Historia Club des Hashischins. Paryski klub haszyszu
W latach 40. XIX wieku w Paryżu wąskie grono wybitnych francuskich pisarzy i artystów, takich jak Théophile Gautier, Charles Baudelaire, Eugène Delacroix, Alexandre Dumas i Victor Hugo, zaryzykowało eksperymenty z haszyszem, zainspirowane opowieściami francuskich żołnierzy w Afryce Północnej oraz historiami z Tysiąca i jednej nocy.
Zafascynowani doświadczeniami mistycznymi i możliwością wykroczenia poza rzeczywistość dzięki używaniu haszyszu, założyli Club Des Hashischins. Ta artystyczna elita odbywała comiesięczne sesje, utrwalając swoje doświadczenia, zarówno pozytywne, jak i krytyczne, w licznych artykułach i książkach. To prawdziwa historia.
Historia klubu haszyszu: spotkanie niespokojnych dusz
Była zimna grudniowa noc w Paryżu, gdy po otrzymaniu listu o tajemniczym wydźwięku postanowiłem udać się pod nieznany mi adres. Ciekawość coraz bardziej mnie ogarniała z każdym krokiem w stronę Île Saint-Louis, jednej z dwóch naturalnych wysp w sercu miasta, pośrodku Sekwany, gdzie czas zdawał się zamarznąć.
Po dotarciu na miejsce zobaczyłem majestatycznie wznoszącą się przede mną starą rezydencję, Hôtel Pimodan, niczym wspomnienie przeszłości opierające się naporowi teraźniejszości. To było tajne miejsce słynnego paryskiego Club des Haschischins.
Gdy przekroczyłem jej progi, natychmiast ogarnęła mnie atmosfera pełna tajemnicy i emocji. Siedzieli tam w kręgu, pochłonięci ożywionymi rozmowami, literaccy i artystyczni geniusze epoki: Victor Hugo, Alexandre Dumas, Charles Baudelaire, Eugène Delacroix, Gustave Flaubert, Théophile Gautier, Honoré de Balzac, Gérard de Nerval, Arthur Rimbaud i inni, których dzieła zdobiły stoliki nocne wielu czytelników.
Członków klubu łączyła wspólna pasja: odkrywanie umysłu i duszy poprzez doświadczenia wywołane haszyszem.
W tamtych czasach, dzięki wyprawom Napoleona do Egiptu pod koniec XVIII i na początku XIX wieku oraz francuskiemu podbojowi Algierii w latach 1830–1847, haszysz zaczął zdobywać popularność w Europie, zwłaszcza w kręgach literackich, artystycznych i naukowych.
Z ostrożnością i szacunkiem, na jakie zasługuje każda substancja zmieniająca percepcję, podano nam niewielką ilość dawamesku, jadalnej zielonkawej pasty, tradycyjnej w Algierii, wykonanej z żywicy konopnej zmieszanej z tłuszczem, miodem i pistacjami. Smak był gorzki, ale słodki, i wkrótce ten przysmak zaczął działać swoją magią na nasze umysły.
Ściany Hôtel de Lauzun zaczęły wibrować zmiennymi kolorami i kształtami, a rozmowy stawały się coraz głębsze i bardziej filozoficzne. Granice między rzeczywistością a fantazją zacierały się, a każdy dzielił się swoimi najgłębszymi snami, lękami i pragnieniami.
W środku tej euforii przypomniałem sobie słowa doktora Jacques-Josepha Moreau, który po zbadaniu działania haszyszu podczas swoich podróży po Egipcie, Syrii i Azji Mniejszej doszedł do wniosku, że ta substancja otwiera okno na sen, halucynację i delirium.
Mimo wspaniałych doświadczeń klub przypominał też o znaczeniu zachowania jasnego umysłu. Jak wspominał Gautier: „prawdziwy pisarz potrzebuje tylko swoich naturalnych snów”.
Dziedzictwo Club des Hashischins
Z biegiem czasu Klub Haszyszu rozwiązał się, ale jego dziedzictwo trwa. Nie chodzi tak bardzo o samą substancję, ile o nieustanne dążenie człowieka do zrozumienia samego siebie, nawiązania więzi z innymi i wykroczenia poza bariery codziennej rzeczywistości.
Dziś to dobry moment, by przypomnieć sobie ducha tamtego prywatnego klubu w Paryżu połowy XIX wieku: ciekawość, szacunek, więź z ludźmi i z samym sobą oraz odkrywanie poprzez eksperymentowanie.
W atmosferze pełnej tajemnicy i kreatywności ci wizjonerzy dążyli do przekroczenia konwencjonalnych granic percepcji i zanurzenia się w nieznanych głębinach umysłu. Zainspirowany egzotyką Wschodu i pragnieniem zrozumienia ludzkiej natury z odmiennej perspektywy, Club des Hashischins stał się symbolem intelektualnego pragnienia przełamywania granic, nie tylko w sztuce i literaturze, lecz także w rozumieniu własnego „ja” i otaczającego nas świata.
Sesje i eksperymenty z haszyszem w Club des Hashischins pozostawiły ślad w twórczości jego członków. Théophile Gautier opisał swoje przeżycia w „Le Club des Hachichins” (1846). Charles Baudelaire w „Les Paradis Artificiels” zgłębił świat narkotyków, podkreślając zarówno ich niebezpieczeństwa, jak i doznania. Doktor Jacques-Joseph Moreau z kolei przeprowadził w 1845 roku jedną z pierwszych naukowych analiz haszyszu w „Du hachisch et de l'aliénation mentale”.
Gaetano Previati namalował The Hashish Smokers w 1887 roku, żywe i barwne wizualne przedstawienie ludzi pogrążonych w paleniu haszyszu, o palecie barw i stylu oddających eteryczną, marzycielską atmosferę związaną z działaniem tego narkotyku. Choć nie jest bezpośrednio związany z klubem, jest przykładem tego, jak temat używania haszyszu i odmiennych doświadczeń percepcji zawładnął wyobraźnią europejskich artystów i pisarzy w XIX wieku.
Ten obraz odzwierciedla zainteresowanie i fascynację tamtej epoki tematami egzotycznymi i mistycznymi oraz wpisuje się w ówczesną tendencję do badania i przedstawiania w sztuce tego, co orientalne i nieznane.
Zainteresowanie badaniem i opisywaniem działania haszyszu było zjawiskiem, które w XIX wieku przekroczyło granice, świadcząc o ciekawości wielu artystów, by zgłębiać krańce umysłu i świadomości. Po drugiej stronie oceanu, kilka lat później, Fitz Hugh Ludlow opublikował w 1857 roku „The Hasheesh Eater”, gdzie również opisuje swoje przeżycia po jego spożyciu.
Inspiruj się
Następnym razem, gdy spotkasz się z przyjaciółmi, czy to by dzielić chwilę relaksu, czy po prostu porozmawiać, przypomnij sobie ducha Club des Hashischins. Zanurz się w głębiny swojego umysłu, słuchaj sercem i daj się zachwycić chwili.
W końcu, jak mawiał Baudelaire: „Trzeba być zawsze pijanym. Winem, poezją lub cnotą, jak chcesz. Ale upijaj się”. A jeśli to upojenie pochodzi z dobrej rozmowy, tym lepiej. Mamy nadzieję, że ta opowieść Cię zainspirowała. Do zobaczenia wkrótce, Cannactivisto!
