillen in de reactie op behandelingen op basis van cannabis. Hoewel het onderzoek naar cannabis voor medicinaal gebruik nog loopt, zijn twee grote nadelen van het gebruik ervan de ontwikkeling van tolerantie en het psychoactieve effect.
Let op: dit is een informatief artikel en het is niet bedoeld om een ziekte te voorkomen, te diagnosticeren of te behandelen. De inhoud kan de diagnose of behandeling van een ziekte of symptoom aanvullen, maar mag deze nooit vervangen. Cannactiva-producten zijn geen geneesmiddelen en zijn bedoeld voor uitwendig gebruik. Na de publicatiedatum kan relevant nieuw wetenschappelijk bewijs beschikbaar zijn gekomen. Raadpleeg je arts voordat je CBD gebruikt. De therapeutische aanpak moet altijd persoonlijk zijn en hangt af van de professionele beoordeling.
Bronnen
- Grotenhermen, F., & Müller-Vahl, K. (2012). The therapeutic potential of cannabis and cannabinoids. Deutsches Arzteblatt international, 109(29-30), 495–501. https://doi.org/10.3238/arztebl.2012.0495
- Phillips, R. S., Friend, A. J., Gibson, F., Houghton, E., Gopaul, S., Craig, J. V., & Pizer, B. (2016). Antiemetic medication for prevention and treatment of chemotherapy-induced nausea and vomiting in childhood. The Cochrane database of systematic reviews, 2(2), CD007786. https://doi.org/10.1002/14651858.CD007786.pub3
- Smith, L. A., Azariah, F., Lavender, V. T., Stoner, N. S., & Bettiol, S. (2015). Cannabinoids for nausea and vomiting in adults with cancer receiving chemotherapy. The Cochrane database of systematic reviews, 2015(11), CD009464. https://doi.org/10.1002/14651858.CD009464.pub2
- Grimison, P., Mersiades, A., Kirby, A., Lintzeris, N., Morton, R., Haber, P., Olver, I., Walsh, A., McGregor, I., Cheung, Y., Tognela, A., Hahn, C., Briscoe, K., Aghmesheh, M., Fox, P., Abdi, E., Clarke, S., Della-Fiorentina, S., Shannon, J., Gedye, C., … Stockler, M. (2020). Oral THC:CBD cannabis extract for refractory chemotherapy-induced nausea and vomiting: a randomised, placebo-controlled, phase II crossover trial. Annals of oncology : official journal of the European Society for Medical Oncology, 31(11), 1553–1560. https://doi.org/10.1016/j.annonc.2020.07.020
- Light MK, Orens A, Lewandowski B, Pickton T. (2014). Market size and demand for marijuana in Colorado. The Marijuana Policy Group.
- Boehnke, K. F., Litinas, E., & Clauw, D. J. (2016). Medical Cannabis Use Is Associated With Decreased Opiate Medication Use in a Retrospective Cross-Sectional Survey of Patients With Chronic Pain. The journal of pain, 17(6), 739–744. https://doi.org/10.1016/j.jpain.2016.03.002
- Andreae, M. H., Carter, G. M., Shaparin, N., Suslov, K., Ellis, R. J., Ware, M. A., Abrams, D. I., Prasad, H., Wilsey, B., Indyk, D., Johnson, M., & Sacks, H. S. (2015). Inhaled Cannabis for Chronic Neuropathic Pain: A Meta-analysis of Individual Patient Data. The journal of pain, 16(12), 1221–1232. https://doi.org/10.1016/j.jpain.2015.07.009
- Whiting, P. F., Wolff, R. F., Deshpande, S., Di Nisio, M., Duffy, S., Hernandez, A. V., Keurentjes, J. C., Lang, S., Misso, K., Ryder, S., Schmidlkofer, S., Westwood, M., & Kleijnen, J. (2015). Cannabinoids for Medical Use: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA, 313(24), 2456–2473. https://doi.org/10.1001/jama.2015.6358
- Williams, C. M., & Kirkham, T. C. (2002). Reversal of delta 9-THC hyperphagia by SR141716 and naloxone but not dexfenfluramine. Pharmacology, biochemistry, and behavior, 71(1-2), 333–340. https://doi.org/10.1016/s0091-3057(01)00694-300694-3)
- Foltin, R. W., Fischman, M. W., & Byrne, M. F. (1988). Effects of smoked marijuana on food intake and body weight of humans living in a residential laboratory. Appetite, 11(1), 1–14. https://doi.org/10.1016/s0195-6663(88)80017-580017-5)
- Abel E. L. (1975). Cannabis: effects on hunger and thirst. Behavioral biology, 15(3), 255–281. https://doi.org/10.1016/s0091-6773(75)91684-391684-3)
- Mattes, R. D., Engelman, K., Shaw, L. M., & Elsohly, M. A. (1994). Cannabinoids and appetite stimulation. Pharmacology, biochemistry, and behavior, 49(1), 187–195. https://doi.org/10.1016/0091-3057(94)90475-890475-8)
- Kirkham T. C. (2009). Cannabinoids and appetite: food craving and food pleasure. International review of psychiatry (Abingdon, England), 21(2), 163–171. https://doi.org/10.1080/09540260902782810
- Pandyan, A. D., Gregoric, M., Barnes, M. P., Wood, D., Van Wijck, F., Burridge, J., Hermens, H., & Johnson, G. R. (2005). Spasticity: clinical perceptions, neurological realities and meaningful measurement. Disability and rehabilitation, 27(1-2), 2–6. https://doi.org/10.1080/09638280400014576
- Zajicek, J. P., Hobart, J. C., Slade, A., Barnes, D., Mattison, P. G., & MUSEC Research Group (2012). Multiple sclerosis and extract of cannabis: results of the MUSEC trial. Journal of neurology, neurosurgery, and psychiatry, 83(11), 1125–1132. https://doi.org/10.1136/jnnp-2012-302468
- Koppel, B. S., Brust, J. C., Fife, T., Bronstein, J., Youssof, S., Gronseth, G., & Gloss, D. (2014). Systematic review: efficacy and safety of medical marijuana in selected neurologic disorders: report of the Guideline Development Subcommittee of the American Academy of Neurology. Neurology, 82(17), 1556–1563. https://doi.org/10.1212/WNL.0000000000000363
- Koppel B. S. (2015). Cannabis in the Treatment of Dystonia, Dyskinesias, and Tics. Neurotherapeutics : the journal of the American Society for Experimental NeuroTherapeutics, 12(4), 788–792. https://doi.org/10.1007/s13311-015-0376-4
- Flach A. J. (2002). Delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) in the treatment of end-stage open-angle glaucoma. Transactions of the American Ophthalmological Society, 100, 215–224.
- Holden, S. K., Domen, C. H., Sillau, S., Liu, Y., & Leehey, M. A. (2022). Higher Risk, Higher Reward? Self-Reported Effects of Real-World Cannabis Use in Parkinson's Disease. Movement disorders clinical practice, 9(3), 340–350. https://doi.org/10.1002/mdc3.13414
- Babson KA, Sottile J, Morabito D. Cannabis, Cannabinoids, and Sleep: a Review of the Literature. Curr Psychiatry Rep. 2017 Apr;19(4):23. doi: 10.1007/s11920-017-0775-9. PMID: 28349316.
