Het Duitse parlement nam op 23 februari 2024 de wet aan die cannabis met THC reguleert
Duitsland zet een historische stap door een wet aan te nemen die zowel zelfteelt als de verstrekking van wiet via cannabisclubs voor persoonlijk gebruik van de plant toestaat. De regelgeving is op 1 april 2024 in werking getreden.
Dit initiatief komt van de Duitse coalitieregering, bekend als de “stoplichtcoalitie”, die bestaat uit de Sociaaldemocratische Partij, de Vrije Democratische Partij en De Groenen. Na maandenlange onderhandelingen bereikten zij een akkoord over de regulering van wiet in het land. De legalisering van wiet kwam op de politieke agenda van deze coalitie na haar overwinning bij de verkiezingen van september 2021.
Met de nieuwe regelgeving zijn het bezit en het gebruik van wiet (cannabis met THC) in het land legaal, en de nieuwe cannabisverenigingen zijn mogelijk sinds 1 juli 2024.
“In de onderhandelingen zijn we een paradigmawisseling in het drugsbeleid ten aanzien van psychoactieve cannabis overeengekomen, waarbij we de maatschappelijke realiteit uitdrukkelijk erkennen”, verklaarden de woordvoerders gezondheidszorg van de Sociaaldemocratische Partij (SPD), De Groenen en de Liberale Partij (FDP) van Duitsland. Het initiatief kreeg brede steun met 407 stemmen voor, 226 tegen en vier onthoudingen.
De goedkeuring met een meerderheid door het Duitse parlement, de Bondsdag, geeft groen licht voor de wet die cannabis met THC schrapt van de lijst van stoffen die verboden zijn door de Duitse wet op verdovende middelen, en die gezamenlijke teelt via cannabisclubs mogelijk maakt.
Hoe werkt de legalisering van wiet in Duitsland?
De legalisering van wiet in Duitsland richt zich uitsluitend op persoonlijk gebruik, niet op verkoop aan het publiek of vrije verkoop, zoals in de cannabisdispensaries in de Verenigde Staten of in de coffeeshops van Amsterdam, waar de verkoop gedoogd wordt.
De Duitse regering heeft de oprichting van sociale cannabisclubs voorgesteld: verenigingen zonder winstoogmerk met maximaal 500 leden. Deze leden, die 18 jaar of ouder moeten zijn en in Duitsland moeten wonen, mogen tot 50 gram per maand en maximaal 25 gram per dag kopen. Dit clubmodel lijkt sterk op de cannabisverenigingen in Spanje. De Duitsers lieten zich zelfs adviseren door de Spaanse Confederación de Federaciones de Asociaciones Cannábicas (ConFAC).
Gecontroleerde toegang en zelfteelt
Het wetsvoorstel decriminaliseert het bezit van maximaal 50 gram wiet en staat zelfteelt van maximaal drie planten per persoon toe.
Wietclubs en gecontroleerde prijzen
De wet staat burgers van 18 jaar en ouder toe om maximaal 25 gram cannabis te kopen, met een limiet van 50 gram per maand, via verenigingen met een teeltvergunning, bekend als “wietclubs”, die doen denken aan de Spaanse cannabisverenigingen.
Er komt geen vrije verkoop van wiet in winkels van welke aard dan ook, headshops of growshops. De verenigingen met een vergunning om cannabis te telen worden verantwoordelijk voor de verstrekking van de stof tegen prijzen rond de kostprijs, met gegarandeerde kwaliteit. Elke vereniging mag maximaal 500 leden hebben (die meerderjarig moeten zijn en hun woonplaats of gewone verblijfplaats in Duitsland moeten hebben) en reclame voor cannabis aan de buitenkant van deze panden wordt verboden. Alleen iemand van wie de “betrouwbaarheid is vastgesteld” mag deze cannabisclubs leiden, en binnen deze ruimtes is gebruik verboden.
Beperkt gebruik in de openbare ruimte
De wet verbiedt het gebruik van wiet in de buurt van scholen, kinderdagverblijven en speeltuinen; de zone waarin gebruik verboden is, reikt tot 100 meter afstand.
Mildere straffen
De straffen voor wietbezit zijn versoepeld. Het bezit van hoeveelheden tussen 25 en 30 gram in de openbare ruimte en van 50 tot 60 gram in privéruimtes geldt als een bestuursrechtelijke overtreding. Alleen het bezit van grotere hoeveelheden is een strafbaar feit.
De mogelijke boetes voor cannabisgerelateerde overtredingen dalen naar verwachting van maximaal € 100.000 naar maximaal € 30.000, om redenen van proportionaliteit.
Doelen van de legalisering
Minister Lauterbach benadrukte dat deze maatregel een “koerswijziging op lange termijn in het Duitse drugsbeleid” betekent en tot doel heeft de zwarte markt voor wiet in het land te bestrijden, de giftigheid van een ongecontroleerd bewerkt product te voorkomen en de toegang van jongeren tot andere drugs die schadelijker zijn voor de gezondheid af te remmen.
Bewustwording van de risico’s
Dit historische wetgevingsbesluit gaat gepaard met een uitgebreide bewustwordingscampagne die de bevolking waarschuwt voor de risico’s van THC of tetrahydrocannabinol, het belangrijkste psychoactieve bestanddeel van wiet, vooral bij kinderen en tieners. Volgens Lauterbach worden jongeren voorgelicht over de gevaren van regelmatig cannabisgebruik, waaronder hersenschade, een groter risico op psychotische episodes en onomkeerbare aandachtsstoornissen.
Controverse over de legalisering van cannabis voor volwassenen
De pas aangenomen wet zorgde voor controverse in Duitsland, omdat sommige groepen cannabisgebruikers vinden dat de wet te strenge grenzen stelt, terwijl de oppositiepartij Christen-Democratische Unie (CDU) waarschuwde voor “controleverlies” als gevolg van de legalisering.
Een peiling van de onlineversie van Der Spiegel wierp meer licht op de verdeelde meningen in Duitsland over de plannen van de regering van Olaf Scholz om wiet gedeeltelijk te legaliseren. Volgens die peiling is 45% van de Duitsers tegen de legaliseringsplannen, terwijl 40% voor is en 15% twijfelde. De analyse per leeftijdsgroep liet duidelijke verschillen zien. Van de 18- tot 39-jarigen steunde bijna de helft de legalisering, terwijl bij de 65-plussers slechts een derde achter de maatregel stond, wat erop wijst dat de kijk op legalisering sterk verschilt per leeftijd.
Ondanks de kritiek werd het wetsvoorstel op 23 februari 2024 door het Duitse parlement aangenomen, en op 1 april 2024 trad het in werking.
Gevolgen van de legalisering van cannabis in Duitsland
Het wetsvoorstel, dat in augustus 2023 werd goedgekeurd, was gebaseerd op de economische studie van onderzoekers van de Heinrich-Heine-Universiteit in Düsseldorf, volgens welke de consumptie van 400 ton cannabis per jaar de Duitse staat naar schatting zo’n 4,7 miljard euro aan jaarlijkse inkomsten zou opleveren. Deze inkomsten zouden vooral afkomstig zijn van belastingen op cannabis, maar ook van andere belastingen, sociale premies en banen in de cannabisindustrie.
Meningen over de legalisering van wiet
Deze beslissing markeert een koerswijziging in het Duitse drugsbeleid en sluit aan bij een groeiende lijst van landen die recreatief wietgebruik hebben gedecriminaliseerd of gelegaliseerd. In de praktijk betekent het reguleren van cannabis dat er belasting over wordt betaald, en dat productie, distributie en consumptie onder een regelgevend kader van de staat vallen. Een andere belangrijke verandering is dat het ruimte geeft voor vooruitgang op het gebied van medicinale cannabis.
Sommige mensen pleiten niet voor legalisering, maar voor het decriminaliseren van cannabis en het intrekken van de verbodswetten.
Er is nog een weg te gaan naar de normalisering van het gebruik en de intrekking van de verbodswetten, vanuit het besef dat het echte probleem niet wiet zelf is, maar de bestraffende en criminaliserende aanpak van de samenleving en de staat, en het stigma dat daaruit voortkomt. Daarover schreven we in het artikel over de legalisering van wiet in Europa.
In elk geval betekent de legalisering van cannabis in Duitsland een belangrijke verschuiving in het drugsbeleid in het land en in Europa, en zal ze naar verwachting een aanzienlijke impact hebben op de Duitse economie en samenleving. We houden in de gaten hoe de situatie zich ontwikkelt!
