Gids voor cannabisextracties: soorten, technieken en bereidingsmethoden

Hoewel de hele bloem de meest traditionele manier is om te genieten van het effect van wiet en CBD-wiet, en nog altijd de voorkeur heeft van de meeste gebruikers, is er de laatste jaren een ware hype ontstaan rond alles wat met cannabisextracties te maken heeft. Steeds meer cannabisgebruikers, recreatief of medicinaal, kiezen voor cannabisextracten en maken hun eigen extracties thuis, vanwege de zuiverheid en kracht van deze preparaten. Ontdek de rijke wereld van extracten!

CBD-hasj van Cannactiva

Wat zijn cannabisextracties?

Cannabisextracties zijn processen die bedoeld zijn om de actieve stoffen te scheiden, vooral cannabinoïden zoals THC en CBD en terpenen, van de rest van de plantaardige biomassa. Het doel is deze stoffen te concentreren en het grootste deel van het plantenmateriaal te verwijderen, dat op zichzelf geen noemenswaardig effect geeft bij gebruik.

Tijdens de extractie wordt in de meeste gevallen een verhittingsproces toegepast. Deze stap is essentieel voor de decarboxylatie, het proces waarbij cannabinoïden in zure vorm (bijvoorbeeld THCA of CBDA) worden omgezet in hun actieve vorm (THC en CBD). Decarboxylatie is essentieel om het effect van het extract te versterken, want zonder dit proces zou de werkzaamheid van de verkregen stof flink afnemen.

Doelen van cannabisextracties

Een extractie heeft twee hoofddoelen:

1. Cannabinoïden en terpenen concentreren: Zo krijg je producten met concentraties tot wel 98% THC of 99% CBD. Een hoge concentratie van deze stoffen is vooral belangrijk als je een krachtig effect zoekt of producten wilt maken met een precieze dosering.
2. Het extract zuiveren: Afhankelijk van de gebruikte methode kun je één enkele cannabinoïde isoleren, wat oplevert wat men “isolaten” noemt. Dit proces verwijdert de andere bestanddelen van de plant, zodat alleen de gewenste stof overblijft.

De keuze van de extractiemethode hangt af van het gewenste resultaat, het cannabinoïdenprofiel van de grondstof en de beschikbare middelen, zowel thuis als in de industrie.

Voordelen en nadelen van cannabisextracties

Voordelen

• Concentratie van bestanddelen: Door het grootste deel van het plantenmateriaal te verwijderen, wordt een product verkregen met een hoge concentratie cannabinoïden en terpenen.
• Sterkte: Vergeleken met het gebruik van de hele bloem leveren concentraten een aanzienlijk hogere dosis cannabinoïden. Terwijl 500 mg toppen met 20% THC bijvoorbeeld ongeveer 100 mg THC bevatten (en wat je bij het roken werkelijk binnenkrijgt rond de 25 à 35 mg kan liggen), levert hetzelfde gewicht aan concentraat met 70% THC tussen de 87,5 en 122,5 mg THC.

Nadelen

• Technische complexiteit: Sommige methoden vereisen geavanceerde kennis en gespecialiseerde apparatuur, waardoor ze alleen in industriële omgevingen of door experts gebruikt kunnen worden.
• Let op: Vooral bij methodes waarbij brandbare oplosmiddelen (zoals butaan of propaan) worden gebruikt, zijn strenge veiligheidsmaatregelen essentieel om ongelukken te voorkomen.
• Veiligheid voor de consument: Extracties uitvoeren zonder de juiste apparatuur kan leiden tot afbraak van cannabinoïden (producten van slechte kwaliteit) of tot restanten van oplosmiddelen in het eindproduct (schadelijk voor de gezondheid).
• Verlies van terpenen: Bij sommige processen kunnen hitte en druk de terpenen laten verdampen; dat zijn vluchtige stoffen die verantwoordelijk zijn voor het kenmerkende aroma en de smaak van cannabis.
• Variabiliteit in concentratie: De concentratie van cannabinoïden kan aanzienlijk variëren, afhankelijk van de kwaliteit van de plant en de gebruikte methode, wat doseringscontrole moeilijk maakt.

Soorten cannabisextracties

Extractiemethoden worden gegroepeerd in twee grote categorieën: mechanische extracties (zonder oplosmiddelen) en extracties met oplosmiddelen. Elke categorie omvat een verscheidenheid aan technieken die zowel thuis als op industrieel niveau kunnen worden uitgevoerd.

1- Mechanische extracties (zonder oplosmiddelen)

Deze technieken zijn gebaseerd op fysieke processen om de trichomen – de klieren waarin de cannabinoïden en terpenen geconcentreerd zijn – af te scheiden zonder gebruik van chemische oplosmiddelen. De belangrijkste technieken zijn:

Gezeefde hasj (Pollen Dry Sift of Dry Hash)

• Beschrijving: Hierbij wordt het plantenmateriaal gezeefd om de trichomen af te scheiden, door zeefgaas met verschillende micronwaarden. Gezeefde hasj is nog zo'n zeer traditionele, je zou haast zeggen mythische, vorm van droge wietextractie, zoals die wordt toegepast in Marokko, Pakistan en Afghanistan. In Nederland heet het resultaat ook wel polm; in Spanje noemt men het in de volksmond “apaleado” (letterlijk ‘afgeranseld’), omdat de techniek bestaat uit het slaan van de wiet met een stok boven een zeef, zodat de hars gefilterd onder de zeef valt. Hoe kleiner de maaswijdte van het gaas, hoe minder plantenmateriaal erdoor valt en hoe zuiverder het extract wordt. Na het zeven haal je de zeef zelf weg en verzamel je alle hars, zodat je een flinke handvol kief overhoudt. Tegenwoordig kan dat met de hand of met hulpmiddelen zoals de “Pollinator” van Mila Jansen, die het proces versnellen.
• Voordelen: Zo krijg je een “schoon” product, met zo min mogelijk plantenmateriaal, afhankelijk van de maaswijdte van het gebruikte gaas. Van deze hasj worden heel vaak hasjplaten gemaakt.

Probeer Pollen Dry Sift 45% CBD van Cannactiva

Extractie met ijs (Ice-O-Lator of Water Hash)

• Beschrijving: Net als bij droog zeven gebruikt deze techniek ijs en water om de trichomen te bevriezen en broos te maken, zodat ze makkelijker af te scheiden zijn. Het plantenmateriaal wordt in een bak met ijswater geschud en het mengsel wordt daarna door zeefgaas gefilterd. Deze extracties met ijs heten Ice-O-Lator, Fresh Frozen of Water Hash. Door de lage temperatuur laten de trichomen makkelijker los van de bloemen.
• Voordelen: Doordat je koud water gebruikt, breken de stoffen nauwelijks af en krijg je een extract van hoge kwaliteit. In growshops is speciale apparatuur hiervoor verkrijgbaar.

Ontdek Iceolator 60% CBD van Cannactiva

Charas

• Beschrijving: Een traditionele techniek uit India en Nepal; dorpen in de valleien, zoals Malana, zijn beroemd om hun traditionele charas. Je krijgt het door de verse bloemen met de hand tussen je handen te wrijven, zodat de hars aan de huid blijft plakken. Daarna wordt de verzamelde hars gekneed en in vorm gebracht tot hasj. Naar verluidt kost het zo'n zeven à acht uur om ongeveer 8 gram charas te maken van de hoogste kwaliteit. Charas heeft meestal een ronde vorm, als samengeperste balletjes.
• Kenmerken: Hoewel deze methode primitief is, levert ze hasj op met een hoge concentratie cannabinoïden. Het is een eeuwenoude techniek die nog steeds in verschillende delen van de wereld wordt toegepast.

Rosin Tech

• Beschrijving: Rosin is een methode om wiet te extraheren met druk en warmte, die sinds een paar jaar populair is. De wiettoppen worden geperst en verhit, waardoor ze hun hars afgeven. Dat gebeurt met persen die speciaal hiervoor gemaakt zijn en veel druk en een gecontroleerde temperatuur gebruiken, en het resultaat is een subliem product. Op sommige plekken lees je dat je thuis rosin kunt maken met een stijltang en bakpapier, maar het resultaat zal naar verwachting vrij middelmatig zijn en we raden het je niet aan.
• Kenmerken: Het resultaat is een amberkleurig concentraat waarvan de consistentie kan variëren van “shatter” (glasachtig) tot een textuur die doet denken aan siroop of boter. Deze methode komt zonder oplosmiddelen uit en wordt gewaardeerd omdat ze veilig is en makkelijk thuis te doen.

2- Extracties met oplosmiddelen

Bij methoden met oplosmiddelen worden vloeibare of gasvormige stoffen gebruikt die cannabinoïden en terpenen oplossen, waardoor ze makkelijker van de rest van de biomassa te scheiden zijn. Deze methoden kunnen zeer hoge concentraties opleveren, maar het extract moet goed gepurged worden om alle giftige resten te verwijderen.

Cannabisoliën

• Proces: Een eetbare olie (meestal olijf- of kokosolie) wordt gebruikt om de cannabinoïden uit de wiet te extraheren. Eerst wordt de cannabis gedecarboxyleerd, waarna de bloemen ongeveer twee uur bij een gecontroleerde temperatuur in de olie trekken.
• Aandachtspunten: Olijfolie is een effectief oplosmiddel gebleken om zowel cannabinoïden als terpenen te behouden, effectiever dan extractie met alcohol (tincturen). Bij extracties thuis is het belangrijk om de temperatuur in de gaten te houden, want te veel warmte kan de afbraak van THC tot CBN (cannabinol) bevorderen.

Wietolie: stap voor stap zelf maken

Wietboter

• Proces: Extractiemethode in vet, vergelijkbaar met wietolie, alleen wordt in dit geval boter gebruikt. De werkwijze is vergelijkbaar. Deze methoden berusten op het vermogen van vetten om cannabinoïden op te lossen, dankzij hun lipofiele karakter.
• Aandachtspunten: Dezelfde als bij wietolie: houd tijd en temperatuur in de gaten om de kwaliteit van het eindproduct te garanderen.

Recept voor wietboter

Tincturen

• Proces: Hierbij worden vooraf gedecarboxyleerde en vermalen bloemen enkele weken ondergedompeld in sterke alcohol (ethyl- of isopropylalcohol). Na deze trekperiode wordt de oplossing gefilterd om het extract te verkrijgen.
• Kenmerken: Een van de makkelijkste en veiligste methoden voor thuisextracties. De uiteindelijke concentratie cannabinoïden kan echter lager zijn in vergelijking met andere methoden.

BHO (Butane Hash Oil)

• Proces: Butaan wordt als oplosmiddel gebruikt om de trichomen uit de plant te halen. Bij deze techniek wordt butaan in een luchtdichte houder met de cannabis gespoten, zodat het gas de cannabinoïden en terpenen in de vorm van olie meeneemt. Daarna moet het butaan worden gepurged met warmte of vacuüm. De cannabisextractie van het type BHO of hasjolie gebeurt met butaangas (vandaar de naam “Butane Hash Oil”). Voor BHO worden zowel min of meer eenvoudige buizen en constructies gebruikt als complexe machines, afhankelijk van de gebruikte soort, de techniek en de textuur. Zoals altijd vind je in growshops speciale apparatuur voor BHO-extracties. Er zijn veel soorten BHO: Shatter (kristalachtige, brosse textuur), Sugar, Crumble, Wax, Cookies, Amber Glass, Moonrock of Budder.
• Voordelen en risico's: BHO kan concentraties bereiken van meer dan 60% cannabinoïden, maar het gebruik van butaan, dat zeer ontvlambaar is, brengt zonder ervaring en de juiste apparatuur aanzienlijke risico's met zich mee.
• Varianten: Naast butaan kunnen bij sommige technieken ook andere oplosmiddelen zoals propaan of zelfs ethanol worden gebruikt om vergelijkbare producten te verkrijgen.

Superkritische CO2-extractie

• Proces: Deze methode gebruikt koolstofdioxide (CO2) in superkritische toestand, dat wil zeggen bij een temperatuur en druk waarbij CO2 zich tegelijk als gas en als vloeistof gedraagt. De cannabinoïden en terpenen worden geëxtraheerd zonder residuen achter te laten, omdat de CO2 aan het einde van het proces verdampt.
• Voordelen: Het is een van de veiligste en meest effectieve methoden. CO2 is goedkoop, niet giftig en niet brandbaar, en door zijn eigenschappen kunnen de gewenste stoffen selectief worden geëxtraheerd. Bovendien kan de hoeveelheid delta-9-THC of CBD met wel 5-10% toenemen als het materiaal vooraf wordt verhit en gedecarboxyleerd.
• Technische aandachtspunten: Vereist gespecialiseerde apparatuur en technische kennis, waardoor het vooral in industriële omgevingen wordt toegepast.

Ontdek de full spectrum CBD-oliën van Cannactiva

Extracties met organische oplosmiddelen met breed spectrum

• Proces: Deze techniek wordt gebruikt om vloeibare concentraten zoals BHO (Butane Hash Oil) of PHO (Propane Hash Oil) te verkrijgen. Er worden organische oplosmiddelen gebruikt zoals methanol, chloroform, ethanol, isopropanol of dimethylether, die zowel cannabinoïden als terpenen kunnen oplossen en ze scheiden van andere ongewenste stoffen (zoals chlorofyl).
• Opbrengst: De efficiëntie verschilt per oplosmiddel: chloroform kan bijvoorbeeld een opbrengst van 98-99% gewicht/gewicht halen, terwijl ethanol rond de 50-60% zit.
• Beperkingen: Extractie met deze oplosmiddelen vereist een groter volume en meer tijd, plus extra zuiveringsstappen om suikers, pigmenten en andere onzuiverheden te verwijderen.

Geavanceerde methoden en andere extractietechnieken

Naast de traditionele methoden en de methoden voor thuis bestaan er geavanceerde technieken die specifieke resultaten van hoge kwaliteit opleveren:

Extractie met de magnetron

• Proces: Hierbij worden elektromagnetische golven gebruikt om het plantenmateriaal van binnenuit en gelijkmatig te verhitten. Eerst wordt de vermalen cannabis klaargemaakt en ondergedompeld in een oplosmiddel (dat kan alcohol, ethanol of olie zijn, afhankelijk van het doel) en daarna in de magnetron behandeld.
• Voordelen: De extractie is snel en constant, omdat de energie gelijkmatig over het monster wordt verdeeld. Deze techniek vermindert de warmteoverdracht vanaf het oppervlak, wat een efficiëntere activering van de cannabinoïden bevordert.
• Aandachtspunten: Vermogen en tijd moeten onder controle worden gehouden om overmatige afbraak van de gewenste stoffen te voorkomen.

Andere specifieke technieken

• Moleculaire scheiding: Met deze technieken, die in laboratoria worden gebruikt, kunnen de verschillende cannabinoïden en terpenen afzonderlijk worden geïsoleerd en gezuiverd tot zogenaamde isolaten. Hoewel ze geavanceerde apparatuur vereisen, zijn ze essentieel voor de productie van farmaceutische producten op basis van cannabis.
• Live resin: Bij deze techniek wordt de cannabis direct na de oogst ingevroren om het terpeen- en cannabinoïdenprofiel te behouden. Daarna vindt de extractie plaats met methoden zoals superkritische CO2 of organische oplosmiddelen. Het resultaat is een concentraat met een aroma en smaak die heel dicht bij die van de verse plant liggen.

Techniek en veiligheid bij extractie

De keuze van de cannabissoort

De keuze van de cannabissoort is cruciaal voor het uiteindelijke profiel van het extract. Verschillende soorten verschillen in de samenstelling van cannabinoïden en terpenen, wat een directe invloed heeft op de werkzaamheid en smaak van het concentraat. Het is raadzaam om soorten te kiezen die passen bij het gewenste profiel.

Voorzorgsmaatregelen bij het gebruik van oplosmiddelen

Het gebruik van oplosmiddelen bij extractie vereist een aantal veiligheidsmaatregelen:

• Bij processen zoals BHO zijn butaan en andere gassen extreem ontvlambaar. Het is essentieel om in goed geventileerde ruimtes te werken, de juiste apparatuur te gebruiken en technische kennis te hebben om ongelukken te voorkomen.
• Sommige oplosmiddelen, zoals methanol of chloroform, kunnen gevaarlijke residuen achterlaten in het eindproduct. Technieken zoals winterisatie (de oplossing afkoelen om wassen, chlorofyl en lipiden te laten neerslaan) en purgen in een oven of met een vacuümpomp zijn essentieel om een zuiver en veilig extract te verkrijgen.
• Tijdens de decarboxylatie en andere processen is het essentieel om de juiste temperatuur en de juiste tijd aan te houden. Te veel warmte vermindert niet alleen de kracht van het product door afbraak van cannabinoïden, maar kan ook het terpeenprofiel, het aroma en de smaak veranderen.
• Technische kennis is essentieel om fouten te vermijden die de kwaliteit van het product kunnen aantasten of de veiligheid van degene die de extractie uitvoert in gevaar kunnen brengen.

Conclusie

Het extraheren van cannabinoïden is een proces dat al eeuwenlang wordt toegepast: methoden die een plant kunnen omzetten in sterk geconcentreerde en krachtige producten, wat een scala aan mogelijkheden opent voor medicinale toepassingen of gebruik in verschillende industrieën. Tegenwoordig zijn er gespecialiseerde technieken en apparatuur waarmee steeds geavanceerdere extracten kunnen worden gemaakt. Denk je erover om thuis cannabisextracties te maken? Dan raden we je aan je goed te verdiepen in de methode die het best past bij je mogelijkheden, behoeften en vooral je kennis.

Meer informatie

1. Grijó, D.R., Osorio, I.A.V., & Cardozo-Filho, L. (2018). Supercritical extraction strategies using CO2 and ethanol to obtain cannabinoid compounds from Cannabis hybrid flowers. Journal of CO2 Utilization, 28, 174-180.
2. Valizadehderakhshan, M., et al. (2021). Extraction of cannabinoids from Cannabis sativa L. (Hemp). Agriculture, 11(5), 384.
3. Moreno, T., et al. (2020). Extraction of cannabinoids from hemp (Cannabis sativa L.) using high pressure solvents: An overview of different processing options. The Journal of Supercritical Fluids, 161, 104850.
4. Moreno, T., Dyer, P., & Tallon, S. (2020). Cannabinoid decarboxylation: a comparative kinetic study. Industrial & Engineering Chemistry Research, 59(46), 20307-20315.
5. Qamar, S., et al. (2021). Extraction of medicinal cannabinoids through supercritical carbon dioxide technologies: A review. Journal of Chromatography B, 1167, 122581.
6. Peters, J. & Chien, J. (2018). Contemporary routes of cannabis consumption: a primer for clinicians. Journal of Osteopathic Medicine, 118(2), 67-70.
7. Sedan, D., et al. (2023). Cannabinoid Content in Cannabis Flowers and Homemade Cannabis-Based Products Used for Therapeutic Purposes in Argentina. Cannabis and Cannabinoid Research, 8(1), 197-206.
8. Romano, L.L. & Hazekamp, A. (2013). Cannabis oil: chemical evaluation of an upcoming cannabis-based medicine. Cannabinoids, 1(1), 1-11.
9. Smith, C.J., et al. (2022). The phytochemical diversity of commercial cannabis in the United States. PLoS One, 17(5), e0267498.
10. Radoiu, M., et al. (2020). Microwave-assisted industrial scale cannabis extraction. Technologies, 8(3), 45.