CBD-boete in Spanje: bedrag, bezwaar maken en wat de wet zegt

De groeiende populariteit van CBD-wiet kopen heeft voor steeds meer juridische vragen gezorgd: mag je het op straat roken? Mag je het bij je hebben? Hoe hoog is de boete? Kun je bezwaar maken? In deze gids beantwoorden we alle veelgestelde vragen over de sancties voor gebruik of bezit van CBD-producten op de openbare weg in Spanje, wat de wet zegt en welke opties je hebt als je een boete of een voorstel tot sanctie ontvangt.

CBD-hasj of CBD-wiet kopen is legaal in Spanje, maar gebruik of bezit ervan op de openbare weg kan een boete van € 601 tot € 30.000 opleveren, volgens de Ley Orgánica 4/2015 ter bescherming van de openbare veiligheid (LO 4/2015 LOPSC), in de volksmond bekend als de Ley Mordaza (“muilkorfwet”, art. 36.16). Eén punt is essentieel: het THC-percentage van het product is voor de sanctie irrelevant. Ook als je hasj of je toppen minder dan 0,3% THC bevatten, behandelt de overheid ze in alle opzichten als cannabis.

Wat je zeker moet weten:

• Waarom je beboet wordt: gebruik of bezit van cannabis op de openbare weg.
• Gebruikelijk bedrag: € 601.
• Vroegtijdige betaling: als je binnen de eerste 15 dagen betaalt zonder bezwaar te maken, 50% korting (€ 300,50).
• Kun je bezwaar maken? Ja, maar vrijwel alle administratieve bezwaren worden afgewezen. Om te winnen moet je meestal naar de bestuursrechter stappen.

Heb je een boete gekregen voor gebruik of bezit van hasj, CBD-trim of CBD-toppen op de openbare weg, dan is het aan te raden om contact op te nemen met advocaten in Spanje die gespecialiseerd zijn in cannabis voordat je beslist of je met korting betaalt of bezwaar maakt. Elk geval is anders en de beslissing hangt af van de in beslag genomen hoeveelheid, recidive, het bedrag van de sanctie en de context.

Is het legaal om CBD op straat te roken in Spanje?

Nee. Hoewel de aankoop en het privébezit van CBD-producten in Spanje legaal zijn, wordt het gebruik of bezit ervan op de openbare weg als ernstige overtreding bestraft volgens de Ley Mordaza (art. 36.16).

De overheid past deze regel toe op elk product dat cannabis bevat, ongeacht of het psychoactieve THC of alleen CBD bevat. Voor de sanctieprocedure is het THC-percentage dus irrelevant.

De reden voor deze interpretatie ligt in het Enkelvoudig Verdrag van de VN van 1961, dat de bloem en de hars van cannabis onder toezicht stelt, ongeacht het THC-gehalte. Spanje heeft het Verdrag geratificeerd en in zijn nationale wetgeving opgenomen, waar het nog altijd het belangrijkste argument van de overheid is om sancties op te leggen.

CBD-hasj heeft dezelfde kleur, geur en textuur als traditionele hasj, en CBD-wiet is qua uiterlijk en geur niet te onderscheiden van wiet met THC. Zien ze je bovendien op de openbare weg hasj of toppen gebruiken – ongeacht het THC-gehalte –, dan verzwaart het actieve gebruik de zaak en wordt de sanctie vrijwel zeker opgelegd.

Als de hoeveelheid en de context wijzen op persoonlijk gebruik, wordt de administratieve weg gevolgd (de boete van art. 36.16). Zijn er aanwijzingen voor handel, dan kan de zaak een strafzaak worden.

Wat er gebeurt na de inbeslagname en de aanvraag van een laboratoriumanalyse

Wanneer de politie het product in beslag neemt en ter analyse opstuurt, beperkt het laboratoriumrapport zich meestal tot het bevestigen van “cannabisbloemen” of “cannabishars” samen met het gewicht in grammen.

Normaal gesproken wordt het THC-percentage niet geanalyseerd, en dat van de andere cannabinoïden evenmin. Daarom bestempelt het deskundigenrapport je hasj of je toppen als “cannabis”, ook als ze minder dan 0,3% THC bevatten, en legt de overheid de sanctie op.

Dit verklaart waarom het langs de administratieve weg moeilijk is om bezwaar te maken tegen een sanctievoorstel voor CBD: als het deskundigenrapport “cannabis” bevestigt, gaat het sanctionerende orgaan niet in op het THC-percentage en wijst het de bezwaren af.

Helpt het om de originele verpakking en de aankoopbon bij je te hebben?

Het kan helpen, maar het garandeert niets. In de praktijk kan de politie toch een proces-verbaal opmaken en het product in beslag nemen. Op internet kun je lezen dat een verzegelde verpakking de boete voorkomt, maar die informatie klopt niet met de werkelijke administratieve praktijk. De verpakking neemt niet weg dat het gaat om bezit van cannabis op de openbare weg, ook al is het CBD.

Besluit de politie een proces-verbaal op te maken, dan kun je vragen om in het proces-verbaal te laten opnemen dat het product CBD is, of kun je het proces-verbaal ondertekenen met de toevoeging “niet akkoord, het is CBD”. Het sanctievoorstel niet ondertekenen levert niets op, want de overheid beschouwt de persoon hoe dan ook als op de hoogte gesteld. Maar ook als je laat vastleggen dat het CBD is, blijven de kansen om de boete met succes aan te vechten beperkt.

Hoe hoog is de boete voor het bij je hebben of roken van CBD?

Art. 36.16 LO 4/2015 legt een wettelijke bandbreedte vast van € 601 tot € 30.000, maar in de praktijk is de meest gebruikelijke sanctie voor particulieren € 601 (onderkant van de bandbreedte). Hogere bedragen zijn voorbehouden aan zaken met verzwarende of specifieke omstandigheden.

• Gebruikelijke boete voor bezit van een kleine hoeveelheid: € 601.
• Vrijwillige betaling binnen de eerste 15 dagen na de kennisgeving: 50% korting → € 300,50.

Betalen met 50% korting betekent dat je afziet van bezwaar, maar het is de snelste en goedkoopste optie. De meeste gespecialiseerde cannabisadvocaten raden dit aan als de in beslag genomen hoeveelheid klein is en er geen verzwarende omstandigheden zijn.

Kun je een boete voor CBD aanvechten?

Ja, een CBD-boete kan worden aangevochten, al is het verstandig om per geval de werkelijke kans op succes af te wegen. Veel mensen besluiten het niet te doen omdat het gespecialiseerd juridisch advies vereist.

De juridische controverse in Spanje is duidelijk: het is momenteel mogelijk om CBD-producten legaal te kopen, met betaling van belasting en onder de bescherming van de Europese regelgeving voor industriële hennep, en toch kan het verlaten van de winkel met diezelfde producten leiden tot sancties wegens bezit van cannabis op de openbare weg. Dat is de controverse die in Spanje bestaat en die de sector en de gebruikers al jaren aan de kaak stellen.

Het bezwaar kan worden onderbouwd met bewijs zoals de aankoopfactuur, de etikettering van het product, analysecertificaten die legale THC-niveaus aantonen en de traceerbaarheid van het product. Hoe dan ook moet elk dossier afzonderlijk worden beoordeeld.

Wil je de sanctie aanvechten, dan is het raadzaam je te wenden tot advocaten die gespecialiseerd zijn in de hennepregulering in Spanje.

Het verloop van het bezwaar: termijnen, stappen en opties

De procedure kent korte termijnen die je moet kennen:

1. Bezwaren na de kennisgeving van het besluit tot inleiding van de procedure: 15 dagen om een schriftelijke zienswijze in te dienen bij het onderzoekende orgaan, met voorstellen voor bewijs (bijvoorbeeld dat het THC-percentage wordt vastgesteld).
2. Sanctiebesluit. Worden de bezwaren afgewezen – wat gebruikelijk is –, dan neemt het orgaan een besluit.
3. Na het besluit zijn er twee opties die elkaar uitsluiten (je kunt ze niet tegelijk gebruiken):

• Facultatief bezwaar (recurso de reposición): 1 maand, bij hetzelfde orgaan dat de sanctie heeft opgelegd. Juist daarom is het meestal weinig effectief: wie de sanctie oplegde, beslist erover.
• Bestuursrechtelijk beroep (recurso contencioso-administrativo): 2 maanden, bij de bestuursrechter. Dit is de weg met een reële kans op succes.

De administratieve fase goed doorlopen is belangrijk, ook als je die gaat verliezen: het succes van het bestuursrechtelijk beroep hangt voor een groot deel af van hoe de voorafgaande administratieve fase is verlopen (welk bewijs je hebt gevraagd, wat er in het dossier is vastgelegd).

De overheid wijst de bezwaren meestal af met het argument dat het Enkelvoudig Verdrag van 1961 elk deel van de plant als cannabis beschouwt, zonder in te gaan op het THC-gehalte. In de rechtspraak is er jurisprudentie die de opvatting steunt dat CBD geen verdovend middel is, maar er is ook tegengestelde jurisprudentie, en het Spaanse Hooggerechtshof (Tribunal Supremo) heeft zich niet eenduidig uitgesproken.

Mogelijke argumenten om de boete aan te vechten

⚠️ Deze sectie is informatief en vormt geen professioneel juridisch advies. Elk geval hangt af van de context, de hoeveelheid en de fase van de procedure. Voordat je bezwaren indient of de boete aanvecht, raadpleeg altijd een gespecialiseerde cannabisadvocaat die jouw situatie kan beoordelen.

Naast het standaard administratieve deskundigenrapport – dat zich beperkt tot het bevestigen van “het is cannabis” – bestaan er verdedigingslijnen die een advocaat in de juiste fase van de procedure kan beoordelen en aanvoeren:

1. De volledige analyse van het cannabinoïdenprofiel. Vragen dat het toxicologisch rapport het percentage THC, CBD en andere cannabinoïden vermeldt, en niet alleen bevestigt dat “het cannabis is”.

2. De psychoactiviteitsindex volgens het ST/NAR/40-protocol van de Verenigde Naties. Dit is een internationaal technisch criterium om cannabis van het drugstype te onderscheiden van cannabis van het vezeltype: psychoactiviteit is uitgesloten als de uitkomst van de berekening [THC + CBN] : [CBD] lager dan 1 is. Bij legale CBD-producten (met THC ≤ 0,3%) ligt de index ruim onder die drempel.

3. De doctrine van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJEU) over CBD. In het arrest in de Kanavape-zaak (19 november 2020) verklaarde het HvJEU letterlijk:

“…aangezien CBD in de huidige stand van de wetenschappelijke kennis geen psychoactief bestanddeel bevat… zou het in strijd zijn met het doel en de algemene strekking van het Enkelvoudig Verdrag om dit op te nemen in de definitie van ‘verdovende middelen’ in de zin van dat Verdrag”.

Het arrest concludeert dat CBD geen verdovend middel is in de zin van het Enkelvoudig Verdrag, en het is bindend voor alle lidstaten, inclusief Spanje.

4. De doctrine van de minimale psychoactieve dosis en het beginsel van geringe ernst. Het Spaanse Hooggerechtshof (Tribunal Supremo) heeft in strafzaken aanvaard dat, wanneer de hoeveelheid of zuiverheid van de stof zo gering is dat die geen effect kan hebben, er geen reëel risico is voor het beschermde rechtsgoed. De minimale doses worden berekend op basis van de technische tabel van het Instituto Nacional de Toxicología y Ciencias Forenses (INTCF), een instantie die onder het Spaanse ministerie van Justitie valt.

5. De nietigheid van de procedure. Het sanctiedossier moet een aantal formele stappen doorlopen: identificatie van de agent, proces-verbaal van de overtreding en de inbeslagname dat aan de betrokkene wordt overhandigd, verzending van het monster naar het officiële laboratorium voor analyse, en opening van het sanctiedossier met kennisgeving aan de betrokkene. Als een van die stappen ontbreekt of gebrekkig is, kan dat aanleiding zijn om de nietigheid van de procedure in te roepen omdat de wettelijk voorgeschreven weg niet is gevolgd.

⚠️ Belangrijke waarschuwing. Al deze leerstukken – het beginsel van geringe ernst, de minimale psychoactieve dosis – komen uit het strafrecht. De overheid weigert meestal ze in de administratieve procedure toe te passen, met een eenvoudig argument: cannabis staat op de lijst van het Verdrag van 1961, ongeacht het THC-percentage. Daarom worden de bezwaren in de administratieve fase meestal afgewezen en moet je naar de bestuursrechter stappen.

Deze bewijsmiddelen worden niet ambtshalve toegepast: je moet er uitdrukkelijk om vragen en in veel gevallen hangt de toelating ervan af van het oordeel van de rechter. Of ze haalbaar zijn en wanneer je ze inroept, moet altijd een professional beoordelen.

De boete met korting betalen of aanvechten?

Gespecialiseerde cannabisadvocaten hanteren meestal deze vuistregel:

• Kleine boete (ca. € 300 met 50% korting) en kleine in beslag genomen hoeveelheid → het is meestal voordeliger om te betalen dan tijd en geld te steken in een lange procedure met onzekere afloop.
• Hoge boete of aanzienlijke hoeveelheid → het is verstandig om met een gespecialiseerde advocaat te bekijken of je de boete aanvecht, vooral als de zaak een strafzaak is geworden.
• Recidive of verzwarende omstandigheden → aanvechten is dan zinvoller, zodat er geen eerdere administratieve overtredingen op je naam komen te staan.

Speciale gevallen: wanneer een advocaat onmisbaar is

Professioneel advies is onmisbaar wanneer er sprake is van:

• Aanzienlijke hoeveelheid in beslag genomen (meer dan een paar gram).
• Verzwarende context: voertuig, aanwezigheid van minderjarigen, nabijheid van scholen of zorginstellingen.
• Verdenking van handel, waardoor de zaak een strafzaak wordt.
• Samenloop met andere sancties of gedocumenteerde recidive.

Voor deze gevallen raden we je aan een gespecialiseerde cannabisadvocaat te raadplegen: de regelgeving bevindt zich in een grijs gebied en de jurisprudentie schommelt totdat het Spaanse Hooggerechtshof zich eenduidig uitspreekt of er een uitdrukkelijke wetswijziging over CBD komt.

Waarom kan ik een boete krijgen als CBD geen verdovend middel is? Het juridische kader van CBD in Spanje

De paradox is duidelijk: het is legaal om CBD-hasj of CBD-wiet met factuur in een winkel te kopen, maar als je het op de openbare weg bij je hebt, kun je een sanctie krijgen. Hoe is dat mogelijk?

Samengevat: in Spanje bestaat er geen specifieke regulering van CBD of van hennep voor consumptie, zoals die wel bestaat in andere EU-landen. De handel wordt beschermd door de Europese regelgeving over het vrije verkeer van goederen, terwijl de overheid een regel voor de openbare veiligheid toepast die bedoeld is voor verdovende middelen. Het resultaat is een ambigu juridisch kader en een situatie van rechtsonzekerheid.

Vier pijlers ondersteunen dit kader:

1. Enkelvoudig Verdrag inzake verdovende middelen van 1961 (VN). Toen dit internationale verdrag werd opgesteld, was de structuur van CBD nog niet beschreven (1963) en werd er nog geen onderscheid gemaakt tussen cannabissoorten op basis van hun THC-gehalte. Het Verdrag stelt “elke plant van het geslacht Cannabis” onder toezicht, evenals de bloem en de hars ervan, ongeacht het THC-gehalte. Spanje heeft het Verdrag geratificeerd en de overheid beroept zich erop om het bezit van elk deel van de cannabisplant te bestraffen, CBD inbegrepen.

2. Arrest van het HvJEU van 19 november 2020 (Kanavape-zaak). Het Hof van Justitie van de Europese Unie verklaarde dat CBD geen verdovend middel is, niet psychoactief is en deel uitmaakt van de handel binnen de Europese Unie, volgens de bepalingen over het vrije verkeer van goederen. Het is bindend voor alle lidstaten, inclusief Spanje, en het is het arrest waarop de legale verkoop van CBD in Spanje steunt. Het HvJEU sprak zich uit over de handel in eindproducten (vape-cartridges), maar de Spaanse overheid blijft volhouden dat het bezit van bloem en hars op de openbare weg onder art. 36.16 van de Ley Mordaza valt, los van de handel in het product.

3. Verwijdering van cannabis uit Lijst IV (VN, december 2020). Twee weken na het Kanavape-arrest stemde de VN-Commissie voor Verdovende Middelen om cannabis te verwijderen uit Lijst IV van het Enkelvoudig Verdrag (de lijst van stoffen die als het gevaarlijkst en zonder therapeutisch nut worden beschouwd). Daarmee wordt het medisch nut erkend, maar wordt cannabis niet gedecriminaliseerd: het blijft als gecontroleerde stof op Lijst I staan.

4. Ley Orgánica 4/2015 (Ley Mordaza), art. 36.16. De Ley Orgánica 4/2015 ter bescherming van de openbare veiligheid is de wet die de overheid direct toepast. Die kwalificeert als ernstige overtreding:

“Het onrechtmatige gebruik of bezit van giftige drugs, verdovende middelen of psychotrope stoffen, ook indien niet bestemd voor de handel, op plaatsen, wegen, openbare gelegenheden of collectieve vervoersmiddelen, alsmede het achterlaten van de instrumenten of andere voor dat doel gebruikte zaken op de genoemde plaatsen.”

Landen die CBD wel hebben gereguleerd

In Spanje is er geen specifieke regulering van CBD en is cannabis niet gedepenaliseerd: het resultaat is de rechtsonzekerheid waar de sector en de gebruikers al jaren tegen protesteren. Meer informatie over de regulering van CBD en hennep in Spanje.

Andere buurlanden hebben wel vooruitgang geboekt met de regulering van CBD: Zwitserland staat sinds 2017 de verkoop en consumptie van hennep met minder dan 1% THC toe (inclusief bloemen en hasj), met specifieke regelgeving; België staat de verkoop van CBD-producten voor volwassen gebruik toe; en Duitsland heeft in april 2024 recreatieve cannabis gelegaliseerd (Cannabis Act / KCanG), waarbij persoonlijk bezit tot 25 g en thuisteelt zijn toegestaan.

Wil je met CBD-hasj of CBD-bloemen reizen, lees dan eerst onze gids voor reizen met CBD en de specifieke regelgeving van het land van bestemming.

Veelgestelde vragen

⚠️ Deze sectie is informatief en vormt geen juridisch advies. Elk geval hangt af van de context, de hoeveelheid en de fase van de procedure. Als je in deze situatie zit, kun je het best een gespecialiseerde cannabisadvocaat raadplegen voordat je beslissingen neemt.

Kunnen ze me arresteren omdat ik CBD bij me heb?

Nee, het bezit van CBD-hasj of CBD-wiet is in Spanje geen strafbaar feit (behalve bij zeer grote hoeveelheden of omstandigheden die op drugshandel wijzen). Meestal volgt een administratieve sanctie, geen arrestatie.

Wat gebeurt er als de politie me aanhoudt met CBD in het voertuig?

De binnenkant van het voertuig wordt gelijkgesteld aan de openbare weg en de sanctie van art. 36.16 is dezelfde. Daarnaast is rijden met drugs in het lichaam een zeer ernstige overtreding (art. 77.C van het Real Decreto Legislativo 6/2015, de Spaanse Verkeerswet), ook als de persoon op het moment van de controle niet onder invloed is. De speekseltest van de DGT (Dirección General de Tráfico, de Spaanse verkeersautoriteit) spoort THC op, geen CBD, en maakt geen onderscheid in de mate van beïnvloeding: hij kan zelfs positief uitvallen door gebruik van dagen eerder. Hoewel legale CBD-producten minder dan 0,3% THC bevatten, is het risico op een vals-positieve uitslag niet nul. Meer informatie over positief testen bij de drugstest van de DGT.

Helpt het als je de CBD vacuümverpakt en verzegeld bij je hebt?

Het ontslaat je niet van de sanctie. De verpakking verandert niets aan de juridische kwalificatie van het product voor art. 36.16 van de Ley Mordaza. Het helpt als bewijs van legale herkomst, maar voorkomt het proces-verbaal niet. Zelfs als op de verpakking of de bon “verzamelobject” staat, heeft dat geen effect op de administratieve sanctieprocedure.

Is het veilig om in een fysieke CBD-winkel te kopen?

Kopen in een fysieke winkel is legaal. Het risico zit vooral in de weg van de winkel naar huis.

Samengevat: wat je moet weten

De Spaanse regulering van CBD is tegenstrijdig: de aankoop is legaal, maar bezit op de openbare weg wordt bestraft. De overheid past de Ley Mordaza toe op elk product met cannabis, zonder onderscheid te maken naar het THC-percentage.

Als je een boete hebt gekregen, is het meestal efficiënter om met de 50%-korting te betalen wanneer de in beslag genomen hoeveelheid klein is. Als de sanctie hoog is of er sprake is van verzwarende omstandigheden, raadpleeg dan een gespecialiseerde cannabisadvocaat voordat je beslist. Totdat het Spaanse Hooggerechtshof zich eenduidig uitspreekt of er een uitdrukkelijke wetswijziging over CBD komt, blijft de situatie ambigu en moet elk geval afzonderlijk worden beoordeeld.

Bij Cannactiva zetten we ons in voor een integrale regulering van hennep in Spanje, in lijn met de rest van de Europese landen.