Anandamid: THC, które produkuje nasz organizm

Anandamid to fascynująca cząsteczka, którą produkuje nasz organizm i która zaskakująco przypomina tetrahydrokannabinol (THC), główny związek psychoaktywny konopi. Na blogu Cannactiva wyjaśniamy, czym jest anandamid, jaką pełni funkcję i jakie ma korzyści, a także jak łączy się z konopiami.

Czym jest anandamid i do czego służy?

Anandamid to neuroprzekaźnik o strukturze molekularnej podobnej do THC. Jego nazwa pochodzi z sanskrytu, od słowa „ananda”, które oznacza „wewnętrzne szczęście”, co odzwierciedla jego rolę w modulowaniu nastroju i odczuwaniu szczęścia.

Odkryty w 1992 roku w mózgu świń, anandamid był pierwszym endokannabinoidem zidentyfikowanym w historii, co pokazało, że nasz organizm produkuje substancje podobne do kannabinoidów z konopi.

Jego nazwa chemiczna to N-arachidonoiloetanoloamina (AEA) i jest to lipidowy neuroprzekaźnik, który potencjalnie może powstawać w każdej komórce organizmu, choć występuje głównie w mózgu.

Gdzie w organizmie powstaje anandamid?

Chociaż technicznie każda komórka naszego organizmu może produkować anandamid, w największej ilości jest syntetyzowany w różnych obszarach mózgu. Ponadto jest też wytwarzany sztucznie w laboratoriach, zwłaszcza do badań na modelach eksperymentalnych, aby zrozumieć jego potencjalne działanie w organizmie człowieka.

Funkcja anandamidu w układzie endokannabinoidowym

Układ endokannabinoidowy (UEK) to wyjątkowy system komunikacji w mózgu i organizmie, który wpływa na wiele kluczowych funkcji ciała i ma na celu utrzymanie jego równowagi. W tym układzie znajdują się endokannabinoidy, takie jak anandamid, czyli substancje produkowane przez organizm, zdolne wiązać się z receptorami kannabinoidowymi i innymi celami komórkowymi oraz je aktywować (1, 4).

Anandamid jest endokannabinoidem, który wiąże się z receptorami kannabinoidowymi CB1 w mózgu w sposób podobny do THC, wpływając na pamięć, apetyt, stres, lęk i stany zapalne.

Anandamid wiąże się z receptorami kannabinoidowymi CB1, rozmieszczonymi w różnych obszarach mózgu (5), w sposób bardzo podobny do tego, w jaki robi to THC z konopi.

Anandamid, THC i CBD: różnice i podobieństwa

Anandamid, CBD (kannabidiol) i THC należą do rodziny kannabinoidów, ale znacznie różnią się pochodzeniem, funkcją i działaniem na organizm człowieka.

Pierwsza różnica dotyczy pochodzenia. Anandamid powstaje naturalnie w naszym organizmie, głównie w mózgu, podczas gdy CBD i THC są produkowane w trichomach rośliny konopi.

THC i anandamid są podobne w działaniu. Psychoaktywny składnik marihuany i anandamid są do siebie podobne tym, że oba wiążą się z tymi samymi receptorami w mózgu (CB1), ale THC robi to bardziej bezpośrednio i silniej, co pozwala mu wywoływać efekt psychoaktywny (3, 6).

CBD może zwiększać poziom anandamidu w naszym organizmie.

CBD, w przeciwieństwie do anandamidu i THC, nie wiąże się bezpośrednio z receptorami kannabinoidowymi, lecz działa pośrednio, wzmacniając działanie innych substancji chemicznych w mózgu, w tym serotoniny i anandamidu.

Ponadto CBD zwiększa poziom anandamidu w naszym organizmie, ponieważ hamuje enzym, który rozkłada anandamid (24). W ten sposób CBD, poprzez działanie anandamidu, może pośrednio oddziaływać na receptory CB1.

Właściwości i działanie anandamidu w organizmie

Anandamid jest powiązany z wieloma procesami zachodzącymi w mózgu. Gdy występują choroby, układ endokannabinoidowy jest rozregulowany i zaburzony, z nadekspresją niektórych receptorów i endokannabinoidów, takich jak anandamid. Dlatego wyższy poziom anandamidu w przypadku niektórych schorzeń lub większa liczba receptorów endokannabinoidowych jest skutkiem choroby, a nie odwrotnie.

Problemy z regulacją anandamidu są związane z procesami patologicznymi, wśród których są:

Anandamid a otyłość

Anandamid jest zwykle podwyższony u osób z otyłością i wiąże się ze zwiększonym apetytem oraz brakiem sytości (11), co nie oznacza, że anandamidu można używać do zwiększania apetytu, lecz że jest biomarkerem służącym do wykrywania otyłości. W przyszłości być może powstanie strategia obniżania anandamidu w organizmie w celu walki z otyłością.

Anandamid a rak

Podwyższone poziomy anandamidu stwierdzono w różnych typach raka, takich jak rak wątroby, pęcherza moczowego i endometrium u ludzi (12-15). We wstępnych badaniach zaobserwowano, że przerwanie wiązania anandamidu z receptorami CB1 i innymi celami komórkowymi może ograniczać rozwój guza (15), ale potrzeba jeszcze więcej badań, aby zająć się tym potencjałem terapeutycznym anandamidu.

Anandamid a marskość wątroby

Poziomy anandamidu wydają się podwyższone w marskości wątroby, ponieważ w tym stanie chorobowym dochodzi do nadekspresji receptorów CB1 w wątrobie, co nie jest normalne. Wykazano, że zablokowanie wiązania anandamidu z receptorami CB1 zmniejsza zwłóknienie i nadciśnienie wrotne, co stanowi potencjalną strategię leczenia tej choroby (16, 17).

Anandamid a neuroprotekcja

Anandamid występuje, jak się wydaje, w podwyższonych ilościach w procesach neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Parkinsona i stwardnienie rozsiane, w których zdaje się mieć działanie neuroprotekcyjne poprzez aktywację receptorów kannabinoidowych CB1 i CB2 (18, 19) oraz innych szlaków zaangażowanych w zapalenie neuronów (20). Jest to jednak kontrowersyjne, ponieważ antagonizm receptora CB1 może zmniejszać uszkodzenia mózgu, przynajmniej w przypadkach niedokrwienia mózgu (21).

Należy wyjaśnić, że zwiększenie poziomu anandamidu za pomocą substancji zewnętrznych nie wywołuje choroby.

Jak naturalnie zwiększyć poziom anandamidu? Żywność i suplementy

Chociaż anandamid nie jest dostępny jako suplement, niektóre produkty spożywcze i związki mogą zwiększać jego poziom.

Zaobserwowano, że czekolada może wzmacniać działanie konopi ze względu na swoją lipidową naturę, zwiększając poziom anandamidu w naszym organizmie i być może aktywując receptory kannabinoidowe (22).

Spożywanie produktów takich jak czekolada wiąże się z pozytywnymi efektami, takimi jak neuroprotekcja i poczucie dobrego samopoczucia, ponieważ technicznie anandamid jest jak THC mózgu.

Poza czekoladą mleko zawiera endokannabinoidy, choć nie w ilościach wystarczających, by wywołać widoczny efekt (23).

Inne substancje mogą zwiększać poziom anandamidu w naszym organizmie, jak wspomniane już CBD, czyli kannabidiol. CBD hamuje enzym, który rozkłada anandamid, czyli enzym endokannabinoidowy FAAH. W ten sposób CBD, poprzez działanie anandamidu, może pośrednio oddziaływać na receptory CB1. Istnieją też inne zdrowe nawyki i codzienne praktyki, które w naturalny sposób aktywują układ endokannabinoidowy.

Skutki uboczne anandamidu

Ponieważ jest związkiem naturalnym, sam anandamid zazwyczaj nie wywołuje niepożądanych skutków ubocznych. Jednak manipulowanie poziomem anandamidu za pomocą substancji zewnętrznych (takich jak CBD) może powodować skutki właściwe tym substancjom zewnętrznym. Jeśli martwisz się o bezpieczeństwo kannabidiolu, możesz zajrzeć do naszego przewodnika o skutkach ubocznych CBD.

Podsumowanie: anandamid i nasze samopoczucie

Anandamid odgrywa fundamentalną rolę w naszym poczuciu dobrostanu i trwają badania, by lepiej zrozumieć, jak naturalnie zwiększać jego poziom za pomocą składników takich jak CBD, co mogłoby przynieść korzystne efekty dla organizmu. Będziemy informować na bieżąco! Anandamid jest, obok innych kannabinoidów szczęścia, kluczowym elementem naszej wewnętrznej równowagi.

Bibliografia

1. De Petrocellis, L., & Di Marzo, V. (2009). An introduction to the endocannabinoid system: from the early to the latest concepts. Best practice & research. Clinical endocrinology & metabolism, 23(1), 1–15. https://doi.org/10.1016/j.beem.2008.10.013
2. Di Marzo, V., Fontana, A., Cadas, H., Schinelli, S., Cimino, G., Schwartz, J. C., & Piomelli, D. (1994). Formation and inactivation of endogenous cannabinoid anandamide in central neurons. Nature, 372(6507), 686–691. https://doi.org/10.1038/372686a0
3. Devane, W. A., Hanus, L., Breuer, A., Pertwee, R. G., Stevenson, L. A., Griffin, G., Gibson, D., Mandelbaum, A., Etinger, A., & Mechoulam, R. (1992). Isolation and structure of a brain constituent that binds to the cannabinoid receptor. Science (New York, N.Y.), 258(5090), 1946–1949. https://doi.org/10.1126/science.1470919
4. Pertwee R. G. (2008). Ligands that target cannabinoid receptors in the brain: from THC to anandamide and beyond. Addiction biology, 13(2), 147–159. https://doi.org/10.1111/j.1369-1600.2008.00108.x
5. Mackie K. (2005). Distribution of cannabinoid receptors in the central and peripheral nervous system. Handbook of experimental pharmacology, (168), 299–325. https://doi.org/10.1007/3-540-26573-2_10
6. Justinova, Z., Solinas, M., Tanda, G., Redhi, G. H., & Goldberg, S. R. (2005). The endogenous cannabinoid anandamide (AEA) and its synthetic analog R(+)-methanandamide are intravenously self-administered by squirrel monkeys. The Journal of neuroscience : the official journal of the Society for Neuroscience, 25(23), 5645–5650. https://doi.org/10.1523/JNEUROSCI.0951-05.2005
7. Mizuno, I., & Matsuda, S. (2021). The role of endocannabinoids in consolidation, retrieval, reconsolidation, and extinction of fear memory. Pharmacological reports : PR, 73(4), 984–1003. https://doi.org/10.1007/s43440-021-00246-y
8. Calignano, A., La Rana, G., Giuffrida, A., & Piomelli, D. (1998). Control of pain initiation by endogenous cannabinoids. Nature, 394(6690), 277–281. https://doi.org/10.1038/28393
9. Williams, C. M., & Kirkham, T. C. (1999). Anandamide induces overeating: mediation by central cannabinoid (CB1) receptors. Psychopharmacology, 143(3), 315–317. https://doi.org/10.1007/s002130050953
10. Lutz, B., Marsicano, G., Maldonado, R., & Hillard, C. J. (2015). The endocannabinoid system in guarding against fear, anxiety and stress. Nature reviews. Neuroscience, 16(12), 705–718. https://doi.org/10.1038/nrn4036
11. Fanelli, F., Mezzullo, M., Repaci, A., Belluomo, I., Ibarra Gasparini, D., Di Dalmazi, G., Mastroroberto, M., Vicennati, V., Gambineri, A., Morselli-Labate, A. M., Pasquali, R., & Pagotto, U. (2018). Profiling plasma N-Acylethanolamine levels and their ratios as a biomarker of obesity and dysmetabolism. Molecular metabolism, 14, 82–94. https://doi.org/10.1016/j.molmet.2018.06.002
12. Schmid, P. C., Wold, L. E., Krebsbach, R. J., Berdyshev, E. V., & Schmid, H. H. (2002). Anandamide and other N-acylethanolamines in human tumors. Lipids, 37(9), 907–912. https://doi.org/10.1007/s11745-002-0978-z
13. Vago, R., Ravelli, A., Bettiga, A., Casati, S., Lavorgna, G., Benigni, F., Salonia, A., Montorsi, F., Orioli, M., Ciuffreda, P., & Ottria, R. (2020). Urine Endocannabinoids as Novel Non-Invasive Biomarkers for Bladder Cancer at Early Stage. Cancers, 12(4), 870. https://doi.org/10.3390/cancers12040870
14. Ayakannu, T., Taylor, A. H., Marczylo, T. H., Maccarrone, M., & Konje, J. C. (2019). Identification of Novel Predictive Biomarkers for Endometrial Malignancies: N-Acylethanolamines. Frontiers in oncology, 9, 430. https://doi.org/10.3389/fonc.2019.00430
15. Mukhopadhyay, B., Schuebel, K., Mukhopadhyay, P., Cinar, R., Godlewski, G., Xiong, K., Mackie, K., Lizak, M., Yuan, Q., Goldman, D., & Kunos, G. (2015). Cannabinoid receptor 1 promotes hepatocellular carcinoma initiation and progression through multiple mechanisms. Hepatology (Baltimore, Md.), 61(5), 1615–1626. https://doi.org/10.1002/hep.27686
16. Teixeira-Clerc, F., Julien, B., Grenard, P., Tran Van Nhieu, J., Deveaux, V., Li, L., Serriere-Lanneau, V., Ledent, C., Mallat, A., & Lotersztajn, S. (2006). CB1 cannabinoid receptor antagonism: a new strategy for the treatment of liver fibrosis. Nature medicine, 12(6), 671–676. https://doi.org/10.1038/nm1421
17. Domenicali, M., Ros, J., Fernández-Varo, G., Cejudo-Martín, P., Crespo, M., Morales-Ruiz, M., Briones, A. M., Campistol, J. M., Arroyo, V., Vila, E., Rodés, J., & Jiménez, W. (2005). Increased anandamide induced relaxation in mesenteric arteries of cirrhotic rats: role of cannabinoid and vanilloid receptors. Gut, 54(4), 522–527. https://doi.org/10.1136/gut.2004.051599
18. Chiurchiù, V., van der Stelt, M., Centonze, D., & Maccarrone, M. (2018). The endocannabinoid system and its therapeutic exploitation in multiple sclerosis: Clues for other neuroinflammatory diseases. Progress in neurobiology, 160, 82–100. https://doi.org/10.1016/j.pneurobio.2017.10.007
19. Gowran, A., Noonan, J., & Campbell, V. A. (2011). The multiplicity of action of cannabinoids: implications for treating neurodegeneration. CNS neuroscience & therapeutics, 17(6), 637–644. https://doi.org/10.1111/j.1755-5949.2010.00195.x
20. Eljaschewitsch, E., Witting, A., Mawrin, C., Lee, T., Schmidt, P. M., Wolf, S., Hoertnagl, H., Raine, C. S., Schneider-Stock, R., Nitsch, R., & Ullrich, O. (2006). The endocannabinoid anandamide protects neurons during CNS inflammation by induction of MKP-1 in microglial cells. Neuron, 49(1), 67–79. https://doi.org/10.1016/j.neuron.2005.11.027
21. Zhang, M., Martin, B. R., Adler, M. W., Razdan, R. K., Ganea, D., & Tuma, R. F. (2008). Modulation of the balance between cannabinoid CB(1) and CB(2) receptor activation during cerebral ischemic/reperfusion injury. Neuroscience, 152(3), 753–760. https://doi.org/10.1016/j.neuroscience.2008.01.022
22. di Tomaso, E., Beltramo, M., & Piomelli, D. (1996). Brain cannabinoids in chocolate. Nature, 382(6593), 677–678. https://doi.org/10.1038/382677a0
23. Di Marzo, V., Sepe, N., De Petrocellis, L., Berger, A., Crozier, G., Fride, E., & Mechoulam, R. (1998). Trick or treat from food endocannabinoids? Nature, 396(6712), 636–637. https://doi.org/10.1038/25267
24. Bisogno, T., Hanus, L., De Petrocellis, L., Tchilibon, S., Ponde, D. E., Brandi, I., Moriello, A. S., Davis, J. B., Mechoulam, R., & Di Marzo, V. (2001). Molecular targets for cannabidiol and its synthetic analogues: effect on vanilloid VR1 receptors and on the cellular uptake and enzymatic hydrolysis of anandamide. British journal of pharmacology, 134(4), 845–852. https://doi.org/10.1038/sj.bjp.0704327