CBD na łuszczycę: możliwe korzyści i zastosowania

Z okazji Światowego Dnia Łuszczycy przygotowaliśmy wpis o badaniach nad CBD i jego potencjalnych korzyściach przy łuszczycy. Ten wpis ma charakter informacyjny i nie ma na celu zapobiegania, diagnozowania ani leczenia jakiejkolwiek choroby. Przed zastosowaniem CBD skonsultuj się z lekarzem. Produkty Cannactiva nie są lekami.

Wprowadzenie do badań nad CBD i łuszczycą

Czym jest łuszczyca?

Łuszczyca to przewlekła choroba autoimmunologiczna, która może powodować pojawianie się czerwonych, łuszczących się plam na skórze. Choć nie jest znane lekarstwo na łuszczycę, niektórzy znajdują ulgę, stosując CBD.

Czym jest CBD i jaki ma związek z łuszczycą?

CBD, czyli kannabidiol, to składnik leczniczy pozyskiwany z żywicy kwiatów konopi (Cannabis sativa). Najnowsze badania wykazały, że ten kannabinoid może mieć działanie terapeutyczne przy łuszczycy poprzez układ endokannabinoidowy skóry.

Układ endokannabinoidowy to złożona sieć komunikacji komórkowej rozmieszczona w całym organizmie. Odpowiada za utrzymanie homeostazy, czyli równowagi biologicznej, sprzyjając właściwej reakcji organizmu na sytuacje wywołujące zaburzenie równowagi lub chorobę, jak w przypadku łuszczycy. Dlatego układ ten jest powiązany z różnymi procesami fizjologicznymi zachodzącymi w narządach i układach, w tym w skórze.

CBD stosowane miejscowo okazało się przydatne w leczeniu łuszczycowych zmian skórnych. Zarówno badania naukowe, jak i doświadczenia kliniczne wskazują, że CBD może być bardzo pomocne w kontrolowaniu objawów łuszczycy, takich jak zmiany skórne, lęk, świąd wywoływany przez blaszki łuszczycowe i problemy ze snem wynikające z tych dolegliwości.

Dowody naukowe dotyczące CBD na łuszczycę

Układ endokannabinoidowy a łuszczyca

Choć skóra jest największym narządem ciała, nigdy wcześniej nie budziła zainteresowania naukowców badających układ endokannabinoidowy. Dopiero w latach 90., gdy po raz pierwszy wyizolowano ze skóry szczura anandamid, czyli naturalny endokannabinoid (1), różne zespoły badawcze skupiły się na opisaniu układu endokannabinoidowego i jego mechanizmów działania w tym narządzie.

Dziś wiemy, że układ endokannabinoidowy jest niezwykle ważnym regulatorem neuroendokrynnym, który utrzymuje homeostazę skóry, dlatego stosowanie kannabinoidów może korzystnie wpływać na zdrowie skóry i łagodzić objawy schorzeń takich jak łuszczyca (2).

Jak CBD działa, by złagodzić łuszczycę?

Łuszczyca to przewlekła choroba autoimmunologiczna, w której komórki szybko się namnażają, co prowadzi do powstawania czerwonych, łuszczących się plam na skórze.

W ostatnich latach wykazano w laboratorium, że CBD może pomagać przy niektórych objawach tej choroby, zmniejszając, a nawet usuwając zmiany, gdy nakłada się je na łuszczycowe zmiany skórne (3). Ponadto miejscowe stosowanie CBD wiąże się ze znikomymi działaniami niepożądanymi (3) oraz niewielką lub zerową zdolnością do podrażniania skóry przy stosowaniu w preparatach miejscowych (4).

Jakie potencjalne korzyści daje CBD przy łuszczycy?

Zaobserwowano, że CBD stosowane miejscowo łagodzi łuszczycę na różne sposoby: oddziałując na poziomie komórkowym na keratynocyty albo ingerując w proces zapalny i angiogenezę. Łuszczyca to choroba, w której skóra w niektórych miejscach staje się łuszcząca; dzieje się tak, ponieważ keratynocyty (komórki wytwarzające keratynę) zaczynają się nadmiernie namnażać, a z powodu nadmiaru keratyny skóra przybiera twardy i szorstki wygląd.

Keratynocyty, podobnie jak wiele innych komórek skóry, potrafią wytwarzać endokannabinoidy, dlatego są wrażliwe na CBD — mają w błonie komórkowej receptory kannabinoidowe (5). W ten sposób kannabidiol może łączyć się z keratynocytami i aktywować szlaki hamujące ich proliferację (6, 7), a nawet regulować produkcję keratyny, gdy komórki te są w stanie nadmiernej proliferacji (8–10).

CBD przy łuszczycy pomaga przywrócić skórze gładkość, hamując nadmierne namnażanie się keratynocytów i tworzenie keratyny.

Z drugiej strony łuszczycę charakteryzuje również proces zapalny, w którym uwalniane są substancje prozapalne odpowiedzialne za wywoływanie i podtrzymywanie stanu zapalnego. Niektóre z tych substancji, takie jak interleukiny, czynnik martwicy nowotworów (TNF)-α i tlenek azotu (11–13), udało się zahamować za pomocą CBD. Innymi słowy: jeśli zmniejszy się ilość substancji prozapalnych, zmniejsza się stan zapalny. Sugeruje się również, że CBD może hamować tworzenie nowych naczyń krwionośnych w skórze (angiogenezę), która odgrywa ważną rolę w powstawaniu i rozwoju (patogenezie) łuszczycy (14).

Jak stosuje się CBD na łuszczycę?

Czy CBD jest dobre na łuszczycę?

Teraz, gdy omówiliśmy niektóre z wielu mechanizmów działania CBD przy łuszczycy, możemy zasugerować, że kannabidiol ma właściwości, dzięki którym w przyszłości może stać się świetną terapią łuszczycowych zmian skórnych. Ponieważ jest to choroba immunologiczna, której nie da się wyleczyć, a jej leczenie wymaga indywidualnego dopasowania, otwartość na nowe rozwiązania jest korzystna dla pacjentów.

Musimy jednak przypomnieć, że obecnie nie jest to zatwierdzona terapia, dlatego jej stosowanie bez porady i nadzoru specjalisty jest przeciwwskazane. Skonsultuj się z lekarzem.

CBD stosowane miejscowo na łuszczycę

Miejscowe działanie CBD potwierdziły różne zespoły badawcze przy nakładaniu go bezpośrednio na zmiany łuszczycowe. Takie maści okazały się skuteczne w preparatach zawierających od 0,1 do 10% CBD (3).

Czy można stosować olejek CBD na skórę przy łuszczycy?

Choroby skóry leczy się zwykle maściami — rodzajem produktu lub preparatu opracowanego tak, by dłużej pozostawał na skórze, dzięki czemu dawka CBD wchłaniana przez skórę jest stała w ciągu dnia. Olejek CBD, mając oleistą bazę, również może wchłaniać się przez skórę (25). Ponieważ jednak wchłania się szybciej, należałoby nakładać go często w ciągu dnia, aby utrzymać stężenia terapeutyczne przy łuszczycy.

Jaką dawkę CBD stosuje się miejscowo na łuszczycę?

Na podstawie dostępnych danych nie da się wskazać dawki kannabidiolu na łuszczycę. Skuteczne dawki różnią się w zależności od osoby, dlatego sugeruje się zaczynanie od preparatów o niskim stężeniu CBD. Reakcja na leczenie łuszczycy różni się w zależności od osoby. Dlatego CBD może działać różnie w zależności od nasilenia zmian. Ponieważ jest to choroba autoimmunologiczna, będzie to zależeć także od odpowiedzi immunologicznej danej osoby. Skonsultuj się z lekarzem.

Czy można stosować olejek CBD doustnie na łuszczycę?

Doustne stosowanie CBD nie jest uregulowane w niektórych krajach, takich jak Hiszpania, choć stosuje się je w innych, np. w USA i Wielkiej Brytanii, a także w badaniach. W tym kontekście olejek CBD okazał się skuteczny w leczeniu niektórych rodzajów bólu (15, 16). Choć nie badano olejku CBD przyjmowanego doustnie lub podjęzykowo konkretnie przy łuszczycy, nie wyklucza się też jego skuteczności wobec bólu wywoływanego przez tę chorobę.

Ponadto olejek CBD wykazał właściwości przydatne w leczeniu lęku (18) wywołanego świądem (swędzeniem), który towarzyszy łuszczycy; podobnie mógłby pomagać w zmniejszaniu obrzęku, ponieważ CBD jest znane ze swoich właściwości przeciwzapalnych (11, 12, 14, 19).

Działanie CBD przy łuszczycy: trwające badania

Badania naukowe sugerują, że CBD jest potencjalnym środkiem terapeutycznym przy łuszczycy ze względu na jego wpływ na następujące szlaki patologiczne:

Stosowanie miejscowe:

• Działanie przeciwzapalne
• Poprawa wyników fototerapii
• Regulacja proliferacji keratynocytów
• Regulacja produkcji keratyny

Stosowanie doustne:

• Zmniejszenie lęku (działanie przeciwlękowe)

Interakcje CBD z lekami na łuszczycę

Ryzyko interakcji farmakologicznych przy stosowaniu CBD z lekami przepisanymi przez lekarza nie zostało jeszcze szczegółowo zbadane.

Mogą występować interakcje między CBD a niektórymi lekami przeciwzapalnymi. Najpoważniejszą z nich, choć przy leczeniu schorzeń innych niż łuszczyca, jest polekowe aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (DIAM). Opisano przypadek, w którym doustne przyjmowanie CBD i meloksykamu (powszechnie stosowanego NLPZ, czyli niesteroidowego leku przeciwzapalnego) wywołało DIAM (21). Dlatego zaleca się ostrożność przy przyjmowaniu CBD doustnie razem z NLPZ.

Niezależnie od tego, czy w leczeniu łuszczycy stosuje się preparaty miejscowe, czy doustne, brak badań klinicznych nad możliwymi połączeniami ogranicza możliwość zalecania CBD razem z innymi lekami. Dlatego zaleca się konsultację z lekarzem przed zastosowaniem CBD w jakiejkolwiek postaci.

Wśród metod leczenia łuszczycy są leki miejscowe, takie jak kortykosteroidy, retinoidy, kwas salicylowy oraz fototerapia promieniami UV. Choć CBD może stanowić bezpieczniejszą terapię niż popularne preparaty stosowane w leczeniu łuszczycy, wykazano, że CBD może pomagać chronić zdrowe keratynocyty podczas terapii promieniami UV (22–24).

Zalecenia dotyczące stosowania CBD na łuszczycę

Podsumowując: badania naukowe wskazują, że CBD okazało się skuteczne w leczeniu zmian łuszczycowych, gdy nakłada się je bezpośrednio na skórę w postaci maści zawierających od 0,1 do 10% CBD. Takie leczenie stosowano by miejscowo, aby zmniejszyć zmiany wywołane przez łuszczycę i uzyskać większe korzyści z terapii promieniami UV. Jest to jednak zastosowanie obecnie badane, dlatego jego ewentualne stosowanie jest wskazane wyłącznie według oceny i pod ścisłym nadzorem lekarza specjalisty.

Łuszczyca to przewlekła choroba autoimmunologiczna, która wymaga indywidualnie dobranego leczenia. Dlatego niezbędna jest konsultacja z lekarzem specjalistą przed zastosowaniem CBD. Ze względu na możliwe interakcje z innymi lekami należy unikać samodzielnego stosowania bez nadzoru specjalisty.

Przypominamy, że to artykuł informacyjny, który nie ma na celu zapobiegania, diagnozowania ani leczenia jakiejkolwiek choroby. Przed zastosowaniem CBD skonsultuj się z lekarzem. Jego treść może uzupełniać, ale nigdy nie zastępuje diagnozy ani leczenia jakiejkolwiek choroby lub objawu. Produkty Cannactiva nie są lekami.

Źródła

1. Felder, C. C., Nielsen, A., Briley, E. M., Palkovits, M., Priller, J., Axelrod, J., Nguyen, D. N., Richardson, J. M., Riggin, R. M., Koppel, G. A., Paul, S. M., & Becker, G. W. (1996). Isolation and measurement of the endogenous cannabinoid receptor agonist, anandamide, in brain and peripheral tissues of human and rat. FEBS letters, 393(2-3), 231–235. https://doi.org/10.1016/0014-5793(96)00891-5.
2. Baswan, S. M., Klosner, A. E., Glynn, K., Rajgopal, A., Malik, K., Yim, S., & Stern, N. (2020). Therapeutic Potential of Cannabidiol (CBD) for Skin Health and Disorders. Clinical, cosmetic and investigational dermatology, 13, 927–942. https://doi.org/10.2147/CCID.S286411
3. Puaratanaarunkon, T., Sittisaksomjai, S., Sivapornpan, N., Pongcharoen, P., Chakkavittumrong, P., Ingkaninan, K., Temkitthawon, P., Promgool, T., Waranuch, N., & Asawanonda, P. (2022). Topical cannabidiol-based treatment for psoriasis: A dual-centre randomized placebo-controlled study. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology : JEADV, 36(9), e718–e720. https://doi.org/10.1111/jdv.18215
4. Maghfour, J., Rietcheck, H., Szeto, M. D., Rundle, C. W., Sivesind, T. E., Dellavalle, R. P., Lio, P., Dunnick, C. A., Fernandez, J., & Yardley, H. (2021). Tolerability profile of topical cannabidiol and palmitoylethanolamide: a compilation of single-centre randomized evaluator-blinded clinical and in vitro studies in normal skin. Clinical and experimental dermatology, 46(8), 1518–1529. https://doi.org/10.1111/ced.14749
5. Tóth, K. F., Ádám, D., Bíró, T., & Oláh, A. (2019). Cannabinoid Signaling in the Skin: Therapeutic Potential of the “C(ut)annabinoid” System. Molecules (Basel, Switzerland), 24(5), 918. https://doi.org/10.3390/molecules24050918
6. Wilkinson, J. D., & Williamson, E. M. (2007). Cannabinoids inhibit human keratinocyte proliferation through a non-CB1/CB2 mechanism and have a potential therapeutic value in the treatment of psoriasis. Journal of dermatological science, 45(2), 87–92. https://doi.org/10.1016/j.jdermsci.2006.10.009
7. Tóth, B. I., Dobrosi, N., Dajnoki, A., Czifra, G., Oláh, A., Szöllosi, A. G., Juhász, I., Sugawara, K., Paus, R., & Bíró, T. (2011). Endocannabinoids modulate human epidermal keratinocyte proliferation and survival via the sequential engagement of cannabinoid receptor-1 and transient receptor potential vanilloid-1. The Journal of investigative dermatology, 131(5), 1095–1104. https://doi.org/10.1038/jid.2010.421
8. Sainz-Cort, A., Müller-Sánchez, C., & Espel, E. (2020). Anti-proliferative and cytotoxic effect of cannabidiol on human cancer cell lines in presence of serum. BMC research notes, 13(1), 389. https://doi.org/10.1186/s13104-020-05229-5
9. Pucci, M., Rapino, C., Di Francesco, A., Dainese, E., D’Addario, C., & Maccarrone, M. (2013). Epigenetic control of skin differentiation genes by phytocannabinoids. British journal of pharmacology, 170(3), 581–591. https://doi.org/10.1111/bph.12309
10. Ramot, Y., Sugawara, K., Zákány, N., Tóth, B. I., Bíró, T., & Paus, R. (2013). A novel control of human keratin expression: cannabinoid receptor 1-mediated signaling down-regulates the expression of keratins K6 and K16 in human keratinocytes in vitro and in situ. PeerJ, 1, e40. https://doi.org/10.7717/peerj.40
11. Namazi M. R. (2005). Cannabinoids, loratadine and allopurinol as novel additions to the antipsoriatic ammunition. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology : JEADV, 19(3), 319–322. https://doi.org/10.1111/j.1468-3083.2004.01184.x
12. Osafo, N., Yeboah, O. K., & Antwi, A. O. (2021). Endocannabinoid system and its modulation of brain, gut, joint and skin inflammation. Molecular biology reports, 48(4), 3665–3680. https://doi.org/10.1007/s11033-021-06366-1
13. Sangiovanni, E., Fumagalli, M., Pacchetti, B., Piazza, S., Magnavacca, A., Khalilpour, S., Melzi, G., Martinelli, G., & Dell’Agli, M. (2019). Cannabis sativa L. extract and cannabidiol inhibit in vitro mediators of skin inflammation and wound injury. Phytotherapy research : PTR, 33(8), 2083–2093. https://doi.org/10.1002/ptr.6400
14. Norooznezhad, A. H., & Norooznezhad, F. (2017). Cannabinoids: Possible agents for treatment of psoriasis via suppression of angiogenesis and inflammation. Medical hypotheses, 99, 15–18. https://doi.org/10.1016/j.mehy.2016.12.003
15. Franzè, S., Angelo, L., Casiraghi, A., Minghetti, P., & Cilurzo, F. (2022). Design of Liposomal Lidocaine/Cannabidiol Fixed Combinations for Local Neuropathic Pain Treatment. Pharmaceutics, 14(9), 1915. https://doi.org/10.3390/pharmaceutics14091915
16. Wanasuntronwong, A., Kaewsrisung, S., Rotpenpian, N., Arayapisit, T., Pavasant, P., & Supronsinchai, W. (2022). Efficacy and mechanism of the antinociceptive effects of cannabidiol on acute orofacial nociception induced by Complete Freund’s Adjuvant in male Mus musculus mice. Archives of oral biology, 144, 105570. https://doi.org/10.1016/j.archoralbio.2022.105570
17. Vela, J., Dreyer, L., Petersen, K. K., Arendt-Nielsen, L., Duch, K. S., & Kristensen, S. (2022). Cannabidiol treatment in hand osteoarthritis and psoriatic arthritis: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Pain, 163(6), 1206–1214. https://doi.org/10.1097/j.pain.0000000000002466
18. Blessing, E. M., Steenkamp, M. M., Manzanares, J., & Marmar, C. R. (2015). Cannabidiol as a Potential Treatment for Anxiety Disorders. Neurotherapeutics : the journal of the American Society for Experimental NeuroTherapeutics, 12(4), 825–836. https://doi.org/10.1007/s13311-015-0387-1
19. Jastrząb, A., Gęgotek, A., & Skrzydlewska, E. (2019). Cannabidiol Regulates the Expression of Keratinocyte Proteins Involved in the Inflammation Process through Transcriptional Regulation. Cells, 8(8), 827. https://doi.org/10.3390/cells8080827
20. O’Brien, W. M., & Bagby, G. F. (1985). Rare adverse reactions to nonsteroidal antiinflammatory drugs. The Journal of rheumatology, 12(1), 13–20.
21. Emig, M., Kafaie, J., Ong, S., & Li, X. (2020). Cannabidiol and Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drug Interactions: A Case of Drug-Induced Aseptic Meningitis. Journal Of Neurology Research, 10(4), 132-135.
22. Gęgotek, A., Atalay, S., Wroński, A., Markowska, A., & Skrzydlewska, E. (2021). Cannabidiol Decreases Metalloproteinase Activity and Normalizes Angiogenesis Factor Expression in UVB-Irradiated Keratinocytes from Psoriatic Patients. Oxidative medicine and cellular longevity, 2021, 7624389. https://doi.org/10.1155/2021/7624389
23. Wójcik, P., Gęgotek, A., Žarković, N., & Skrzydlewska, E. (2021). Disease-Dependent Antiapoptotic Effects of Cannabidiol for Keratinocytes Observed upon UV Irradiation. International journal of molecular sciences, 22(18), 9956. https://doi.org/10.3390/ijms22189956
24. Szachowicz-Petelska, B., Łuczaj, W., Wroński, A., Jastrząb, A., & Dobrzyńska, I. (2021). The Differential Effect of Cannabidiol on the Composition and Physicochemical Properties of Keratinocyte and Fibroblast Membranes from Psoriatic Patients and Healthy People. Membranes, 11(2), 111. https://doi.org/10.3390/membranes11020111
25. Junaid, M. S. A., Tijani, A. O., Puri, A., & Banga, A. K. (2022). In vitro percutaneous absorption studies of cannabidiol using human skin: Exploring the effect of drug concentration, chemical enhancers, and essential oils. International journal of pharmaceutics, 616, 121540. https://doi.org/10.1016/j.ijpharm.2022.121540

Najczęstsze pytania o CBD na łuszczycę (FAQ)