De milieuvoordelen van hennep en het gebruik ervan in milieuvriendelijke materialen
Gebruik en voordelen van hennep
Geloof je dat er een plant bestaat die meer dan 10.000 consumentenproducten kan opleveren? En wat zou je zeggen als deze plant de hele twintigste eeuw vergeten was geweest, zou je dat niet absurd vinden? Hoe ongelooflijk het ook klinkt, dit is allemaal echt. En die plant heet trouwens cannabis.
Ga met me mee en ontdek de voordelen en toepassingen van deze eeuwenoude plant, die een van de meest veelbelovende gewassen lijkt te zijn om van deze planeet een duurzamere plek te maken. In deze blog ter gelegenheid van Wereldmilieudag krijg je een nieuwe kijk op de ecologische voordelen van hennep.
Ecologisch potentieel van hennepmaterialen
Hennep: het grote vergeten gewas van de milieubeweging
Cannabis is de meest gebruikte plant in de laatste 10.000 jaar van de mensheid.
De zeilen van de schepen van Christoffel Columbus en de eerste vlag van de Verenigde Staten waren gemaakt van hennepdoek.
Merkwaardig genoeg werd het eerste dollarbiljet gemaakt van hennepvezel, een gewas dat in die tijd volop werd geteeld. En ik zeg merkwaardig, want een paar eeuwen later, in 1970, werd de teelt van hennep in de VS verboden via de Wet op gereguleerde stoffen (Controlled Substances Act). De reden was dat hennep kleine hoeveelheden tetrahydrocannabinol (THC) bevat.
Dit verbod bleef tientallen jaren van kracht, maar in 2018 werd de landbouwwet van 2018 (Farm Bill) aangenomen, die hennep van de lijst van gereguleerde stoffen schrapte en de teelt ervan in de Verenigde Staten weer toestond. Daarom lag de plant jarenlang vergeten in de la met gevaarlijke stoffen , vaak en op veel verschillende plaatsen op aarde. Dat verbod zorgde voor een stigma rond cannabis als gevaarlijke drug, dat we vandaag de dag gelukkig aan het terugdraaien zijn. Maar het heeft wel geleid tot een achterstand in het onderzoek naar en de productie van grondstoffen op basis van cannabis, die economisch en ecologisch duurzaam zijn.
Wie kan zich voorstellen dat er een plant is die de loop van de mensheid kan veranderen en dat we die plant niet bestuderen of er niet genoeg over weten?
Wat kun je met hennep doen?
Nou, hennep kan worden gebruikt om bijna alles te maken. Van textiel tot plastic, papier, houtvervangers, voedsel, bouwmaterialen en biobrandstoffen, naast vele andere toepassingen.
Hennepmaterialen zijn niet alleen een duurzamer alternatief, maar in veel gevallen ook een betere optie dan conventioneel gebruikte materialen.
En het beste is dat hennepmaterialen niet alleen een alternatief zijn, maar echt een veel duurzamere optie dan de conventionele materialen.
Het ecologische potentieel van hennep beperkt zich niet tot het gebruik ervan voor de productie van duurzame materialen. Uit cannabis worden zeer voedzame voedingsmiddelen voor menselijke consumptie verkregen, cosmetica met cannabidiol, fysiotherapiecrèmes met CBD, diervoeder en medicijnen.
Duurzaamheid van hennepteelt
Hennep is een plant waarvan de teelt half zoveel water nodig heeft als katoen. Bovendien levert het op dezelfde oppervlakte drie keer zoveel op.
Voeg daarbij het feit dat het zonder pesticiden wordt geteeld en dat we het gebruik van genetisch gemodificeerde planten vermijden, en we kunnen een zeer belangrijke duurzaamheid bereiken door dit gewas.
Potentieel gebruik van hennep en zijn ecologische toepassingen
Als we het over duurzaamheid hebben, beginnen we na te denken over de enorme milieu-impact van onze consumptie en hoe we de koers van de planeet kunnen veranderen. En hier spelen de toepassingen van hennep een belangrijke rol.
Zou het mogelijk zijn om het plasticverbruik te verminderen met een milieuvriendelijker alternatief?
Alleen al in 2018 werd er 360 miljoen ton plastic geproduceerd, dat 100 tot 1.000 jaar op onze planeet blijft tot het is afgebroken. Zou het mogelijk zijn om plastic te vervangen, en daarmee alle problemen die het hoge verbruik ervan met zich meebrengt? Jazeker, deze technologie bestaat al en wordt al gebruikt.
Bioplastics van hennep
Met hennepbiopolymeren, ook wel hennepbioplastics genoemd, vinden we een veel duurzamer alternatief voor plastic, waarbij biopolymeren drie jaar kunnen worden gebruikt en in slechts tachtig dagen worden afgebroken.
Bouwmateriaal van hennep
En kun je met cannabis bouwen? Jazeker. Hennep is een belangrijk biobouwmateriaal voor een groenere en duurzamere toekomst.
In de toekomst zullen gebouwen slimmer zijn en rekening houden met isolatie en energiebesparing, maar ook met de duurzaamheid van het bouwwerk, met aandacht voor het gebruik van minder chemicaliën en vervuilende materialen.
Dit concept heet Smart Home en kan ons leven en dat van de planeet veel gezonder maken. De overstap naar dit soort duurzame bouw is nu al aan de gang en zal alleen maar toenemen.
Hennepbeton of hempcrete
Met water, hennep en kalk kun je van alles maken, van de daken tot de vloeren van onze huizen. Dit materiaal staat bekend als hempcrete, een samentrekking van de Engelse woorden *hemp *(hennep) en concrete (beton).
Hempcrete wordt gemaakt door het houtachtige binnenste deel van de hennepstengel, bekend als scheven (in het Engels hurds of shives), te mengen met gebluste kalk en water tot een massa. Deze massa kan in mallen worden gegoten en laat je drogen tot bouwblokken.
Hempcrete is licht, brand- en schimmelbestendig en heeft uitstekende isolerende eigenschappen, waardoor het een populaire keuze is voor de bouw van energiezuinige gebouwen.
Zou hennep hout kunnen vervangen?
Eén hennepplantage produceert evenveel vezels als vier houtplantages.
Bovendien hebben we met hennep de mogelijkheid om hout (composieten) te verkrijgen in een veel kortere periode dan met het planten van bomen. Een teelt van 100 dagen, tegenover gemiddeld 15 jaar die bomen voor hout nodig hebben om te groeien.
Wist je dat er elk jaar miljarden bomen worden gekapt, alleen al om papier te maken? Daar komt nog de kap van bomen voor brandhout, meubels en bouwmaterialen bij.
De massale en lukrake kap van bomen vermindert de biodiversiteit van onze planeet. Als we het verbruik van hout en papier kunnen verminderen door materialen van hennep te gebruiken, dragen we bij aan het vergroten van de biodiversiteit, wat de toestand van de ecosystemen en de gezondheid van de planeet sterk zou verbeteren.
Wat is hennepcomposiet?
Door hennepvezels te combineren met natuurlijke harsen verkrijgen we composieten, een zeer geschikte vervanger voor hout. Hennepvezels worden gebruikt als versterking om de sterkte en duurzaamheid van het materiaal te verbeteren, terwijl de hars fungeert als een matrix die de vezels bij elkaar houdt.
Dit materiaal staat bekend als hennepcomposiet en wordt gekenmerkt door zijn lichte gewicht, sterkte en duurzaamheid. Het wordt gebruikt in verschillende toepassingen, zoals de productie van meubels en bouwmaterialen.
Hennep als vervanger voor benzine: biobrandstoffen
En kunnen we benzine vervangen door hennep? Ik weet zeker dat je het antwoord nu wel kunt raden. Inderdaad, ja! Hennep heeft drie keer minder ruimte nodig dan bijvoorbeeld maïs, een andere bron van biobrandstof.
Toepassing van cannabis in de auto-industrie
Naast het mogelijke gebruik bij de productie van biobrandstoffen kan hennep ook worden gebruikt om materialen te produceren voor gebruik in de auto-industrie. Hoewel auto's die volledig van hennep zijn gemaakt nog niet heel gebruikelijk zijn, hebben sommige autofabrikanten hennep in hun constructie gebruikt om te profiteren van de unieke eigenschappen en om de efficiëntie en duurzaamheid van hun voertuigen te verbeteren.
Er bestaan al enkele auto's waarbij hennep in de constructie is gebruikt. BMW gebruikt bijvoorbeeld sinds de jaren negentig hennepvezel in de deurpanelen van een aantal van zijn modellen. Hennepvezel is lichter en sterker dan de traditionele vezels die bij de productie van deurpanelen van auto's worden gebruikt, wat helpt om het totale gewicht van het voertuig te verlagen en de energie-efficiëntie te verbeteren.
Het gebruik van hennep maakt auto's lichter en milieuvriendelijker en vermindert de milieu-impact van de productie.
Voedingsmiddelen op basis van hennep: hennepzaad is een superfood!
We kunnen ons ook met hennep voeden, en je moet weten dat het geen onbelangrijk voedingsmiddel is. Integendeel, de voedingswaarde van hennepzaad is zeer hoog.
Hennepzaad wordt beschouwd als een superfood. Het bevat 33% eiwit, waarmee het een van de eiwitrijkste voedingsmiddelen is die er bestaan – alleen soja bevat meer – en het bevat alle essentiële aminozuren. Bovendien zijn de zaden erg rijk aan fosfor, magnesium, calcium, ijzer en zink.
Hennep is beter verteerbaar dan peulvruchten, waardoor het hennepeiwit dat van soja overtreft, en het een plantaardig eiwitalternatief is met veel potentieel.
Van dit zaad kunnen we hennepolie maken, die wordt beschouwd als een van de gezondste oliën ter wereld, dankzij het hoge gehalte aan essentiële omega-3-vetzuren en een ideale verhouding tussen omega-3 en omega-6.
Hennepstof
Van hennepvezel kan een zeer sterke plantaardige stof met uitstekende eigenschappen worden gemaakt, die voor verschillende doeleinden kan worden gebruikt.
Van hennep kun je min of meer grove stoffen maken voor touw, tapijten en matten, maar ook voor tassen, stoffen, schoenen, hennepkleding, broeken, T-shirts,…
Cannabisvoer voor diervoeding
De belangrijkste toepassingen van hennep in diervoeding zijn de productie van veevoer, ruwvoer en voedingssupplementen.
Fytoremediatie
Opgemerkt moet worden dat de ecologische voordelen van hennep niet beperkt zijn tot het gebruik ervan bij de productie van milieuvriendelijke en duurzame materialen. Het kweken van de plant zelf is goed voor het ecosysteem!
Fytoremediatie met cannabis is een proces waarbij deze plant wordt gebruikt om verontreinigende stoffen uit de bodem of het water te verwijderen. Cannabis kan een grote verscheidenheid aan giftige stoffen absorberen en metaboliseren, waaronder zware metalen, koolwaterstoffen en pesticiden, waardoor deze plant een effectief middel is om het milieu te reinigen.
Het is aangetoond dat de cannabisplant een reinigende werking heeft: ze werd met zeer goede resultaten gebruikt in Tsjernobyl, en ze is een heel goed alternatief om onze planeet schoon te maken.
Bij fytoremediatie met cannabis wordt de plant gekweekt in vervuilde grond of water en mag ze groeien tot ze de vervuilende stoffen uit de omgeving heeft geabsorbeerd. Daarna wordt ze geoogst en van de verontreinigde locatie weggehaald om veilig te worden vernietigd. Cannabis kan ook worden gebruikt om afvalwater te zuiveren of om luchtvervuiling te verminderen.
Het is hier belangrijk te benadrukken dat cannabisteelt die bedoeld is voor hennepbloemen of voor de productie van olie met cannabidiol, niet voor dit doel wordt ingezet, omdat de planten dan hoge concentraties giftige stoffen zouden kunnen bevatten die niet mogen worden ingenomen of ingeademd.
Een visie op een duurzamere toekomst met hennep in de schijnwerpers
Ik hoop dat dit korte overzicht van enkele van de duizenden toepassingen van hennep je heeft geholpen om het volledige potentieel van de Cannabis sativa-plant beter te leren kennen. Cannabis moet worden gezien als een middel voor verandering, en het is belangrijk om het onderzoek ernaar te stimuleren en de toepassingen ervan bekender te maken.
Wij, de consumenten, zijn degenen die deze verandering op de planeet in gang zullen zetten. Het is dus simpelweg een kwestie van houding om onze consumptie te veranderen, en daarmee de planeet waarop we leven. Hennep dient zich aan als een duurzaam alternatief om deze koers te wijzigen. Wil jij deel uitmaken van de verandering in dit proces?
