CBD voor darmziekten: huidig onderzoek naar de potentiële voordelen

Spijsverteringsziekten treffen miljoenen mensen over de hele wereld, en het vinden van effectieve oplossingen kan een uitdaging zijn. De afgelopen jaren is CBD (cannabidiol) populairder geworden als mogelijke behandeling voor uiteenlopende gezondheidsproblemen, waaronder spijsverteringsstoornissen, en dan vooral de stoornissen die de darmen treffen. In dit artikel bekijken we het therapeutische potentieel van CBD bij de behandeling van spijsverteringsstoornissen van dichtbij, en de meest recente wetenschappelijke studies die de mogelijke werkzaamheid ervan ondersteunen.

CBD en de werking ervan op het spijsverteringsstelsel

Spijsverteringsziekten worden in verband gebracht met veranderingen in het endocannabinoïde systeem, zoals inflammatoire darmziekte (IBD), het prikkelbaredarmsyndroom (PDS), de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en gastro-intestinale motiliteitsstoornissen.

CBD kan, door interactie met het endocannabinoïde systeem van het lichaam, fysiologische processen reguleren die verband houden met het spijsverteringsstelsel.

Werkingsmechanisme

CBD heeft een wisselwerking met receptoren van het endocannabinoïde systeem, zoals CB1 en CB2, die verspreid liggen in de hersenen en in de cellen van het spijsverteringsstelsel. Daarnaast heeft CBD het vermogen om verschillende enzymen en andere cellulaire receptoren te activeren en te remmen (1). Dit alles betekent dat CBD langs verschillende wegen kan helpen bij bepaalde aandoeningen van het spijsverteringsstelsel.

Bij welke spijsverteringsziekten zou CBD nuttig kunnen zijn?

CBD toont therapeutisch potentieel bij de volgende spijsverteringsziekten:

• Inflammatoire darmziekte (IBD), vanwege het ontstekingsremmende effect.
• Prikkelbaredarmsyndroom (PDS), doordat het de gastro-intestinale motiliteit beïnvloedt en stress vermindert.
• Ziekte van Crohn, doordat het symptomen verlicht, hoewel de werking effectiever is in combinatie met THC;
• Colitis ulcerosa: vanwege de ontstekingsremmende eigenschappen; gastro-intestinale motiliteitsstoornissen zoals constipatie en diarree.
• Misselijkheid en overgeven, vanwege de anti-emetische eigenschappen van CBD; en bij stress en angst die met deze symptomen gepaard gaan.

Hieronder vertellen we je meer over het onderzoek dat de mogelijke voordelen van CBD bij deze aandoeningen ondersteunt. We herinneren je eraan dat dit een informatief artikel is, gebaseerd op lopend onderzoek, en dat het geen ziekte of symptoom kan of wil diagnosticeren, voorkomen of genezen. De inhoud kan de diagnose of behandeling van een ziekte of symptoom aanvullen, maar nooit vervangen. De producten van Cannactiva zijn geen geneesmiddelen en zijn bedoeld voor uitwendig gebruik. Overleg met je arts voordat je CBD gebruikt.

Hoe helpt CBD bij spijsverteringsziekten?

CBD biedt een aantal potentiële voordelen bij de behandeling van spijsverteringsziekten:

Pijnverlichting

Het nut van CBD als pijnstiller is onderzocht bij verschillende aandoeningen. Bij spijsverteringsziekten wijzen de resultaten erop dat CBD de darmmotiliteit kan verminderen, wat verband kan houden met een verminderde pijnbeleving.

Studies suggereren dat CBD de darmmotiliteit kan verminderen, en daarmee ook buikpijn.

Darmmotiliteit is de natuurlijke beweging van het spijsverteringskanaal (slokdarm, maag en darmen) om voedsel erdoorheen te verplaatsen. Deze motiliteit hangt samen met de pijnbeleving bij spijsverteringsziekten (2).

Daarentegen gaf een studie bij patiënten met het prikkelbaredarmsyndroom (PDS) aan dat CBD geen significant effect had op de pijnbeleving wanneer het in kauwgom werd toegediend (3). De vermindering van de darmmotiliteit door CBD zou echter verlichting kunnen bieden, doordat het helpt om buikpijn onder controle te houden bij patiënten met een inflammatoire darmziekte (4).

Vermindering van ontstekingen

Bij ziekten van het maag-darmkanaal is ontsteking een belangrijke factor in het voortbestaan en de ontwikkeling ervan. Het ontstekingsremmende effect van CBD kan helpen bij darmziekten (5) zoals het prikkelbaredarmsyndroom (PDS), inflammatoire darmziekte (IBD) en colitis (6).

CBD bij auto-immuunziekten

Bescherming van de darmwand

CBD heeft antioxiderende eigenschappen die een essentiële rol zouden kunnen spelen bij de bescherming van de darm tegen vrije radicalen, die schade aan de darmwand kunnen veroorzaken. Studies suggereren dat CBD zou kunnen helpen de integriteit van de bovenste laag van de darm, het epitheel, te behouden bij ontstekingsprocessen (7, 8).

Vermindering van stress en angst

CBD wordt in verband gebracht met een kalmerend effect (9) dat stress zou kunnen verminderen en de ernst van angst zou kunnen verlagen, met een vrij breed veiligheidsprofiel (10).

CBD heeft een kalmerend effect dat de gevolgen van stress kan verminderen. Het heeft ook potentieel laten zien als effectief angstremmend middel, wat gunstig kan zijn voor mensen met spijsverteringsziekten.

CBD voor angst

Verbeterde darmmotiliteit

Van CBD is aangetoond dat het de gastro-intestinale motiliteit beïnvloedt bij ziekteprocessen, waardoor het kan helpen de doorvoer van de darminhoud naar behoefte te versnellen of te vertragen (11, 12, 13). Dit is van het grootste belang bij aandoeningen als constipatie en diarree, en ook voor de pijnbeleving die kenmerkend is voor maag-darmziekten waarbij de motiliteit verstoord is (4).

Modulatie van het immuunsysteem

Het effect van CBD kan helpen de immuunrespons bij sommige auto-immuunziekten te verminderen (14), wat suggereert dat patiënten met auto-immuunziekten van de darm er baat bij zouden kunnen hebben.

De ziekte van Crohn is een immuunaandoening die ontsteking en irritatie van het spijsverteringsstelsel veroorzaakt. Hoewel CBD de darmontsteking bij deze ziekte niet significant lijkt te verminderen (15), is het wel in verband gebracht met verlichting van sommige symptomen van de ziekte van Crohn wanneer combinaties van CBD met THC of tetrahydrocannabinol worden gebruikt (16).

Misselijkheid en overgeven

Sommige studies suggereren dat CBD anti-emetische eigenschappen zou kunnen hebben (17), wat betekent dat het zou kunnen helpen misselijkheid en overgeven te verlichten.

CBD voor de maag: werkt het bij dyspepsie of indigestie?

Bij spijsverteringsstoornissen zoals dyspepsie of indigestie zou je kunnen denken dat CBD gunstige effecten heeft, maar het lijkt bij deze aandoening geen enkel effect te hebben (18).

Beperkingen van de studies

Onderzoek naar CBD bij spijsverteringsstoornissen kan ons de weg wijzen naar betere behandelingen. We mogen echter niet vergeten dat de onderzoeksresultaten enkele beperkingen hebben. De meeste studies zijn uitgevoerd in diermodellen of bij kleine groepen mensen, die mogelijk niet representatief zijn voor de complexe klinische beelden van spijsverteringsziekten.

CBD-dosis bij spijsverteringsstoornissen

Er bestaat momenteel geen gestandaardiseerde dosis CBD als behandeling bij spijsverteringsziekten. Wel zijn in preklinische studies bij knaagdieren orale doses van 10 mg/kg per dag gebruikt bij colitis, en in klinische studies naar de werkzaamheid van CBD bij spijsverteringsstoornissen werden orale doses van 250 mg twee keer per dag gebruikt bij colitis, gedurende 8 tot 10 weken (7, 19).

Wat is de optimale CBD-dosis?

Slotoverwegingen

CBD kan bij spijsverteringsziekten werken als aanvullende therapie, hoewel er meer onderzoek naar nodig is. Overleg met je arts als je twijfels hebt.

Interacties met geneesmiddelen

Als je geneesmiddelen gebruikt voor spijsverteringsziekten, moet je voorzichtig zijn met mogelijke interacties tussen geneesmiddelen.

Interacties tussen geneesmiddelen en CBD zijn weliswaar minimaal en zeldzaam, maar wel een belangrijk aandachtspunt. Lees meer over dit onderwerp in ons artikel CBD en geneesmiddelen: welke interacties zijn er?

Multifactoriële behandeling van darmziekten

Een ander belangrijk punt is dat veranderingen in levensstijl en eetgewoonten kunnen bijdragen aan de behandeling van spijsverteringsziekten.

In het Engels gebruikt men de uitdrukking have a gut feeling (letterlijk “een darmgevoel hebben”, al zou je het vertalen als “een voorgevoel of intuïtie hebben”) voor een intuïtie of voorgevoel dat niet per se op logica berust. Er zijn andere, vergelijkbare uitdrukkingen, zoals “trust your gut” (letterlijk “vertrouw op je darmen”) of “vlinders in je buik hebben”. En in het Spaans: “een viscerale reactie hebben”. Al deze uitdrukkingen uit de volkstaal brengen emoties in verband met de darmen.

Opvallend genoeg is er een wetenschappelijke basis voor deze uitdrukkingen. De darmen maken een groot aantal neurotransmitters aan, waardoor ze in twee richtingen met de hersenen kunnen communiceren. Deze verbinding tussen de darmen en de hersenen heet de darm-hersenas. Darmziekten kunnen sterk beïnvloed worden door de mentale en emotionele toestand. Stressvermindering en psychotherapie kunnen daarom een essentiële pijler zijn in de behandeling van deze ziekten.

Werkt CBD bij spijsverteringsziekten?

Hoewel het eerste onderzoek suggereert dat CBD veelbelovend kan zijn bij de behandeling van spijsverteringsziekten, is er nog meer onderzoek nodig. De ontstekingsremmende en pijnstillende eigenschappen van CBD kunnen helpen de symptomen te verlichten en de levenskwaliteit van de betrokkenen te verbeteren.

Het is echter altijd belangrijk om een zorgprofessional te raadplegen voordat je CBD overweegt bij spijsverteringsziekten of een andere aanvullende behandeling. Alleen een arts kan je persoonlijk advies geven op basis van je eigen gezondheid en medische voorgeschiedenis.

Naarmate er meer onderzoek wordt gedaan, kan CBD uiteindelijk een belangrijk hulpmiddel worden in de strijd tegen spijsverteringsstoornissen, en hoop bieden aan wie op zoek is naar verlichting en welzijn.

Dit artikel is bedoeld als voorlichting en heeft niet de bedoeling een ziekte of symptoom te diagnosticeren, te voorkomen of te genezen. De inhoud kan de diagnose of behandeling van een ziekte of symptoom aanvullen, maar nooit vervangen. De producten van Cannactiva zijn geen geneesmiddelen en zijn bedoeld voor uitwendig gebruik. We raden je aan een zorgprofessional te raadplegen voordat je CBD-producten gebruikt.

Bronnen

1. Izzo, A. A., Borrelli, F., Capasso, R., Di Marzo, V., & Mechoulam, R. (2009). Non-psychotropic plant cannabinoids: new therapeutic opportunities from an ancient herb. Trends in pharmacological sciences, 30(10), 515–527. https://doi.org/10.1016/j.tips.2009.07.006
2. Kellow, J. E., & Phillips, S. F. (1987). Altered small bowel motility in irritable bowel syndrome is correlated with symptoms. Gastroenterology, 92(6), 1885–1893. https://doi.org/10.1016/0016-5085(87)90620-2
3. van Orten-Luiten, A. B., de Roos, N. M., Majait, S., Witteman, B. J. M., & Witkamp, R. F. (2022). Effects of Cannabidiol Chewing Gum on Perceived Pain and Well-Being of Irritable Bowel Syndrome Patients: A Placebo-Controlled Crossover Exploratory Intervention Study with Symptom-Driven Dosing. Cannabis and cannabinoid research, 7(4), 436–444. https://doi.org/10.1089/can.2020.0087
4. Bogale, K., Raup-Konsavage, W., Dalessio, S., Vrana, K., & Coates, M. D. (2021). Cannabis and Cannabis Derivatives for Abdominal Pain Management in Inflammatory Bowel Disease. Medical cannabis and cannabinoids, 4(2), 97–106. https://doi.org/10.1159/000517425
5. De Filippis, D., Esposito, G., Cirillo, C., Cipriano, M., De Winter, B. Y., Scuderi, C., Sarnelli, G., Cuomo, R., Steardo, L., De Man, J. G., & Iuvone, T. (2011). Cannabidiol reduces intestinal inflammation through the control of the neuroimmune axis. PloS one, 6(12), e28159. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0028159
6. Irving, P. M., Iqbal, T., Nwokolo, C., Subramanian, S., Bloom, S., Prasad, N., Hart, A., Murray, C., Lindsay, J. O., Taylor, A., Barron, R., & Wright, S. (2018). A Randomized, Double-blind, Placebo-controlled, Parallel-group, Pilot Study of Cannabidiol-rich Botanical Extract in the Symptomatic Treatment of Ulcerative Colitis. Inflammatory bowel diseases, 24(4), 714–724. https://doi.org/10.1093/ibd/izy002
7. Jamontt, J. M., Molleman, A., Pertwee, R. G., & Parsons, M. E. (2010). The effects of Delta-tetrahydrocannabinol and cannabidiol alone and in combination on damage, inflammation and in vitro motility disturbances in rat colitis. British journal of pharmacology, 160(3), 712–723. https://doi.org/10.1111/j.1476-5381.2010.00791.x
8. Gyires, K., & Zádori, Z. S. (2016). Role of Cannabinoids in Gastrointestinal Mucosal Defense and Inflammation. Current neuropharmacology, 14(8), 935–951. https://doi.org/10.2174/1570159X14666160303110150
9. Spinella, T. C., Stewart, S. H., Naugler, J., Yakovenko, I., & Barrett, S. P. (2021). Evaluating cannabidiol (CBD) expectancy effects on acute stress and anxiety in healthy adults: a randomized crossover study. Psychopharmacology, 238(7), 1965–1977. https://doi.org/10.1007/s00213-021-05823-w
10. Berger, M., Li, E., Rice, S., Davey, C. G., Ratheesh, A., Adams, S., Jackson, H., Hetrick, S., Parker, A., Spelman, T., Kevin, R., McGregor, I. S., McGorry, P., & Amminger, G. P. (2022). Cannabidiol for Treatment-Resistant Anxiety Disorders in Young People: An Open-Label Trial. The Journal of clinical psychiatry, 83(5), 21m14130. https://doi.org/10.4088/JCP.21m14130
11. Story, G., Briere, C.E., McClements, D. J., & Sela, D. A. (2023). Cannabidiol and Intestinal Motility: a Systematic Review. Current Developments in Nutrition. 2475-2991. https://doi.org/10.1016/j.cdnut.2023.101972.
12. Capasso, R., Borrelli, F., Aviello, G., Romano, B., Scalisi, C., Capasso, F., & Izzo, A. A. (2008). Cannabidiol, extracted from Cannabis sativa, selectively inhibits inflammatory hypermotility in mice. British journal of pharmacology, 154(5), 1001–1008. https://doi.org/10.1038/bjp.2008.177
13. Camilleri M. (2018). Cannabinoids and gastrointestinal motility: Pharmacology, clinical effects, and potential therapeutics in humans. Neurogastroenterology and motility, 30(9), e13370. https://doi.org/10.1111/nmo.13370
14. Nichols, J. M., & Kaplan, B. L. F. (2020). Immune Responses Regulated by Cannabidiol. Cannabis and cannabinoid research, 5(1), 12–31. https://doi.org/10.1089/can.2018.0073
15. Naftali, T., Mechulam, R., Marii, A., Gabay, G., Stein, A., Bronshtain, M., Laish, I., Benjaminov, F., & Konikoff, F. M. (2017). Low-Dose Cannabidiol Is Safe but Not Effective in the Treatment for Crohn’s Disease, a Randomized Controlled Trial. Digestive diseases and sciences, 62(6), 1615–1620. https://doi.org/10.1007/s10620-017-4540-z
16. Naftali, T., Bar-Lev Schleider, L., Dotan, I., Lansky, E. P., Sklerovsky Benjaminov, F., & Konikoff, F. M. (2013). Cannabis induces a clinical response in patients with Crohn’s disease: a prospective placebo-controlled study. Clinical gastroenterology and hepatology. The official clinical practice journal of the American Gastroenterological Association, 11(10), 1276–1280.e1. https://doi.org/10.1016/j.cgh.2013.04.034
17. Long, L. E., Malone, D. T., & Taylor, D. A. (2005). The Pharmacological Actions of Cannabidiol. Drugs of the Future, 30(7), 747 – 753. 
18. Atieh, J., Maselli, D., Breen-Lyles, M., Torres, M., Katzka, D., Ryks, M., Busciglio, I., Burton, D., Carlson, P., Harmsen, W. S., & Camilleri, M. (2022). Cannabidiol for Functional Dyspepsia With Normal Gastric Emptying: A Randomized Controlled Trial. The American journal of gastroenterology, 117(8), 1296–1304. https://doi.org/10.14309/ajg.0000000000001805
19. Carvalho, A. C. A., Souza, G. A., Marqui, S. V., Guiguer, É. L., Araújo, A. C., Rubira, C. J., Goulart, R. A., Flato, U. A. P., Bueno, P. C. D. S., Buchaim, R. L., & Barbalho, S. M. (2020). Cannabis and Canabidinoids on the Inflammatory Bowel Diseases: Going Beyond Misuse. International journal of molecular sciences, 21(8), 2940. https://doi.org/10.3390/ijms21082940