Cannabis is een plant die verschillende chemische verbindingen bevat, waaronder cannabinoïden, waarvan tetrahydrocannabinol (THC) en cannabidiol (CBD) de bekendste zijn. THC is verantwoordelijk voor de psychotrope effecten die met wietgebruik worden geassocieerd, terwijl CBD populair is geworden omdat het therapeutische voordelen biedt zonder psychotrope effecten te veroorzaken.
Er is een groeiende interesse in de interactie tussen beide verbindingen, zoals enkele wetenschappelijke studies aangeven. Vandaag legt op de blog van Cannactiva onderzoeker Alberto Sainz Cort, auteur van wetenschappelijke studies over de interacties tussen CBD en THC, uit wat het effect is van THC en CBD als ze samen worden gebruikt.
THC en CBD: wat zijn het en hoe werken ze?
THC is de meest voorkomende cannabinoïde in de wietplant en de belangrijkste oorzaak van de psychotrope effecten van cannabisgebruik, die gekenmerkt worden door gevoelens van euforie, ontspanning, een veranderde mentale waarneming en andere neuropsychologische effecten.
CBD is de op één na meest voorkomende cannabinoïde in de cannabisplant, maar de effecten ervan verschillen van die van THC. Diverse studies hebben aangetoond dat het geen psychotrope effecten heeft zoals THC. Toch heeft cannabidiol andere effecten op het lichaam met therapeutisch potentieel, zoals verlichting van chronische pijn, angst, psychotische stoornissen of slapeloosheid.
Naast de effecten die elke cannabinoïde afzonderlijk veroorzaakt, is waargenomen dat CBD de effecten van THC kan moduleren wanneer ze samen worden gebruikt, wat de intensiteit van die effecten en de ervaring van de gebruiker zou kunnen beïnvloeden.
Combinatie van CBD en THC: verminderde of versterkte effecten?
Sommige cannabisgebruikers merkten al lang geleden dat cannabissoorten met relatief hoge percentages CBD (naast THC) niet zo sterk waren als andere soorten die alleen THC bevatten.
Sterker nog: van de klassieke Marokkaanse hasj van tien à twintig jaar geleden werd je niet zo high als van wiet, ook al bevatte die hasj vergelijkbare hoeveelheden THC. Hasj bevatte echter wel andere cannabinoïden zoals CBD of cannabinol (CBN), terwijl de wiettoppen die je destijds kon krijgen over het algemeen alleen THC bevatten, met percentages van andere cannabinoïden onder de 1%.
Sommigen zeiden dat CBD de effecten van THC verminderde of de high draaglijker maakte, maar niemand had daar wetenschappelijk of klinisch bewijs voor: het bewijs was in wezen gebaseerd op de ervaringen van rokers.
Bovendien was het moeilijk om cannabisproducten te vinden met een evenwichtige verhouding tussen CBD en THC, totdat Resin Seeds en GW Pharmaceuticals in het eerste decennium van de jaren 2000 respectievelijk de zaden van Cannatonic en Sativex (THC:CBD 1:1) op de markt brachten.
Wetenschappers bestudeerden de effecten van CBD al geruime tijd, maar de combinatie van CBD met THC was maar zelden onderzocht, op enkele uitzonderingen na, waaronder de studies van Ethan Russo (1,2), die had meegewerkt aan de ontwikkeling van Sativex.
Mogelijke toepassingen in medicinale cannabis
Onderzoek naar CBD (zonder THC) toonde antipsychotische eigenschappen aan (3–5), wat al aanwijzingen kon geven over de effecten in combinatie met THC, omdat toen al bekend was dat THC psychotische effecten veroorzaakt (6–9).
Toen soorten met een hoog CBD-gehalte eindelijk op de markt kwamen (na het geval van het meisje Charlotte met kinderepilepsie), merkten artsen en patiënten die medicinale cannabis gebruiken dat CBD het effect van THC draaglijker kon maken bij therapeutisch gebruik.
Je moet er rekening mee houden dat veel patiënten die cannabis medicinaal gebruiken niet high willen worden, en de high zelfs als een bijwerking van de medicatie beschouwen. Daarom werd het onderzoek naar de interacties van THC met CBD (en met andere verbindingen) steeds belangrijker.
Interacties tussen THC en CBD
Interactiemechanismen
Cannabinoïden werken in op het endocannabinoïde systeem, dat verantwoordelijk is voor verschillende cellulaire mechanismen en door het hele lichaam verspreid is.
In feite worden de klassieke effecten van wiet veroorzaakt door de psychotrope eigenschappen van THC. THC bindt zich aan de cannabinoïdereceptoren in de hersenen (voornamelijk de CB1-receptor), die over verschillende gebieden van het centrale zenuwstelsel verspreid zijn, en veroorzaakt zo de kenmerkende “high”.
Van CBD word je niet high, waarschijnlijk door de manier waarop het met de CB1-receptor interageert. CBD is namelijk een negatieve allosterische modulator van de CB1-receptor (10). Dat betekent dat de binding ervan de receptor niet activeert, maar de activiteit ervan juist negatief moduleert. Daarom zou CBD de effecten van THC op de CB1-receptor kunnen moduleren, wat zou leiden tot een afname van de psychotrope effecten. Het is echter mogelijk dat de modulerende effecten van CBD op THC ook het gevolg zijn van interacties met andere receptoren in de hersenen, zoals de serotonerge receptoren (11).
Wat zijn de voordelen van soorten met een evenwichtige THC/CBD-verhouding voor de cannabisgebruiker?
Er zijn aanwijzingen dat cannabissoorten met een evenwichtige THC/CBD-verhouding de gebruiker een draaglijkere ervaring bieden, omdat CBD sommige psychotrope effecten van THC kan afzwakken. Dat kan leiden tot minder psychotrope en psychotische effecten die met THC-gebruik samenhangen, zoals angst of paranoia, en bij gebruikers van medicinale cannabis de gecombineerde therapeutische voordelen van beide cannabinoïden versterken.
Wetenschappelijke studies naar de invloed van CBD op het effect van THC
Verschillende wetenschappelijke studies hebben de interactie tussen THC en CBD onderzocht, waarbij de nadruk lag op de subjectieve effecten die mensen beschrijven wanneer ze beide cannabinoïden tegelijk toegediend krijgen, oraal of via inhalatie.
Ik begin met een van die studies, die ik een paar jaar geleden samen met de stichting ICEERS heb opgezet en uitgevoerd in een cannabisclub in Barcelona.
Studie in een cannabisclub in Barcelona
Onze studie (12), gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Clinical Psychopharmacology, werd opgezet als naturalistisch onderzoek, maar met een controle vergelijkbaar met die van een klinische trial: gerandomiseerd, met gestandaardiseerde doses, placebogecontroleerd en dubbelblind.
Omdat THC psychotische effecten veroorzaakt en die sterk beïnvloed worden door de omgeving om ons heen, was het het meest geschikt om de studie uit te voeren in een cannabisclub in Barcelona. Zoals velen van jullie weten, is een cannabisclub een besloten ruimte waar de leden samenkomen om cannabis te verkrijgen en te gebruiken. Het is dus een plek die vertrouwd is voor gebruikers en waar ze zich op hun gemak voelen, en bovendien een reële en gangbare situatie van cannabisgebruik. Als we de studie in een ziekenhuis of een laboratorium zouden doen, zou de context ervoor kunnen zorgen dat de deelnemers zich niet op hun gemak voelen, wat de psychologische variabelen die we willen meten sterk zou kunnen beïnvloeden. Want uiteindelijk zijn de subjectieve effecten van cannabis psychologische effecten (zoals de psychotische effecten die THC veroorzaakt).
Voor de studie nodigden we leden van de cannabisclub Strain Hunters uit om vier verschillende producten uit het aanbod van de club te proberen: een extract met 65 mg THC, een met 130 mg CBD, een combinatie van 65 mg THC + 130 mg CBD en een placebo zonder cannabinoïden. De tests werden in vier afzonderlijke sessies gedaan.
De resultaten lieten zien dat de combinatie van THC en CBD (verhouding 1:2) de subjectieve effecten van THC verminderde, vooral het gevoel “high te zijn”, en ook sommige van de psychotische effecten verminderde.
Uiteenlopende resultaten in het onderzoek naar de interactie tussen CBD en THC
In een van de belangrijkste wetenschappelijke reviews over dit onderwerp (13) stelden de onderzoekers vast dat sommige studies de hypothese ondersteunen dat CBD de subjectieve effecten van THC kan tegengaan, maar dat andere het tegenovergestelde vinden. Dat kan komen door verschillen in toedieningswijze, dosis en CBD:THC-verhouding. Zo gebruikte een andere studie (14) een verhouding CBD (16 mg): THC (8 mg) van 2:1 en vond ze op geen enkele schaal een afname van de effecten van THC wanneer het samen met CBD werd verdampt. Een andere studie (15) vond een toename van de subjectieve en psychotische effecten wanneer de deelnemers een verhouding CBD (4 mg): THC (8 mg) van 1:2 verdampten, vergeleken met THC alleen (8 mg), terwijl ze een afname van de subjectieve en psychotische effecten vond bij een verhouding CBD (400 mg): THC (8 mg) van 50:1, vergeleken met THC (8 mg).
Bij studies met andere methoden vonden sommige een afname van de effecten van THC in combinatie met CBD (16,17), terwijl andere dat niet vonden (18–20).
CBD en zijn modulerende rol in de effecten van THC bij regelmatige cannabisgebruikers
Ondanks de genoemde tegenstrijdigheden is het potentieel van CBD om de effecten van THC te verminderen ook aangetoond in andere onderzoeksparadigma's, wat de effecten van CBD op THC ondersteunt en enkele van de psychobiologische mechanismen erachter verklaart.
Een studie (21) stelde vast dat dagelijkse orale toediening van CBD (200 mg) gedurende 10 weken de psychologische en cognitieve symptomen van regelmatige cannabisgebruikers verbeterde, zonder bijwerkingen. Volgens deze studie zou CBD niet alleen helpen de acute symptomen van THC te verminderen, maar ook de langetermijneffecten van cannabisgebruik, zoals depressieve en psychotische symptomen, en daarnaast cognitieve verbeteringen opleveren, waaronder een beter geheugen.
Een andere studie die de effecten van cannabinoïden op de functionele hersenactiviteit in rust (resting state networks) testte, vond dat die veranderde door het verdampen van THC (8 mg), terwijl gelijktijdig verdampte CBD (10 mg) de effecten van THC kon omkeren (22). Daarnaast tonen ook dierstudies de interactie tussen CBD en THC aan en verklaren ze mogelijke werkingsmechanismen (23,24).
Kritische analyse van een van de meest recente studies
In mei 2023 verscheen een studie van onderzoekers van King's College London waarvoor 46 gezonde deelnemers met weinig of geen eerdere ervaring met cannabisgebruik werden geworven (25). In deze dubbelblinde, gerandomiseerde studie kregen de deelnemers via een vaporizer verschillende cannabispreparaten met 10 mg THC en verschillende hoeveelheden CBD (0, 10, 20 en 30 mg).
De bevindingen lieten zien dat CBD de acute negatieve effecten van THC niet afzwakte, en dat er geen significante verschillen waren tussen de verschillende CBD:THC-verhoudingen. De studie heeft echter enkele beperkingen die de resultaten zouden kunnen verklaren.
Ten eerste gebruikt de studie geen enkele vorm van placebo en bevatten alle producten die worden verdampt THC. De studie mag dus niet uitsluiten dat de effecten die de deelnemers voelen andere oorzaken hebben, waaronder het placebo-effect. Een andere beperking van de studie is de methodologie van een van de tests die de deelnemers moesten ondergaan. Bij deze test moesten de deelnemers de ziekenhuiskamer verlaten om eten te kopen uit een automaat en weer terugkomen, terwijl ze onder invloed van THC waren. Zoals we eerder zeiden, kan het meten van psychologische variabelen in een omgeving die stress, angst of paranoia kan opwekken, de metingen waar de studie om draait vertekenen. Als je een deelnemer die high is niet alleen in een ziekenhuis zet, omringd door patiënten en artsen, maar hem ook vraagt de kamer te verlaten om iets te kopen en terug te komen, gaan het stressniveau, de angst en de paranoia waarschijnlijk nog verder omhoog.
Deze studie hoort ongetwijfeld bij het groeiende bewijs over de interacties tussen CBD en THC, maar gezien de beperkingen die we hebben besproken, kunnen we niet concluderen dat CBD niet in staat is de effecten van THC te verminderen.
Verantwoord gebruik en conclusies
Verschillende studies ondersteunen het idee dat CBD de subjectieve effecten van THC kan tegengaan. Er zijn echter ook studies die dat niet ondersteunen, en een van de redenen voor die tegenstrijdigheden is dat de methodologie, de gemeten variabelen, de toedieningswijzen, de gebruikte soorten cannabisproducten en hun concentraties per studie verschillen. Het effect van CBD op THC zou dus kunnen afhangen van de CBD:THC-verhouding, de dosis en de toedieningswijze.
Patiënten die medicinale cannabis gebruiken en recreatieve cannabisgebruikers kunnen profiteren van de interactie tussen CBD en THC, omdat CBD de psychotrope effecten van THC afzwakt, maar ze moeten rekening houden met alle factoren die we hebben genoemd om die effecten te bereiken. Over het algemeen is de veiligste manier om te beginnen met lage doses THC en hoge doses CBD en die bij te stellen afhankelijk van de effecten die je zoekt.
Entourage-effect van cannabis
Natuurlijk moeten we niet vergeten dat ook andere cannabinoïden en terpenen de effecten van cannabis kunnen moduleren: hoe meer je weet over de eigenschappen van de cannabis die je gebruikt, hoe makkelijker het is om de effecten te voorspellen. Voor de duidelijkheid: de interactie tussen THC en CBD gaat over hoe deze twee cannabinoïden elkaar beïnvloeden, terwijl het entourage-effect van cannabis de synergie is van alle stoffen in cannabis die samenwerken, waaronder de verschillende cannabinoïden, terpenen en flavonoïden.
Bronnen
- Russo EB. Taming THC: potential cannabis synergy and phytocannabinoid-terpenoid entourage effects. Br J Pharmacol. 2011 Aug;163(7):1344–64.
- Russo E, Guy GW. A tale of two cannabinoids: the therapeutic rationale for combining tetrahydrocannabinol and cannabidiol. Med Hypotheses. 2006;66(2):234–46.
- Morgan CJA, Curran HV. Effects of cannabidiol on schizophrenia-like symptoms in people who use cannabis. Br J Psychiatry J Ment Sci. 2008 Apr;192(4):306–7.
- Roser P, Vollenweider FX, Kawohl W. Potential antipsychotic properties of central cannabinoid (CB1) receptor antagonists. World J Biol Psychiatry Off J World Fed Soc Biol Psychiatry. 2010 Mar;11(2 Pt 2):208–19.
- Zuardi AW, Crippa J a. S, Hallak JEC, Moreira FA, Guimarães FS. Cannabidiol, a Cannabis sativa constituent, as an antipsychotic drug. Braz J Med Biol Res Rev Bras Pesqui Medicas E Biol. 2006 Apr;39(4):421–9.
- D’Souza DC, Perry E, MacDougall L, Ammerman Y, Cooper T, Wu YT, et al. The psychotomimetic effects of intravenous delta-9-tetrahydrocannabinol in healthy individuals: implications for psychosis. Neuropsychopharmacol Off Publ Am Coll Neuropsychopharmacol. 2004 Aug;29(8):1558–72.
- D’Souza DC, Ranganathan M, Braley G, Gueorguieva R, Zimolo Z, Cooper T, et al. Blunted psychotomimetic and amnestic effects of delta-9-tetrahydrocannabinol in frequent users of cannabis. Neuropsychopharmacol Off Publ Am Coll Neuropsychopharmacol. 2008 Sep;33(10):2505–16.
- D’Souza DC, Sewell RA, Ranganathan M. Cannabis and psychosis/schizophrenia: human studies. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci. 2009 Oct;259(7):413–31.
- Linszen D, van Amelsvoort T. Cannabis and psychosis: an update on course and biological plausible mechanisms. Curr Opin Psychiatry. 2007 Mar;20(2):116–20.
- Chung H, Fierro A, Pessoa-Mahana CD. Cannabidiol binding and negative allosteric modulation at the cannabinoid type 1 receptor in the presence of delta-9-tetrahydrocannabinol: An In Silico study. PloS One. 2019;14(7):e0220025.
- Rodrigues da Silva N, Gomes FV, Sonego AB, Silva NR da, Guimarães FS. Cannabidiol attenuates behavioural changes in a rodent model of schizophrenia through 5-HT1A, but not CB1 and CB2 receptors. Pharmacol Res. 2020 Jun;156:104749.
- Sainz-Cort A, Jimenez-Garrido D, Muñoz-Marron E, Viejo-Sobera R, Heeroma J, Bouso JC. Opposite Roles for Cannabidiol and δ-9-Tetrahydrocannabinol in Psychotomimetic Effects of Cannabis Extracts: A Naturalistic Controlled Study. J Clin Psychopharmacol. 2021 Oct 1;41(5):561–70.
- Freeman AM, Petrilli K, Lees R, Hindocha C, Mokrysz C, Curran HV, et al. How does cannabidiol (CBD) influence the acute effects of delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) in humans? A systematic review. Neurosci Biobehav Rev. 2019 Dec;107:696–712.
- Morgan CJA, Freeman TP, Hindocha C, Schafer G, Gardner C, Curran HV. Individual and combined effects of acute delta-9-tetrahydrocannabinol and cannabidiol on psychotomimetic symptoms and memory function. Transl Psychiatry. 2018 Sep 5;8(1):181.
- Solowij N, Broyd S, Greenwood LM, van Hell H, Martelozzo D, Rueb K, et al. A randomised controlled trial of vaporised Δ9-tetrahydrocannabinol and cannabidiol alone and in combination in frequent and infrequent cannabis users: acute intoxication effects. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci. 2019 Feb;269(1):17–35.
- Morgan CJA, Freeman TP, Schafer GL, Curran HV. Cannabidiol attenuates the appetitive effects of Delta 9-tetrahydrocannabinol in humans smoking their chosen cannabis. Neuropsychopharmacol Off Publ Am Coll Neuropsychopharmacol. 2010 Aug;35(9):1879–85.
- Morgan CJA, Gardener C, Schafer G, Swan S, Demarchi C, Freeman TP, et al. Sub-chronic impact of cannabinoids in street cannabis on cognition, psychotic-like symptoms and psychological well-being. Psychol Med. 2012 Feb;42(2):391–400.
- Arkell TR, Lintzeris N, Kevin RC, Ramaekers JG, Vandrey R, Irwin C, et al. Cannabidiol (CBD) content in vaporized cannabis does not prevent tetrahydrocannabinol (THC)-induced impairment of driving and cognition. Psychopharmacology (Berl). 2019 Sep;236(9):2713–24.
- Hindocha C, Freeman TP, Schafer G, Gardener C, Das RK, Morgan CJA, et al. Acute effects of delta-9-tetrahydrocannabinol, cannabidiol and their combination on facial emotion recognition: A randomised, double-blind, placebo-controlled study in cannabis users. Eur Neuropsychopharmacol. 2015 Mar;25(3):325–34.
- Morgan CJA, Schafer G, Freeman TP, Curran HV. Impact of cannabidiol on the acute memory and psychotomimetic effects of smoked cannabis: naturalistic study: naturalistic study [corrected]. Br J Psychiatry J Ment Sci. 2010 Oct;197(4):285–90.
- Solowij N, Broyd SJ, Beale C, Prick JA, Greenwood LM, van Hell H, et al. Therapeutic Effects of Prolonged Cannabidiol Treatment on Psychological Symptoms and Cognitive Function in Regular Cannabis Users: A Pragmatic Open-Label Clinical Trial. Cannabis Cannabinoid Res. 2018;3(1):21–34.
- Wall MB, Pope R, Freeman TP, Kowalczyk OS, Demetriou L, Mokrysz C, et al. Dissociable effects of cannabis with and without cannabidiol on the human brain’s resting-state functional connectivity. J Psychopharmacol Oxf Engl. 2019 Jul;33(7):822–30.
- Hudson R, Renard J, Norris C, Rushlow WJ, Laviolette SR. Cannabidiol Counteracts the Psychotropic Side-Effects of Δ-9-Tetrahydrocannabinol in the Ventral Hippocampus through Bidirectional Control of ERK1-2 Phosphorylation. J Neurosci Off J Soc Neurosci. 2019 Oct 30;39(44):8762–77.
- Szkudlarek HJ, Rodríguez-Ruiz M, Hudson R, De Felice M, Jung T, Rushlow WJ, et al. THC and CBD produce divergent effects on perception and panic behaviours via distinct cortical molecular pathways. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry. 2021 Jan 10;104:110029.
- Englund A, Oliver D, Chesney E, Chester L, Wilson J, Sovi S, et al. Does cannabidiol make cannabis safer? A randomised, double-blind, cross-over trial of cannabis with four different CBD:THC ratios. Neuropsychopharmacology. 2023 May;48(6):869–76.
