Veel mensen denken dat cannabis in Nederland volledig legaal is. De werkelijkheid is echter veel ingewikkelder: de verkoop van kleine hoeveelheden wiet is toegestaan, maar de productie en de groothandel worden nog steeds als illegaal beschouwd. En hoe past CBD in dit plaatje? Om al deze vragen te beantwoorden, ging ik in gesprek met Derrick Bergman, een van de belangrijkste Nederlandse cannabisexperts en legaliseringsactivisten.
Expertinterview: de cannabissituatie in Nederland met Derrick Bergman
Kun je jezelf kort voorstellen, en ook de organisaties die je vertegenwoordigt in de Nederlandse en internationale cannabiswereld?
Ik ben freelance journalist, fotograaf en podcaster, en sinds 1994 gespecialiseerd in cannabis. In 2009 was ik een van de oprichters van VOC, het Verbond voor Opheffing van het Cannabisverbod, waarvan ik nu voorzitter ben. Als oud-voorzitter van ENCOD (European Coalition for Just and Effective Drug Policies) en organisator van de Cannabis Bevrijdingsdag in Amsterdam, en dankzij mijn reportages voor Leafly en andere internationale media, reikt mijn cannabisnetwerk tot ver buiten de Nederlandse grenzen.
Is CBD volledig legaal in Nederland? Zo ja, in welke vormen en onder welke wetten?
Typisch voor ons verwarrende cannabisbeleid is dat er zelfs bij CBD-producten een grijs gebied bestaat. De burgemeester sloot zeven toeristenwinkels in het centrum van Amsterdam omdat ze joints verkochten die voorgerold waren met CBD-wiet. In een vergelijkbare zaak oordeelde een rechter in december 2022 dat de verkoop van deze CBD-joints illegaal was. Volgens het vonnis maakt de Opiumwet, de Nederlandse drugswet, “geen onderscheid tussen producten met of zonder THC... Je mag zelfs geen hennep zonder THC verkopen, want hennep (zowel met als zonder THC) is verboden onder de Opiumwet”. De uitspraak stelt ook dat de verkoop van CBD-olie niet verboden is. In de praktijk betekent dit dat allerlei CBD-producten, zoals lolly's en andere edibles, in toeristenwinkels worden verkocht en CBD-olie bij apotheken en supermarkten, maar dat CBD-wiet en voorgerolde joints met CBD-wiet vrij moeilijk te vinden zijn.
Wordt CBD-wiet in coffeeshops naast gewone wiet verkocht?
Ik zie bijna nooit meer CBD-wiet op de menukaart. Er was een korte hype, met veel CBD-bloemen geïmporteerd uit Zwitserland, maar die hield geen stand. Het is lastig in te schatten of er genoeg vraag is, vooral omdat er in de coffeeshops weinig aanbod van CBD-wiet lijkt te zijn.
Zijn er winkels die “alleen CBD” verkopen in steden / dorpen?
Ik ken een gespecialiseerde CBD-shop in Maastricht, in het zuiden van het land, die ook CBD-wiet verkocht, maar die werd door de lokale overheid gesloten. Het ironische is dat het aantal van deze CBD-shops snel groeit in ons buurland België, waar de wetten rond psychoactieve cannabis nog altijd erg streng zijn. Welkom in Europa!
Heb je een schatting van hoeveel Nederlanders cannabis of THC / CBD-producten gebruiken? Neemt dat toe of af?
Volgens de meest recente officiële cijfers hebben 1,1 miljoen Nederlanders van boven de 18 jaar het afgelopen jaar cannabis gebruikt. Dat is 8% van de volwassen bevolking. Het gebruik steeg tussen 2015 en 2021. Bijna een kwart miljoen mensen, 1,7 procent, gebruikt dagelijks cannabis. 24,6 procent van de volwassen bevolking heeft minstens één keer in hun leven cannabis geprobeerd. Al deze cijfers gaan over psychoactieve cannabis, wiet, maar voor zover ik weet zijn er geen betrouwbare cijfers over het gebruik van CBD-producten.
Is medicinale cannabis legaal in Nederland? Hoe zit het op papier en hoe in de praktijk?
Ja, medicinale cannabis werd in 2001 gelegaliseerd en is sinds 2003 verkrijgbaar bij de apotheek. Er is maar één producent met een vergunning, Bedrocan, maar dat gaat eindelijk veranderen, want meer producenten krijgen een vergunning. Artsen zijn erg terughoudend met het voorschrijven van cannabis en geen enkele zorgverzekeraar vergoedt de kosten. De prijs van Bedrocan-cannabis is gedaald tot gemiddeld 8 euro per gram, goedkoper dan de wiet die in coffeeshops wordt verkocht. Legale cannabisolie, gemaakt van wiet van Bedrocan, is nog steeds erg duur: tot 178 euro voor een klein flesje.
Ken je de “HHC-kwestie” in Europa? Hoe zit het daarmee in Nederland?
In 2023, toen dit interview werd afgenomen, was er in Nederland geen verbod op HHC, en sinds eind 2022 waren er in sommige coffeeshops vaporizers en edibles met HHC verschenen. CAN, een brancheorganisatie van bedrijven die CBD-producten verkopen, heeft in januari 2023 haar leden geadviseerd geen HHC-producten te verkopen. (Noot van Cannactiva: HHC valt inmiddels in veel landen onder de drugswetgeving en is er verboden; in Spanje sinds april 2025, door de Orden SND/380/2025. We raden af het te kopen, omdat het synthetisch van oorsprong is, de herkomst twijfelachtig is en er ernstige gevallen bekend zijn; wie het toch wil doen, moet heel goed nagaan wat de wet in zijn land zegt, want het is gevaarlijk.)
Wat zijn de laatste ontwikkelingen in het cannabisbeleid in jouw land?
Het toegangsverbod voor toeristen in de Amsterdamse coffeeshops is van tafel; in plaats daarvan komt er in mei 2023 een verbod op het roken van cannabis in de openbare ruimte op de hele Wallen. Na een reeks vertragingen bij het zogeheten wietexperiment is een nieuwe fase ingegaan. In deze fase gaan twee van de elf steden die aan het experiment deelnemen “legale” cannabis verkopen, geteeld door slechts drie van de tien gekozen telers. Dat staat gepland voor oktober 2023, in de zuidelijke steden Breda en Tilburg. Een recente positieve ontwikkeling was het bezoek van onze minister van Volksgezondheid, Ernst Kuipers, verantwoordelijk voor het wietexperiment, aan Canada, om te horen welke ervaringen ze daar hebben met de legalisering van recreatieve cannabis.
Over Derrick Bergman
Derrick Bergman is een Nederlandse journalist, fotograaf, podcaster en activist die sinds 1994 over de cannabiscultuur schrijft. Hij is oprichter en huidig voorzitter van VOC, het Verbond voor Opheffing van het Cannabisverbod. Derrick is vader van drie kinderen en kweekt al bijna dertig jaar zijn eigen cannabis. Je kunt de Engelstalige afleveringen van de High Tea Potcast, gepresenteerd door Derrick en Rens, beluisteren via deze link.
* Interview uit 2023, door Cannactiva bewerkt naar het origineel.
