Jak konopie wpływają na chorobę dwubiegunową?

W lutym 2025 roku jeden z najbardziej wpływowych dzienników w Hiszpanii opublikował artykuł zatytułowany „Konopie mogą wywołać chorobę dwubiegunową”, w którym dr Eduard Vieta, kierownik psychiatrii w Hospital Clínic, ostrzega przed ryzykiem związanym z używaniem konopi. Teza z nagłówka wywołała spore poruszenie, zwłaszcza wśród osób szukających alternatyw w świecie konopi, takich jak CBD.

Choroba dwubiegunowa to problem zdrowia psychicznego, który charakteryzuje się skrajnymi zmianami nastroju, od epizodów euforii po okresy głębokiej depresji. Wobec rosnącej popularności kannabidiolu (CBD) oraz medycznego i rekreacyjnego używania marihuany wiele osób z chorobą dwubiegunową zastanawia się, jak mogą na nie wpłynąć te kannabinoidy. Poniżej przedstawiamy ogólny obraz badań naukowych nad związkiem między używaniem CBD i THC a chorobą dwubiegunową, zwracając uwagę na możliwe ryzyka i obszary niepewności.

Czym jest choroba dwubiegunowa?

Choroba afektywna dwubiegunowa to złożone schorzenie psychiatryczne, które powoduje nagłe zmiany nastroju mogące zakłócać pracę, relacje i codzienne czynności. Wyróżnia się dwa główne typy:

• Choroba dwubiegunowa typu I: charakteryzuje się co najmniej jednym epizodem manii, zwykle z towarzyszącymi epizodami depresji.
• Choroba dwubiegunowa typu II: charakteryzuje się nawracającymi epizodami depresji i epizodami hipomanii (łagodniejszą postacią manii).

Około 2,4% populacji świata choruje na nią w którymś momencie życia (1). Jej leczenie zwykle obejmuje stabilizatory nastroju (takie jak lit lub walproinian), leki przeciwpsychotyczne i terapię psychospołeczną.

Każda substancja wpływająca na mózg, w tym marihuana, może utrudniać leczenie i potencjalnie nasilać objawy choroby dwubiegunowej.

Jak konopie działają na mózg?

Konopie zawierają liczne kannabinoidy, z których najbardziej znane to THC (tetrahydrokannabinol) i CBD (kannabidiol). THC wywołuje „haj”, czyli efekt psychoaktywny, podczas gdy inne kannabinoidy, takie jak CBD, mają działanie psychoaktywne mniejsze lub żadne.

Ponieważ kannabinoidy takie jak THC działają na mózg, warto podkreślić, że im młodsza jest osoba, która często lub intensywnie używa marihuany, tym większa może być jej podatność na zaburzenia chemii mózgu (2). Wynika to w dużej mierze z działania THC na mózg.

Tetrahydrokannabinol (THC) to główny związek psychoaktywny marihuany. THC działa na układ endokannabinoidowy, który odgrywa kluczową rolę w regulacji nastroju, snu i reakcji na stres. Jednak jego częste używanie może zaburzać tę równowagę, zwłaszcza u młodych osób, których mózg wciąż się rozwija.

Zawartość THC w marihuanie znacznie wzrosła w ostatnich dziesięcioleciach, z około 4% do nawet 35% THC w niespełna 30 lat. Ten wzrost mocy konopi potęguje ryzyko związane z ich używaniem w dzisiejszych czasach.

Obecnie istnieją odmiany konopi bez THC, czyli CBD, o zawartości THC poniżej 0,3%. Niektóre osoby wręcz używają CBD, by rzucić palenie jointów.

Używanie konopi w chorobie dwubiegunowej

Liczne badania pokazują, że osoby z chorobą dwubiegunową mogą używać konopi częściej niż populacja ogólna. Wśród przyczyn tej tendencji wymienia się samoleczenie w celu złagodzenia objawów lęku lub bezsenności, współwystępowanie innych zaburzeń związanych z używaniem substancji oraz pewne predyspozycje genetyczne lub środowiskowe (3).

Choć niektórzy twierdzą, że konopie łagodzą lęk lub objawy depresji, dowody naukowe na ich skuteczność wciąż są ograniczone, a czasem sprzeczne.

Potencjalne ryzyka używania marihuany w chorobie dwubiegunowej

Jednym z najbardziej spójnych wniosków w literaturze jest to, że używanie marihuany może nasilać objawy maniakalne lub hipomaniakalne (3). Nie wszyscy reagują tak samo, ale częste lub intensywne używanie wiązano z większym prawdopodobieństwem wydłużenia lub wywołania epizodów manii, zwiększenia impulsywności i sprzyjania zachowaniom ryzykownym (2).

Choć zaobserwowano, że marihuana może nasilać manię, niektóre osoby zgłaszają krótkotrwałą ulgę w objawach depresji. Są to jednak doświadczenia w dużej mierze subiektywne i nie mają potwierdzenia w rozstrzygających badaniach klinicznych. Ponadto samoleczenie marihuaną w chorobie dwubiegunowej może być niebezpieczne i zawsze należy skonsultować się ze specjalistą zdrowia psychicznego.

CBD w chorobie dwubiegunowej

W przeciwieństwie do THC CBD nie jest psychoaktywne i wzbudziło zainteresowanie badaczy medycznych ze względu na swoje możliwe właściwości przeciwlękowe, przeciwzapalne i neuroprotekcyjne. Niektóre wstępne badania sugerują, że wysokie dawki CBD mogłyby pomagać w leczeniu objawów depresji w chorobie dwubiegunowej. Ponadto badano jego potencjalne działanie przeciwpsychotyczne w chorobach takich jak schizofrenia.

Choć nie ma dowodów, że CBD pogarsza chorobę dwubiegunową, badania są wciąż ograniczone i potrzeba więcej badań klinicznych, aby określić jego skuteczność i bezpieczeństwo jako elementu leczenia.

Szczegóły: badania naukowe nad CBD i chorobą dwubiegunową

Istnieją wstępne badania wskazujące, że CBD może mieć działanie przeciwlękowe, przeciwzapalne i neuroprotekcyjne. Jednak dowody naukowe na jego bezpośrednią skuteczność w chorobie dwubiegunowej są ograniczone (5). Niektórzy badacze wysunęli możliwość, że wysokie dawki CBD (300 mg dziennie lub więcej) mogłyby pomagać w depresji dwubiegunowej, ale brakuje badań klinicznych, które by to solidnie potwierdzały (6).

CBD badano też pod kątem jego możliwych właściwości przeciwpsychotycznych w schizofrenii (7), zaburzeniu, które czasem wykazuje cechy wspólne z manią dwubiegunową. Choć te wyniki nie mają bezpośredniego zastosowania w chorobie dwubiegunowej, sugerują, że CBD mogłoby być w pewnym stopniu pomocne w kontrolowaniu objawów psychotycznych w epizodach maniakalnych. Mimo to nie opisano wyraźnych negatywnych skutków CBD w chorobie dwubiegunowej, choć wciąż brakuje ostatecznych danych.

Implikacje kliniczne używania konopi w chorobie dwubiegunowej

Pracownicy ochrony zdrowia powinni rutynowo pytać o używanie konopi u osób z chorobą dwubiegunową, ponieważ może ono wpływać na przebieg choroby. Warto też, by zarówno pacjenci, jak i ich rodziny byli świadomi ryzyka związanego z używaniem substancji psychoaktywnych, takich jak marihuana, zwłaszcza ze względu na jej związek z nawrotami manii i pogorszeniem funkcji poznawczych.

Choć sugerowano, że CBD mogłoby być przydatne jako leczenie uzupełniające depresji dwubiegunowej (6), potrzeba w tym zakresie dalszych badań. Do tego czasu osoby z chorobą dwubiegunową powinny koniecznie unikać samoleczenia bez nadzoru lekarza, ponieważ może to rozregulować nastrój i skomplikować ustalone leczenie.

Podsumowanie

Dowody naukowe wskazują, że używanie marihuany może wiązać się z ryzykiem dla osób z chorobą dwubiegunową, w tym z większym ryzykiem epizodów maniakalnych, możliwym pogorszeniem funkcji poznawczych i komplikacjami w leczeniu. Choć niektórzy użytkownicy zgłaszają tymczasową ulgę w depresji, dane te nie mają solidnego potwierdzenia klinicznego. W przypadku samego CBD potrzebne są szersze badania kliniczne, aby dokładnie określić jego korzyści i ryzyka w tym zaburzeniu.

Uwaga: Jest to artykuł informacyjny, który nie stanowi zaleceń lekarskich i którego celem nie jest zapobieganie, diagnozowanie ani leczenie żadnej choroby. Jego treść może uzupełniać, ale nigdy nie powinna zastępować diagnozy ani leczenia żadnej choroby czy objawu. Jeśli Ty lub ktoś z Twoich bliskich doświadcza objawów choroby dwubiegunowej albo rozważasz zmiany w leczeniu (w tym używanie konopi), skonsultuj się z pracownikiem ochrony zdrowia. Produkty Cannactiva nie są lekami i są przeznaczone do użytku zewnętrznego. Od daty publikacji mogły pojawić się nowe istotne dowody naukowe. Skonsultuj się z lekarzem przed użyciem CBD. Porada terapeutyczna musi być spersonalizowana i zależy od oceny specjalisty.

Bibliografia i dodatkowe informacje

1. Zhong, Y., Chen, Y., Su, X., Wang, M., Li, Q., Shao, Z., & Sun, L. (2024). Global, regional and national burdens of bipolar disorders in adolescents and young adults: a trend analysis from 1990 to 2019. General psychiatry, 37(1), e101255. https://doi.org/10.1136/gpsych-2023-101255
2. Maggu, G., Choudhary, S., Jaishy, R., Chaudhury, S., Saldanha, D., & Borasi, M. (2023). Cannabis use and its relationship with bipolar disorder: A systematic review and meta-analysis. Industrial psychiatry journal, 32(2), 202–214. https://doi.org/10.4103/ipj.ipj_43_23
3. Lev-Ran, S., Le Foll, B., McKenzie, K., George, T. P., & Rehm, J. (2013). Bipolar disorder and co-occurring cannabis use disorders: characteristics, co-morbidities and clinical correlates. Psychiatry research, 209(3), 459–465. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2012.12.014
4. Di Forti, M., Quattrone, D., Freeman, T. P., Tripoli, G., Gayer-Anderson, C., Quigley, H., Rodriguez, V., Jongsma, H. E., Ferraro, L., La Cascia, C., La Barbera, D., Tarricone, I., Berardi, D., Szöke, A., Arango, C., Tortelli, A., Velthorst, E., Bernardo, M., Del-Ben, C. M., Menezes, P. R., … EU-GEI WP2 Group (2019). The contribution of cannabis use to variation in the incidence of psychotic disorder across Europe (EU-GEI): a multicentre case-control study. The lancet. Psychiatry, 6(5), 427–436. https://doi.org/10.1016/S2215-0366(19)30048-330048-3)
5. Khan, R., Naveed, S., Mian, N., Fida, A., Raafey, M. A., & Aedma, K. K. (2020). The therapeutic role of Cannabidiol in mental health: a systematic review. Journal of cannabis research, 2(1), 2. https://doi.org/10.1186/s42238-019-0012-y
6. Pinto, J. V., Crippa, J. A. S., Ceresér, K. M., Vianna-Sulzbach, M. F., Silveira Júnior, É. M., Santana da Rosa, G., Testa da Silva, M. G., Hizo, G. H., Simão Medeiros, L., Santana de Oliveira, C. E., Bristot, G., Campos, A. C., Guimarães, F. S., Hallak, J. E. C., Zuardi, A. W., Yatham, L. N., Kapczinski, F., & Kauer-Sant'Anna, M. (2024). Cannabidiol as an Adjunctive Treatment for Acute Bipolar Depression: A Pilot Study: Le cannabidiol comme traitement d'appoint de la dépression bipolaire aiguë : une étude pilote. Canadian journal of psychiatry. Revue canadienne de psychiatrie, 69(4), 242–251. https://doi.org/10.1177/07067437231209650
7. Leweke, F. M., Piomelli, D., Pahlisch, F., Muhl, D., Gerth, C. W., Hoyer, C., Klosterkötter, J., Hellmich, M., & Koethe, D. (2012). Cannabidiol enhances anandamide signaling and alleviates psychotic symptoms of schizophrenia. Translational psychiatry, 2(3), e94. https://doi.org/10.1038/tp.2012.15