CBD bij kanker: huidig onderzoek en gebruik van medicinale cannabis

Op Wereldkankerdag hebben we een artikel geschreven over het nieuwste onderzoek naar CBD en kanker. Dit artikel is informatief en is niet bedoeld om een ziekte te voorkomen, te diagnosticeren of te behandelen. Raadpleeg je arts voordat je cannabis of afgeleide producten zoals CBD gebruikt. De producten van Cannactiva zijn geen geneesmiddelen.

Inleiding tot het onderzoek naar cannabis bij kanker

De therapeutische toepassingen van cannabis bij kanker worden voldoende ondersteund door wetenschappelijke studies van goede kwaliteit. Het onderzoek naar medicinale cannabis heeft zich jarenlang gericht op tetrahydrocannabinol (THC), terwijl CBD of cannabidiol pas later belangstelling heeft gewekt. Toch komt er steeds meer specifiek onderzoek naar cannabidiol bij tumorziekten.

In dit blogartikel bespreken we de gegevens uit fundamenteel onderzoek en uit onderzoek bij mensen over cannabidiol en kanker. Ook bekijken we de studies naar de mogelijke toepassingen van CBD, vooral bij de bestrijding van de symptomen van deze ziekte en in de palliatieve zorg.

Wat is het verband tussen kanker en cannabinoïden?

Kanker is een ongecontroleerde groei van de cellen van het lichaam. Het menselijk lichaam bestaat uit tientallen verschillende soorten cellen, die kwaadaardig kunnen worden en zo een tumor kunnen vormen.

Endocannabinoïdesysteem en kanker

Bij alle gezonde mensen ontstaan in de loop van het leven tumorcellen. Maar onder normale omstandigheden kan het immuunsysteem ze vernietigen, net zoals het met virussen en bacteriën doet. Het endocannabinoïdesysteem speelt een heel belangrijke rol in deze controle van het immuunsysteem over kankercellen.

Via de cannabinoïdereceptoren regelt het endocannabinoïdesysteem processen van kankercellen zoals apoptose, autofagie, migratie, groei en angiogenese / lymfangiogenese (1). Deze ontdekking heeft de deur geopend naar nieuwe behandelingen.

Medicinale cannabis bij de behandeling van kanker

Wat is het nut van cannabis bij de behandeling van kanker?

Cannabis is een effectieve en veilige behandeling gebleken voor veel van de symptomen die gepaard gaan met kanker en met de behandeling van de ziekte.

Enkele mogelijke effecten zijn: het versterken van de pijnstillende werking van opioïden, het verminderen van misselijkheid en braken door chemotherapie, het verbeteren van de slaapkwaliteit en het verminderen van angst (2).

Hoe wordt medicinale cannabis gebruikt?

Cannabis is niet per se de enige of de beste behandeling voor alle kankerpatiënten. Maar er is genoeg wetenschappelijk bewijs om het therapeutische gebruik van verdampte wiet en van cannabisolie te overwegen.

Als je overweegt medicinale cannabis te gebruiken om een symptoom van kanker onder controle te houden, bespreek die mogelijkheid dan met je medisch specialist voor advies dat is afgestemd op jouw situatie.

Kan cannabis kanker dan genezen?

Nee. Volgens de aanhangers ervan geneest “Rick Simpson-olie” kanker, maar zou de farmaceutische industrie die ontdekking willen verbergen. Deze absurde theorie is gebaseerd op een YouTube-video en staat op één lijn met de reptielenafkomst van Elizabeth II of de ufobases op Antarctica.

Over het algemeen worden de beste resultaten bij de behandeling van kanker bereikt door verschillende benaderingen te combineren: chirurgie, chemotherapie, radiotherapie, dieettherapie…

Cannabinoïden zijn in dat opzicht een mogelijk extra hulpmiddel. Er zijn al klinische studies bij mensen met cannabisolie en chemotherapie bij een type hersentumor: glioblastoma multiforme (3).

De rol van CBD bij de behandeling van kanker

Welke antitumorale eigenschappen heeft CBD?

Er is aangetoond dat cannabidiol antitumorale eigenschappen heeft, wat betekent dat het kan helpen de groei en verspreiding van kankercellen te voorkomen. Studies hebben aangetoond dat CBD bepaalde soorten kankercellen kan doden, met name bij borstkanker, prostaatkanker en leukemie (4). Het mechanisme waarmee deze aanval plaatsvindt heet apoptose en is een soort “geprogrammeerde celzelfmoord”.

Een ander kenmerkend antitumoraal mechanisme dat bij CBD is aangetoond, is de remming van angiogenese (5). Dat wil zeggen: het voorkomt de vorming van nieuwe bloedvaten, die de tumor nodig heeft om te groeien en zich te verspreiden. Cannabidiol heeft ook specifieke ontstekingsremmende en immunomodulerende eigenschappen die samenhangen met antitumorale eigenschappen (6).

Bij welke specifieke tumoren heeft CBD effect laten zien?

Tumoren van de long (7), de borst (8, 9) en de prostaat (10) en dikkedarmkanker (11) lijken specifiek gevoelig voor het antitumorale effect van CBD. De studies die tot nu toe beschikbaar zijn, zijn uitgevoerd op receptoren, in diermodellen (8) en ook op menselijke cellen (7).

CBD in de palliatieve kankerzorg

Wat is palliatieve zorg bij kanker?

Palliatieve zorg bij kanker omvat de behandelingen die gericht zijn op het onder controle houden van de symptomen van de ziekte, zoals pijnverlichting, emotionele steun en het verbeteren van de kwaliteit van leven van patiënten met vergevorderde kanker.

Gebruik van cannabis in de palliatieve zorg

Helaas lopen in het onderzoek naar cannabinoïden de patiënten voor op de onderzoekers. Het gebruik van cannabis, en meer bepaald van CBD-olie, komt vaak voor bij kankerpatiënten die door palliatieve teams worden behandeld.

Volgens het meest recente onderzoek dat in de VS is gepubliceerd, gebruikt tot 20% van de oncologische patiënten cannabis (12). Daarin staat dat 70% van de patiënten vond dat het gebruik van CBD had bijgedragen aan een betere algemene toestand en kwaliteit van leven. Concreet meldde de groep patiënten die CBD gebruikte dat het hen hielp bij pijn, eetlust en slapeloosheid. De meesten namen het oraal of sublinguaal in, verdampt of als crème.

Wat is er bekend over het gebruik van CBD in de palliatieve zorg?

Er loopt een klinisch onderzoek waarin de werkzaamheid van CBD-olie van farmaceutische kwaliteit bij het verlichten van de symptomen van kankerpatiënten in de palliatieve zorg wordt vergeleken (13).

Is CBD effectief tegen pijn bij kanker?

Kanker kan pijn veroorzaken door verschillende factoren, zoals de kanker zelf, de kankerbehandelingen en de bijwerkingen van medicijnen.

Het pijnstillende potentieel van cannabidiol wordt verklaard door zijn ontstekingsremmende eigenschappen, zijn selectieve effect op neuropathische pijn (pijn die ontstaat doordat de zenuwen direct worden aangetast, bijvoorbeeld bij uitzaaiingen) en de wisselwerking met het endocannabinoïdesysteem.

Er zijn veel studies naar het pijnstillende potentieel van CBD (bij fibromyalgie (14), artritis (15) of neuropathieën (16)). Maar er zijn geen studies die specifiek het potentieel van CBD bij pijn bij kankerpatiënten hebben onderzocht.

Er zijn wel gegevens die aantonen dat bij deze groep behandeling met THC en CBD betere resultaten geeft dan THC alleen: de pijn wordt sterker verlicht en de bijwerkingen zijn minder ernstig (17).

CBD tegen misselijkheid en braken

Is CBD effectief tegen misselijkheid en braken bij kanker?

Bij kankerpatiënten zijn misselijkheid en braken een veelvoorkomend symptoom dat hun kwaliteit van leven sterk aantast. Deze symptomen kunnen het gevolg zijn van de ziekte of, vaker, optreden als bijwerking van sommige soorten chemotherapie.

CBD is een therapeutische optie om misselijkheid en braken door kanker en chemotherapie te helpen verminderen. Studies hebben aangetoond dat CBD misselijkheid en braken veroorzaakt door chemotherapie en andere kankerbehandelingen kan verminderen.

THC / CBD-olie in sublinguale vorm is in deze omstandigheden een veilige en effectieve behandeling gebleken. Er zijn niet veel studies die het potentieel van cannabidiol op zichzelf voor het onder controle houden van braken en misselijkheid hebben onderzocht. Gezien het werkingsmechanisme is het echter wel redelijk om aan te nemen dat CBD op zichzelf een significant effect heeft op misselijkheid en braken (18, 19).

Daarnaast heeft cannabidiolzuur (CBDA), de voorloper van CBD (de zure vorm van CBD) die van nature in de plant voorkomt (zonder verbranding), een zeer selectief potentieel tegen misselijkheid en braken laten zien (19). Een manier om CBDA te verkrijgen zou via vaporizers op lage temperatuur zijn.

CBD en medicijnen tegen kanker (chemotherapie)

Heeft CBD wisselwerking met medicijnen die bij kanker worden gebruikt?

De studies die tot nu toe zijn uitgevoerd, wijzen op een mogelijke versterking van het effect van veel chemotherapiemiddelen. Er zijn ook combinaties die mogelijk niet geschikt zijn, zoals de combinatie CBD + cisplatine en het gelijktijdige gebruik van CBD + carboplatine (20).

CBD-dosering bij kanker

Welke dosis cannabidiol zou geschikt zijn bij kanker?

Cannabidiol mag, net als elk ander product dat van cannabis is afgeleid, niet zonder gespecialiseerd professioneel advies worden ingenomen. We raden je aan om met je arts te bespreken of medicinale cannabis geschikt is en welke beschikbare opties het meest geschikt zijn.

Ter informatie: de schaarse gegevens uit onderzoek bij mensen gebruikten een dagelijkse dosis van 100-600 mg CBD, oraal of sublinguaal (12-13), bij de behandeling van symptomen die met kanker samenhangen.

Hoeveel druppels CBD-olie bij kanker?

Hoewel er veelbelovend onderzoek is naar de mogelijke voordelen van CBD bij de behandeling van kanker, is het belangrijk om op te merken dat er meer onderzoek nodig is om de werkzaamheid en veiligheid ervan volledig te begrijpen.

Nogmaals wordt benadrukt dat het belangrijk is om een zorgverlener te raadplegen voordat je cannabidiolproducten voor kanker gaat gebruiken, omdat er wisselwerking met andere medicijnen kan optreden en het bijwerkingen kan hebben.

We herinneren je eraan dat dit een informatief artikel is dat niet bedoeld is om een ziekte te voorkomen, te diagnosticeren of te behandelen. Raadpleeg je arts voordat je CBD gebruikt. De producten van Cannactiva zijn geen geneesmiddelen. De inhoud kan de diagnose of behandeling van een ziekte of symptoom aanvullen, maar nooit vervangen.