
Het zal je misschien verbazen dat CBD wordt onderzocht om te stoppen met roken. Ter gelegenheid van Wereld Niet Roken Dag brengen we je een artikel waarin we dieper op deze kwestie ingaan.
Tabaksverslaving is een wereldwijd gezondheidsprobleem dat talrijke ziekten veroorzaakt en elk jaar verantwoordelijk is voor miljoenen sterfgevallen. Ondanks pogingen om effectieve methoden te vinden om deze verslaving te overwinnen, blijven de succespercentages laag. In deze context is er een groeiende belangstelling voor het gebruik van cannabidiol (CBD), een stof die in de cannabisplant voorkomt en therapeutisch potentieel heeft om een mogelijk hulpmiddel te worden dat mensen helpt te stoppen met roken.
Laten we eens kijken wat er op dit moment bekend is over dit onderwerp en of CBD een veelbelovende bondgenoot kan zijn in een tabaksvrij leven.
Wat is CBD en hoe kan het helpen om van een tabaksverslaving af te komen?
CBD: een cannabisverbinding om tabak vaarwel te zeggen?
CBD of cannabidiol is een niet-verslavende verbinding in cannabis die de afgelopen jaren aan populariteit heeft gewonnen vanwege de potentiële therapeutische eigenschappen en de lage toxiciteit in vergelijking met andere cannabinoïden, zoals tetrahydrocannabinol (THC), dat verantwoordelijk is voor de psychoactieve effecten van wiet.
Verschillende onderzoeken hebben de rol van CBD bij de behandeling van verschillende verslavingen onderzocht, waaronder tabaksverslaving. Een van de onderzochte mogelijke voordelen is dat CBD zou kunnen helpen de zin om te roken te verminderen en ontwenningsverschijnselen te verlichten.
Het is belangrijk om te vermelden dat tabaksverslaving een uitgebreide behandeling vereist. Overleg met professionals om te stoppen met roken.

Hoe groot is het rookprobleem in Spanje?
Roken is wereldwijd een probleem voor de volksgezondheid. Het is nauw verbonden met veel ernstige ziekten, zoals longkanker, hart- en vaatziekten en chronische ademhalingsziekten. Tabaksverslaving is wereldwijd de belangrijkste vermijdbare oorzaak van sterfte en invaliditeit.
Volgens gegevens van het Nationaal Drugsplan (1) rookt 33% van de burgers tussen 15 en 64 jaar dagelijks tabak. Roken is de belangrijkste oorzaak van sterfte en te voorkomen ziekten. In Spanje heeft roken een verwoestende impact en veroorzaakt het jaarlijks tussen de 50.000 en 60.000 sterfgevallen (2). Dit komt overeen met de bevolking van een stad ter grootte van Malaga, Palma de Mallorca of Murcia die elk jaar verdwijnt.
Hoe werkt CBD bij het stoppen met roken?
CBD heeft farmacologische eigenschappen die het een goede kandidaat maken als medicijn voor de behandeling van verslavingsstoornissen:
Vermindering van angstsymptomen
CBD moduleert de activiteit van de cannabinoïdereceptoren en heeft aantoonbaar anxiolytische en antistresseigenschappen, wat kan helpen bij het verminderen van de onaangename symptomen van angst en stress die optreden bij het stoppen met roken (3).
Verminderd verlangen naar nicotine
CBD werkt in op de beloningscircuits in de hersenen, helpt het plezierige effect van drugs te verminderen en vermindert de motivatie om drugs te gebruiken, wat het verlangen naar roken kan verminderen (4).
Sommige componenten van het endocannabinoïde systeem, zoals FAAH (het enzym vetzuuramidehydrolase), spelen een belangrijke rol in de versterkende en plezierige effecten van nicotine (5).
Verstoring van gebruiksassociaties
CBD werkt in op hersengebieden die te maken hebben met geheugen en leren, wat kan helpen om associaties tussen roken en prikkels die trek opwekken te doorbreken (6).
Ontstekingsremmende en neuroprotectieve eigenschappen
CBD heeft ontstekingsremmende en antioxiderende eigenschappen, die kunnen bijdragen aan het verminderen van neuro-inflammatie en neuronale schade die geassocieerd wordt met middelenafhankelijkheid, waaronder tabak (7).
Wetenschappelijke onderzoeken naar CBD om te stoppen met roken
Er zijn steeds meer onderzoeken die suggereren dat CBD enig nut kan hebben bij de behandeling van nicotineverslaving.
In fundamenteel onderzoek is aangetoond dat cannabidiol en een van zijn metabolieten (7-OH-CBD) interageren met de mechanismen die het lichaam heeft om nicotine te elimineren (8). Ook is waargenomen dat CBD specifieke effecten heeft doordat het de werking van het enzym FAAH remt, wat de activering van de hersencircuits van het beloningsmechanisme waarop nicotine inwerkt zou kunnen verminderen (9). In diermodellen die vaak worden gebruikt om nicotineafhankelijkheid te bestuderen, is aangetoond dat CBD effectief is bij het acute ontwenningssyndroom (9, 10).
Stoppen met roken met CBD: onderzoeken bij mensen
In een kleine studie (11) onderzochten onderzoekers of cannabidiol rokers kon helpen die wilden stoppen met roken. Vierentwintig rokers werden verdeeld in twee groepen: één groep kreeg een inhalator met CBD, terwijl de andere groep een inhalator met een placebo (inactieve stof) kreeg. Deelnemers kregen gedurende een week de instructie om de inhalator te gebruiken wanneer ze zin hadden om te roken.
De resultaten toonden aan dat rokers die de placebo-inhalator gebruikten het aantal gerookte sigaretten tijdens de behandelingsweek niet verminderden. Maar de groep die de CBD-vaporizer gebruikte, verminderde het aantal sigaretten tijdens de behandelingsperiode aanzienlijk, met ongeveer 40%. De positieve effecten van CBD leken zelfs na beëindiging van de behandeling aan te houden.
In een ander onderzoek waarin CBD met placebo werd vergeleken (12), bleek dat wanneer rokers een nacht niet hadden gerookt, hun aandacht meer uitging naar dingen die met roken te maken hebben en ze sterkere trek in een sigaret hadden. Maar toen ze CBD namen, werd hun aandacht afgeleid van signalen die met roken te maken hebben en nam de trek in roken af. CBD maakte beelden die met roken te maken hebben ook minder plezierig voor hen. Bovendien verlaagde CBD de bloeddruk.
Deze bevindingen suggereren dat CBD mogelijk nuttig zou kunnen zijn voor rokers die willen stoppen door hun focus op rookgerelateerde signalen te verminderen en de ervaring minder aangenaam te maken.
Hoe je CBD gebruikt om te stoppen met roken
CBD vind je in CBD-wiet, CBD-olie, CBD-e-liquid en CBD-vapes. Afhankelijk van het land is het ook te vinden in capsules en eetbare producten zoals gummy's. De regelgeving voor deze producten verschilt per land: zoek het goed uit.
In onderzoeken is CBD oraal of verdampt gebruikt. Hoewel het potentieel van cannabidiol voor de behandeling van verslavingen is aangetoond en er voorlopig bewijs is voor de effectiviteit ervan bij het stoppen met roken, is CBD op dit moment geen goedgekeurd geneesmiddel voor de behandeling van tabaksverslaving. Daarom is het niet mogelijk om één methode aan te wijzen die beter werkt dan een andere.
CBD-dosering
CBD voor stoppen met roken bevindt zich nog in de onderzoeksfase en het is niet mogelijk om er een standaarddosis uit te halen die voor iedereen werkt. In het onderzoek met CBD-inhalaties (11) werd een vape-vloeistof met een CBD-concentratie van 5% gebruikt. De meeste onderzoeken die het potentieel van CBD als medicijn voor verslavingsbehandeling hebben onderzocht, hebben doses tussen 300 en 600 mg CBD per dag gebruikt.
Kunnen vaporizers helpen bij het stoppen met roken?
Sinds twee jaar is er een soort “heksenjacht” losgebarsten rond e-sigaretten en vaporizers. De officiële argumentatie bevat beweringen die slecht te rijmen zijn met rationeel denken, bijvoorbeeld dat roken en dampen “hetzelfde is”.
De werkelijkheid is echter complexer. Een van de meest prestigieuze en rigoureuze bronnen van analyses van wetenschappelijke studies in de geneeskunde, de Cochrane Collaboration, beschouwt e-sigaretten als minstens even effectief als nicotinevervangingstherapie (14). Als risicobeperkende strategie maken e-sigaretten deel uit van de antirookstrategieën van het ministerie van Volksgezondheid in landen als Canada (15), Nieuw-Zeeland (16) en het Verenigd Koninkrijk (17).

Voordelen van stoppen met roken
Wat zijn de voordelen van stoppen met roken?
Op het gebied van gezondheid is stoppen met roken de belangrijkste beslissing die iemand op elk moment in zijn leven kan nemen. Het maakt niet uit hoe oud je bent of wat je fysieke conditie is. De voordelen van stoppen met roken worden al snel na het stoppen duidelijk (18):
- Na 20 minuten: Bloeddruk en hartslag beginnen te dalen.
- Na 8 uur: Het koolmonoxideniveau in het bloed daalt en het zuurstofniveau normaliseert.
- Na 48 uur: Nicotine wordt uit het lichaam verwijderd en de smaak- en reukzintuigen beginnen te verbeteren.
- Na 72 uur: De longcapaciteit neemt toe en ademen wordt gemakkelijker.
- Na 2 tot 3 maanden: De bloedcirculatie verbetert, waardoor vermoeidheid en kortademigheid afnemen.
- Na 1 jaar: Het risico op hartaandoeningen is gehalveerd in vergelijking met een roker.
- Na 5 jaar: Het risico op mond-, keel-, slokdarm- en blaaskanker is gehalveerd.
- Na 10 jaar: Het risico op longkanker is gehalveerd in vergelijking met een roker en het risico op een beroerte neemt af.
- Na 15 jaar: Het risico op hartaandoeningen is gelijk aan dat van iemand die nooit gerookt heeft.
Huidige goedgekeurde behandelingen voor tabaksverslaving
Tabaksverslaving begrijpen
Tabak is vooral verslavend vanwege de effecten van nicotine op de hersenen. Nicotine activeert de nicotinerge acetylcholinereceptoren, die zich bevinden in de beloningsgebieden van de hersenen, waardoor neurotransmitters vrijkomen die geassocieerd worden met plezier, zoals dopamine.
Tabaksverslaving ontwikkelt zich doordat de hersenen steeds minder gevoelig worden voor nicotine en er een grotere hoeveelheid nicotine nodig is om hetzelfde effect te krijgen. Als gevolg daarvan hebben rokers de neiging om de hoeveelheid tabak te verhogen om de plezierige effecten te verkrijgen (19).
Daarnaast geldt: hoewel tabaksverslaving voornamelijk aan nicotine is toegeschreven, wijst steeds meer bewijs erop dat de rookgewoonte geworteld is in gedrag dat in de loop van de tijd is aangeleerd. Dit laat doorschemeren dat de benadering van roken als een organische hersenziekte die door nicotine wordt veroorzaakt, tekortschiet. Nicotineverslaving moet integraal worden aangepakt, met aandacht voor biologische, psychologische en sociale aspecten. Daarom is het aan te raden een professional die gespecialiseerd is in verslavingsbehandeling te raadplegen.
Welke medicijnen zijn momenteel goedgekeurd om te stoppen met roken?
In 2023 zijn de beschikbare opties in Spanje:
- Nicotinevervangingstherapie: In de vorm van kauwgom, zuigtabletten, pleisters of sprays (20)
- Bupropion (Zyntabac, Elontril): een amfetaminederivaat met antidepressieve eigenschappen en een stimulerend profiel (21).
- Cytisine (Todacitan): Een alkaloïde gewonnen uit bomen van het geslacht *Laburnum *, goedgekeurd in februari 2023. Het bewijs voor de werkzaamheid is van “matige kwaliteit” (22).
- Varenicline (Champix): De fabrikant besloot de productie in september 2021 definitief stop te zetten vanwege de aanwezigheid van kankerverwekkende stoffen (nitrosaminen) in het productieproces. Opvallend genoeg zou de fabrikant twee maanden later de exclusieve rechten op dit geneesmiddel verliezen. Volgens deskundigen bevatte “een stuk gegrild vlees evenveel nitrosaminen als 3000 Champix-tabletten”.
Hoe effectief zijn de huidige behandelingen om te stoppen met roken?
Van deze geneesmiddelen wordt vaak gezegd dat ze “de kans op een geslaagde stoppoging verdubbelen of verdrievoudigen” (20, 21, 22). Deze bewering klopt, maar er moet aan worden toegevoegd dat:
- De kans op stoppen met roken met placebo is 8-10%. Met andere woorden, een verdubbeling of verdrievoudiging van dit effect betekent een werkelijke effectiviteit van 16-30% (20, 22).
- De meeste beschikbare onderzoeken zijn opgezet om de werkzaamheid over een periode van 6 maanden te meten. Dat wil zeggen dat ze mensen na 6 maanden onthouding als “gestopt met roken” beschouwen. Maar wanneer de effectiviteit over langere perioden (5 tot 10 jaar) wordt beoordeeld, zijn de resultaten aanzienlijk slechter (23).
Kortom, roken is een groot probleem voor de volksgezondheid waarvoor de behandelingsopties schaars en weinig effectief zijn. Daarom is het essentieel om alternatieven te onderzoeken die de gevolgen kunnen verlichten, zoals CBD.
Wat CBD bij het stoppen met roken betreft, is grootschaliger onderzoek met een langere follow-up nodig om het potentieel van deze stof bij de behandeling van de rookgewoonte volledig te beoordelen. Raadpleeg je arts voordat je CBD gebruikt.
Referenties
- Spaans ministerie van Volksgezondheid. Nationaal verslag EDADES 2022. Beschikbaar op: https://pnsd.sanidad.gob.es/profesionales/sistemasInformacion/sistemaInformacion/pdf/2022_Informe_EDADES.pdf
- Pérez-Ríos M, Fernández E, López MJ. Mortalidad atribuida al tabaquismo en España: ¿Quo vadis? Archivos de Bronconeumología, Editorial, 2021. DOI: 10.1016/j.arbres.2020.12.035
- Campos AC, Moreira FA, Gomes FV, Del Bel EA, Guimarães FS. Multiple mechanisms involved in the large-spectrum therapeutic potential of cannabidiol in psychiatric disorders. Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci. 2012 Dec 5;367(1607):3364-78. doi: 10.1098/rstb.2011.0389. PMID: 23108553; PMCID: PMC3481531.
- Galaj E, Bi GH, Yang HJ, Xi ZX. Cannabidiol attenuates the rewarding effects of cocaine in rats by CB2, 5-HT1A and TRPV1 receptor mechanisms. Neuropharmacology. 2020 May 1;167:107740. doi: 10.1016/j.neuropharm.2019.107740. Epub 2019 Aug 19. PMID: 31437433; PMCID: PMC7493134.
- Muldoon PP, Lichtman AH, Parsons LH, Damaj MI. The role of fatty acid amide hydrolase inhibition in nicotine reward and dependence. Life Sci. 2013 Mar 19;92(8-9):458-62. doi: 10.1016/j.lfs.2012.05.015. Epub 2012 Jun 12. PMID: 22705310; PMCID: PMC3477273.
- Uhernik AL, Montoya ZT, Balkissoon CD, Smith JP. Learning and memory is modulated by cannabidiol when administered during trace fear-conditioning. Neurobiol Learn Mem. 2018 Mar;149:68-76. doi: 10.1016/j.nlm.2018.02.009. Epub 2018 Feb 9. PMID: 29432803.
- Jîtcă G, Ősz BE, Vari CE, Rusz CM, Tero-Vescan A, Pușcaș A. Cannabidiol: Bridge between Antioxidant Effect, Cellular Protection, and Cognitive and Physical Performance. Antioxidants (Basel). 2023 Feb 14;12(2):485. doi: 10.3390/antiox12020485. PMID: 36830042; PMCID: PMC9952814.
- Nasrin S, Coates S, Bardhi K, Watson C, Muscat J, Lazarus P. Inhibition of Nicotine Metabolism by Cannabidiol (CBD) and 7-Hydroxycannabidiol (7-OH-CBD). Chem. Res. Toxicol. 2023, 36, 2, 177–187 Publication Date:January 10, 2023. DOI: https://doi.org/10.1021/acs.chemrestox.2c00259
- Saravia R, Ten-Blanco M, Pereda-Pérez I, Berrendero F. New Insights in the Involvement of the Endocannabinoid System and Natural Cannabinoids in Nicotine Dependence. Int. J. Mol. Sci. 2021, 22(24), 13316; https://doi.org/10.3390/ijms222413316
- Smith LC, Tieu L, Suhandynata RT, Boomhower B, Hoffman M, Sepulveda Y, Carrette LLG, Momper JD, Fitzgerald RL, Hanham K, Dowling J, Kallupi M, George O. Cannabidiol reduces withdrawal symptoms in nicotine-dependent rats. Psychopharmacology (Berl). 2021 Aug;238(8):2201-2211. doi: 10.1007/s00213-021-05845-4. Epub 2021 Apr 28. PMID: 33909102; PMCID: PMC8295227.
- Morgan CJ, Das RK, Joye A, Curran HV, Kamboj SK. Cannabidiol reduces cigarette consumption in tobacco smokers: preliminary findings. Addict Behav. 2013 Sep;38(9):2433-6. doi: 10.1016/j.addbeh.2013.03.011. Epub 2013 Apr 1. PMID: 23685330.
- Hindocha C, Freeman TP, Grabski M, Stroud JB, Crudgington H, Davies AC, Das RK, Lawn W, Morgan CJA, Curran HV. Cannabidiol reverses attentional bias to cigarette cues in a human experimental model of tobacco withdrawal. Addiction. 2018 May 1;113(9):1696–705. doi: 10.1111/add.14243. Epub ahead of print. PMID: 29714034; PMCID: PMC6099309.
- Gournay LR, Petry J, Bilsky S, Hill MA, Feldner M, Peters E, Bonn-Miller M, Leen-Feldner E. Cannabidiol Reduces Nicotine Withdrawal Severity and State Anxiety During an Acute E-cigarette Abstinence Period: A Novel, Open-Label Study. Cannabis Cannabinoid Res. 2023 May 11. doi: 10.1089/can.2022.0317. Epub ahead of print. PMID: 37167367.
- Hartmann-Boyce J, Lindson N, Butler AR, McRobbie H, Bullen C, Begh R, Theodoulou A, Notley C, Rigotti NA, Turner T, Fanshawe TR, Hajek P. Electronic cigarettes for smoking cessation. Cochrane Database of Systematic Reviews 2022, Issue 11. Art. No.: CD010216. DOI: 10.1002/14651858.CD010216.pub7
- Health Services of Canada Government of Canada. Beschikbaar op: https://www.canada.ca/en/health-canada/services/smoking-tobacco/vaping.html
- Ministry of Health of New Zealand. Tobacco control Program, information for practitioners. Beschikbaar op: https://www.health.govt.nz/our-work/preventative-health-wellness/tobacco-control/tobacco-control-information-practitioners/vaping-products-information-health-care-workers-and-stop-smoking-services
- NHS, National Health Service of England. Quit Smoking: Using e-cigarettes to stop smoking. Beschikbaar op: https://www.nhs.uk/live-well/quit-smoking/using-e-cigarettes-to-stop-smoking/
- National Center for Chronic Disease Prevention and Health Promotion (US) Office on Smoking and Health. The Health Consequences of Smoking—50 Years of Progress: A Report of the Surgeon General. Atlanta (GA): Centers for Disease Control and Prevention (US); 2014. 4, Advances in Knowledge of the Health Consequences of Smoking: From 1964–2014. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK294317/
- Mansvelder HD, McGehee DS. Long-term potentiation of excitatory inputs to brain reward areas by nicotine. Neuron. 2000 Aug;27(2):349-57. doi: 10.1016/s0896-6273(00)00042-8. PMID: 10985354.
- Stead LF, Perera R, Bullen C, Mant D, Hartmann-Boyce J, Cahill K, Lancaster T. Nicotine replacement therapy for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. 2012 Nov 14;11:CD000146. doi: 10.1002/14651858.CD000146.pub4. Update in: Cochrane Database Syst Rev. 2018 May 31;5:CD000146. PMID: 23152200.
- Guo K, Wang S, Shang X, E F, Hou L, Li J, Li Y, Yang K, Li X. The effect of Varenicline and Bupropion on smoking cessation: A network meta-analysis of 20 randomized controlled trials. Addict Behav. 2022 Aug;131:107329. doi: 10.1016/j.addbeh.2022.107329. Epub 2022 Apr 5. PMID: 35397262.
- Livingstone-Banks J, Fanshawe TR, Thomas KH, Theodoulou A, Hajizadeh A, Hartman L, Lindson N. Nicotine receptor partial agonists for smoking cessation. Cochrane Database of Systematic Reviews 2023, Issue 5. Art. No.: CD006103. DOI: 10.1002/14651858.CD006103.pub8.
- Rigotti NA, Kruse GR, Livingstone-Banks J, Hartmann-Boyce J. Treatment of Tobacco Smoking: A Review. JAMA. 2022 Feb 8;327(6):566-577. doi: 10.1001/jama.2022.0395. PMID: 35133411.



