CBD na choroby jelit: aktualne badania nad potencjalnymi korzyściami

Choroby układu pokarmowego dotykają miliony ludzi na całym świecie, a znalezienie skutecznych rozwiązań bywa wyzwaniem. W ostatnich latach CBD (kannabidiol) zyskało popularność jako możliwa terapia różnych problemów zdrowotnych, w tym zaburzeń trawiennych, a zwłaszcza tych, które dotyczą jelit. W tym artykule przyjrzymy się z bliska potencjałowi terapeutycznemu CBD w leczeniu zaburzeń trawiennych oraz najnowszym badaniom naukowym, które potwierdzają jego potencjalną skuteczność.

CBD i jego działanie w układzie pokarmowym

Choroby układu pokarmowego wiążą się z zaburzeniami w układzie endokannabinoidowym, takie jak nieswoiste zapalenie jelit (NZJ), zespół jelita drażliwego (IBS), choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego.

CBD, wchodząc w interakcję z układem endokannabinoidowym organizmu, może regulować procesy fizjologiczne związane z układem pokarmowym.

Mechanizm działania

CBD oddziałuje z receptorami układu endokannabinoidowego, takimi jak CB1 i CB2, które występują w mózgu oraz w komórkach układu pokarmowego. Ponadto CBD potrafi aktywować i hamować różne enzymy oraz inne receptory komórkowe (1). Wszystko to oznacza, że CBD ma różne drogi, którymi może pomagać w niektórych schorzeniach układu pokarmowego.

W jakich chorobach układu pokarmowego CBD mogłoby być pomocne?

CBD wykazuje potencjał terapeutyczny w następujących chorobach układu pokarmowego:

• Nieswoiste zapalenie jelit (NZJ), ze względu na działanie przeciwzapalne.
• Zespół jelita drażliwego (IBS), wpływając na motorykę przewodu pokarmowego i zmniejszając stres.
• Choroba Leśniowskiego-Crohna, łagodząc objawy, choć jego działanie jest skuteczniejsze w połączeniu z THC;
• Wrzodziejące zapalenie jelita grubego: dzięki właściwościom przeciwzapalnym; zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, takie jak zaparcia i biegunka.
• Nudności i wymioty, ze względu na właściwości przeciwwymiotne CBD; oraz w przypadkach stresu i lęku, którym towarzyszą te objawy.

Poniżej opowiadamy dokładniej o badaniach, które potwierdzają potencjalnie korzystne działanie CBD w tych schorzeniach. Przypominamy, że jest to wpis informacyjny, oparty na trwających badaniach, który nie może i nie ma na celu diagnozowania, zapobiegania ani leczenia żadnej choroby ani objawu. Jego treść może uzupełniać, ale nigdy zastępować diagnozy ani leczenia jakiejkolwiek choroby lub objawu. Produkty Cannactiva nie są lekami i są przeznaczone do użytku zewnętrznego. Skonsultuj się z lekarzem przed użyciem CBD.

Jak CBD pomaga w chorobach układu pokarmowego?

CBD oferuje szereg potencjalnych korzyści w leczeniu chorób układu pokarmowego:

Łagodzenie bólu

Korzyści ze stosowania CBD jako środka przeciwbólowego badano w różnych dolegliwościach. W chorobach układu pokarmowego wyniki wskazują, że CBD może zmniejszać motorykę jelit, co może się wiązać z mniejszym odczuwaniem bólu.

Badania sugerują, że CBD może zmniejszać motorykę jelit, a tym samym ból brzucha.

Motoryka jelit to naturalny ruch przewodu pokarmowego (przełyku, żołądka i jelit), który przesuwa pokarm przez ten przewód. Motoryka ta jest powiązana z odczuwaniem bólu w chorobach układu pokarmowego (2).

Z drugiej strony badanie przeprowadzone na pacjentach z zespołem jelita drażliwego (IBS) wykazało, że CBD podane w gumie do żucia nie miało istotnego wpływu na odczuwanie bólu (3). Niemniej zmniejszenie motoryki jelit przez CBD mogłoby przynosić ulgę, pomagając radzić sobie z bólem brzucha u pacjentów z nieswoistym zapaleniem jelit (4).

Zmniejszenie stanu zapalnego

W chorobach przewodu pokarmowego stan zapalny jest ważnym czynnikiem ich utrzymywania się i rozwoju. Działanie przeciwzapalne CBD może pomagać w chorobach jelit (5), takich jak zespół jelita drażliwego (IBS), nieswoiste zapalenie jelit (NZJ) i zapalenie jelita grubego (6).

CBD w chorobach autoimmunologicznych

Ochrona ściany jelita

CBD ma właściwości antyoksydacyjne które mogłyby odgrywać zasadniczą rolę w ochronie jelit przed wolnymi rodnikami, mogącymi uszkadzać ściany jelit. Badania sugerują, że CBD mogłoby pomagać zachować integralność powierzchniowej warstwy jelita, zwanej nabłonkiem, w procesach zapalnych (7, 8).

Zmniejszenie stresu i lęku

CBD kojarzy się z działaniem uspokajającym (9), które mogłoby zmniejszać stres i łagodzić nasilenie lęku przy dość szerokim profilu bezpieczeństwa (10).

CBD ma działanie uspokajające, które może zmniejszać skutki stresu. Wykazało też potencjał jako skuteczny środek przeciwlękowy, co może być korzystne dla osób z chorobami układu pokarmowego.

CBD na lęk

Poprawa motoryki jelit

CBD wykazało, że wpływa na motorykę przewodu pokarmowego w procesach chorobowych, mogąc pomagać zwiększać lub zmniejszać pasaż treści jelitowej w zależności od potrzeb (11, 12, 13). Ma to ogromne znaczenie w dolegliwościach takich jak zaparcia i biegunka, a także dla odczuwania bólu charakterystycznego dla chorób przewodu pokarmowego, w których występuje zaburzenie motoryki (4).

Modulacja układu odpornościowego

Działanie CBD może pomagać zmniejszać odpowiedź immunologiczną w niektórych chorobach autoimmunologicznych (14), co sugeruje, że pacjenci z autoimmunologicznymi chorobami jelit mogliby odnieść korzyść.

Choroba Leśniowskiego-Crohna to schorzenie immunologiczne, które powoduje stan zapalny i podrażnienie układu pokarmowego. Chociaż CBD nie wydaje się istotnie zmniejszać stanu zapalnego jelit (15) w tej chorobie, wiąże się je z łagodzeniem niektórych objawów choroby Leśniowskiego-Crohna, gdy stosuje się połączenia CBD z THC, czyli tetrahydrokannabinolem (16).

Nudności i wymioty

Niektóre badania sugerują, że CBD mogłoby mieć właściwości przeciwwymiotne (17), co oznacza, że mogłoby pomagać łagodzić nudności i wymioty.

CBD na żołądek: czy jest skuteczne w dyspepsji, czyli niestrawności?

W zaburzeniach trawiennych, takich jak dyspepsja czy niestrawność, choć moglibyśmy sądzić, że CBD przyniosłoby korzystne efekty, wydaje się, że nie ma na ten stan żadnego wpływu (18).

Ograniczenia badań

Badania nad CBD w zaburzeniach trawiennych mogą prowadzić nas do lepszych terapii. Nie należy jednak zapominać, że wyniki badań mają pewne ograniczenia. W większości przeprowadzono je na modelach zwierzęcych lub w małych populacjach ludzkich, które mogą nie być reprezentatywne dla złożonych obrazów klinicznych, jakie przedstawiają choroby układu pokarmowego.

Dawka CBD w zaburzeniach trawiennych

Obecnie nie istnieje ustandaryzowana dawka CBD jako leczenia chorób układu pokarmowego. Niemniej w badaniach przedklinicznych na gryzoniach stosowano doustne dawki 10 mg/kg dziennie w zapaleniu jelita grubego, a w badaniach klinicznych, w których analizowano skuteczność CBD w zaburzeniach trawiennych, stosowano doustne dawki 250 mg dwa razy dziennie w zapaleniu jelita grubego przez 8 do 10 tygodni (7, 19).

Jaka jest optymalna dawka CBD?

Uwagi końcowe

CBD w chorobach układu pokarmowego może działać jako terapia uzupełniająca, choć potrzeba w tym zakresie więcej badań. Skonsultuj się z lekarzem, jeśli masz wątpliwości.

Interakcje z lekami

Jeśli przyjmujesz leki na choroby układu pokarmowego, należy zachować ostrożność w związku z możliwymi interakcjami farmakologicznymi.

Interakcje leków z CBD, choć są minimalne i rzadkie, to ważny punkt do rozważenia. Dowiedz się więcej na ten temat we wpisie CBD a leki: jakie występują interakcje?

Wieloczynnikowe leczenie chorób jelit

Kolejna ważna kwestia: zmiany stylu życia i nawyków żywieniowych mogą pomagać w leczeniu chorób układu pokarmowego.

W języku angielskim używa się wyrażenia have a gut feeling (dosłownie „mieć jelitowe odczucie”, choć tłumaczy się je jako „mieć przeczucie lub intuicję”), by określić intuicję lub przeczucie, które niekoniecznie opierają się na logice. Są inne podobne wyrażenia, jak „trust your gut” (dosłownie „zaufaj swoim jelitom”) czy „mieć motyle w brzuchu”. A po hiszpańsku „tener una reacción visceral” (mieć trzewną reakcję). Wszystkie te wyrażenia języka potocznego łączą emocje z jelitami.

Co ciekawe, te wyrażenia mają podstawy naukowe. Jelito produkuje dużą ilość neuroprzekaźników, co pozwala mu komunikować się z mózgiem w sposób dwukierunkowy. To połączenie między jelitem a mózgiem nazywa się osią jelitowo-mózgową. Na choroby jelit może mocno wpływać stan psychiczny i emocjonalny. Dlatego zmniejszanie stresu i psychoterapia mogą być zasadniczym filarem leczenia tych chorób.

Czy CBD działa w chorobach układu pokarmowego?

Choć pierwsze badania sugerują, że CBD w leczeniu chorób układu pokarmowego może być obiecujące, nadal potrzeba więcej badań. Właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe CBD mogą pomagać łagodzić objawy i poprawiać jakość życia osób dotkniętych tymi chorobami.

Mimo to zawsze ważne jest skonsultowanie się z pracownikiem ochrony zdrowia, zanim rozważysz CBD w chorobach układu pokarmowego lub jakiejkolwiek terapii uzupełniającej. Tylko lekarz może zapewnić spersonalizowane wskazówki w oparciu o indywidualny stan zdrowia i historię choroby.

Wreszcie, w miarę prowadzenia kolejnych badań CBD może stać się ważnym narzędziem w walce z zaburzeniami trawiennymi, dając nadzieję tym, którzy szukają ulgi i dobrego samopoczucia.

Celem tego artykułu jest popularyzacja wiedzy; nie ma on na celu diagnozowania, zapobiegania ani leczenia żadnej choroby ani objawu. Jego treść może uzupełniać, ale nigdy zastępować diagnozy ani leczenia jakiejkolwiek choroby lub objawu. Produkty Cannactiva nie są lekami i są przeznaczone do użytku zewnętrznego. Zalecamy skonsultowanie się z pracownikiem ochrony zdrowia przed użyciem produktów z CBD.

Bibliografia

1. Izzo, A. A., Borrelli, F., Capasso, R., Di Marzo, V., & Mechoulam, R. (2009). Non-psychotropic plant cannabinoids: new therapeutic opportunities from an ancient herb. Trends in pharmacological sciences, 30(10), 515–527. https://doi.org/10.1016/j.tips.2009.07.006
2. Kellow, J. E., & Phillips, S. F. (1987). Altered small bowel motility in irritable bowel syndrome is correlated with symptoms. Gastroenterology, 92(6), 1885–1893. https://doi.org/10.1016/0016-5085(87)90620-2
3. van Orten-Luiten, A. B., de Roos, N. M., Majait, S., Witteman, B. J. M., & Witkamp, R. F. (2022). Effects of Cannabidiol Chewing Gum on Perceived Pain and Well-Being of Irritable Bowel Syndrome Patients: A Placebo-Controlled Crossover Exploratory Intervention Study with Symptom-Driven Dosing. Cannabis and cannabinoid research, 7(4), 436–444. https://doi.org/10.1089/can.2020.0087
4. Bogale, K., Raup-Konsavage, W., Dalessio, S., Vrana, K., & Coates, M. D. (2021). Cannabis and Cannabis Derivatives for Abdominal Pain Management in Inflammatory Bowel Disease. Medical cannabis and cannabinoids, 4(2), 97–106. https://doi.org/10.1159/000517425
5. De Filippis, D., Esposito, G., Cirillo, C., Cipriano, M., De Winter, B. Y., Scuderi, C., Sarnelli, G., Cuomo, R., Steardo, L., De Man, J. G., & Iuvone, T. (2011). Cannabidiol reduces intestinal inflammation through the control of the neuroimmune axis. PloS one, 6(12), e28159. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0028159
6. Irving, P. M., Iqbal, T., Nwokolo, C., Subramanian, S., Bloom, S., Prasad, N., Hart, A., Murray, C., Lindsay, J. O., Taylor, A., Barron, R., & Wright, S. (2018). A Randomized, Double-blind, Placebo-controlled, Parallel-group, Pilot Study of Cannabidiol-rich Botanical Extract in the Symptomatic Treatment of Ulcerative Colitis. Inflammatory bowel diseases, 24(4), 714–724. https://doi.org/10.1093/ibd/izy002
7. Jamontt, J. M., Molleman, A., Pertwee, R. G., & Parsons, M. E. (2010). The effects of Delta-tetrahydrocannabinol and cannabidiol alone and in combination on damage, inflammation and in vitro motility disturbances in rat colitis. British journal of pharmacology, 160(3), 712–723. https://doi.org/10.1111/j.1476-5381.2010.00791.x
8. Gyires, K., & Zádori, Z. S. (2016). Role of Cannabinoids in Gastrointestinal Mucosal Defense and Inflammation. Current neuropharmacology, 14(8), 935–951. https://doi.org/10.2174/1570159×14666160303110150
9. Spinella, T. C., Stewart, S. H., Naugler, J., Yakovenko, I., & Barrett, S. P. (2021). Evaluating cannabidiol (CBD) expectancy effects on acute stress and anxiety in healthy adults: a randomized crossover study. Psychopharmacology, 238(7), 1965–1977. https://doi.org/10.1007/s00213-021-05823-w
10. Berger, M., Li, E., Rice, S., Davey, C. G., Ratheesh, A., Adams, S., Jackson, H., Hetrick, S., Parker, A., Spelman, T., Kevin, R., McGregor, I. S., McGorry, P., & Amminger, G. P. (2022). Cannabidiol for Treatment-Resistant Anxiety Disorders in Young People: An Open-Label Trial. The Journal of clinical psychiatry, 83(5), 21m14130. https://doi.org/10.4088/JCP.21m14130
11. Story, G., Briere, C.E., McClements, D. J., & Sela, D. A. (2023). Cannabidiol and Intestinal Motility: a Systematic Review. Current Developments in Nutrition. 2475-2991. https://doi.org/10.1016/j.cdnut.2023.101972.
12. Capasso, R., Borrelli, F., Aviello, G., Romano, B., Scalisi, C., Capasso, F., & Izzo, A. A. (2008). Cannabidiol, extracted from Cannabis sativa, selectively inhibits inflammatory hypermotility in mice. British journal of pharmacology, 154(5), 1001–1008. https://doi.org/10.1038/bjp.2008.177
13. Camilleri M. (2018). Cannabinoids and gastrointestinal motility: Pharmacology, clinical effects, and potential therapeutics in humans. Neurogastroenterology and motility, 30(9), e13370. https://doi.org/10.1111/nmo.13370
14. Nichols, J. M., & Kaplan, B. L. F. (2020). Immune Responses Regulated by Cannabidiol. Cannabis and cannabinoid research, 5(1), 12–31. https://doi.org/10.1089/can.2018.0073
15. Naftali, T., Mechulam, R., Marii, A., Gabay, G., Stein, A., Bronshtain, M., Laish, I., Benjaminov, F., & Konikoff, F. M. (2017). Low-Dose Cannabidiol Is Safe but Not Effective in the Treatment for Crohn’s Disease, a Randomized Controlled Trial. Digestive diseases and sciences, 62(6), 1615–1620. https://doi.org/10.1007/s10620-017-4540-z
16. Naftali, T., Bar-Lev Schleider, L., Dotan, I., Lansky, E. P., Sklerovsky Benjaminov, F., & Konikoff, F. M. (2013). Cannabis induces a clinical response in patients with Crohn’s disease: a prospective placebo-controlled study. Clinical gastroenterology and hepatology. The official clinical practice journal of the American Gastroenterological Association, 11(10), 1276–1280.e1. https://doi.org/10.1016/j.cgh.2013.04.034
17. Long, L. E., Malone, D. T., & Taylor, D. A. (2005). The Pharmacological Actions of Cannabidiol. Drugs of the Future, 30(7), 747 – 753. 
18. Atieh, J., Maselli, D., Breen-Lyles, M., Torres, M., Katzka, D., Ryks, M., Busciglio, I., Burton, D., Carlson, P., Harmsen, W. S., & Camilleri, M. (2022). Cannabidiol for Functional Dyspepsia With Normal Gastric Emptying: A Randomized Controlled Trial. The American journal of gastroenterology, 117(8), 1296–1304. https://doi.org/10.14309/ajg.0000000000001805
19. Carvalho, A. C. A., Souza, G. A., Marqui, S. V., Guiguer, É. L., Araújo, A. C., Rubira, C. J., Goulart, R. A., Flato, U. A. P., Bueno, P. C. D. S., Buchaim, R. L., & Barbalho, S. M. (2020). Cannabis and Canabidinoids on the Inflammatory Bowel Diseases: Going Beyond Misuse. International journal of molecular sciences, 21(8), 2940. https://doi.org/10.3390/ijms21082940