Bijwerkingen van CBD: welke zijn er en hoe vermijd je ze

De bijwerkingen van CBD bestaan, maar zijn meestal mild, zeldzaam, tijdelijk en dosisafhankelijk. CBD-producten worden gebruikt vanwege hun ontspannende en welzijnsbevorderende potentieel. Toch is het, net als bij elke bioactieve stof, verstandig om te weten welke effecten het kan veroorzaken, waarom ze optreden en hoe je ze vermijdt.

In deze gids bespreken we, met actuele wetenschappelijke bronnen, welke bijwerkingen CBD heeft, de interacties met geneesmiddelen, wat we weten over de lever en de veiligheid op lange termijn, en hoe je het risico beperkt. De gouden regel: begin met een lage dosis, bouw langzaam op en gebruik CBD-olie met laboratoriumanalyse.

Heeft CBD bijwerkingen?

Ja, CBD kan bijwerkingen hebben, al zijn die in de meeste gevallen mild, zeldzaam, tijdelijk en dosisafhankelijk (1). Bovendien is het belangrijk te benadrukken dat ze kunnen verschillen afhankelijk van de individuele gevoeligheid van iedere persoon.

Cannabidiol (CBD) is een van de belangrijkste stoffen van de hennepplant (Cannabis sativa). Het wordt over het algemeen goed verdragen: de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beschouwt het als veilig en zonder potentieel voor misbruik of afhankelijkheid.

De meest voorkomende bijwerkingen zijn slaperigheid, een droge mond, duizeligheid, diarree, veranderingen in de eetlust en een lichte bloeddrukdaling, bijna altijd bij hoge doses, en ze verdwijnen meestal weer wanneer je het gebruik vermindert of stopt.

De meeste bijwerkingen die in de wetenschappelijke literatuur zijn beschreven, komen uit klinische studies met zeer hoge farmacologische doses (tot 1.500 mg/dag), ver boven de hoeveelheden die in vrij verkrijgbare hennepproducten zitten (1, 13). Bij de gebruikelijke gebruiksdoses is het veiligheidsprofiel van CBD gunstig.

Is CBD slecht? Is het roken van CBD slecht?

Nee. CBD is niet giftig en wordt niet als een middel met misbruikpotentieel beschouwd. In tegenstelling tot THC verandert het de waarneming of de reflexen niet en word je er niet “high” van. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) concludeerde in haar rapport uit 2018 dat cannabidiol “geen potentieel voor misbruik lijkt te hebben en geen schade lijkt te veroorzaken” onder de geëvalueerde omstandigheden (2).

Wanneer je het inhaleert (CBD-wiet, CBD-hasj of e-liquids), is het grootste nadeel niet de CBD zelf, maar de verbranding: het inademen van rook van welke plant dan ook geeft stoffen vrij die de luchtwegen irriteren.

Is CBD verslavend?

Nee, CBD is geen verslavende stof. In tegenstelling tot THC maakt cannabidiol niet verslavend en leidt het niet tot lichamelijke of psychische afhankelijkheid (2). Studies naar langdurig gebruik van CBD hebben ook geen ontwenningsverschijnselen of de noodzaak om de dosis te verhogen aangetoond. Meer hierover in is CBD verslavend?.

Mogelijke bijwerkingen van CBD

Dit zijn de bijwerkingen die het vaakst optreden bij het gebruik van CBD, bijna altijd mild en verbonden aan hoge doses:

Slaperigheid en vermoeidheid

Door het ontspannende effect merken sommige mensen slaperigheid of vermoeidheid, vooral in het begin of bij hoge doses. Voor sommige gebruikers is dit juist een gewenst effect (rust en ontspanning). Meer in CBD om te slapen.

Voor anderen kan de slaperigheid die CBD kan geven de dagelijkse bezigheden hinderen. In verschillende studies is vermoeidheid in verband gebracht met het gebruik van CBD in combinatie met andere geneesmiddelen (1). Het is aan te raden om risicovolle taken of autorijden te vermijden totdat je weet hoe het je beïnvloedt. Maak je je zorgen over het rijden, dan lees je daar meer over in rijden en CBD: is het veilig?.

Droge mond

Een droge mond (cotton mouth) is een typisch effect van THC, de psychoactieve stof van cannabis, en niet zozeer van CBD. Cannabidiol vermindert de speekselproductie namelijk niet en kan het effect van THC op de speekselklieren zelfs omkeren (7). CBD zou daarom niet de droge mond moeten veroorzaken die met wiet wordt geassocieerd. Toch kan het wel een bijwerking zijn van CBD-producten die sporen van THC bevatten, zoals sommige full spectrum CBD-oliën, of door het gebruik van eetbare producten, hasj of CBD-toppen.

Veranderingen in de eetlust

CBD kan de eetlust vergroten of verkleinen afhankelijk van de persoon, door zijn interactie met het endocannabinoïde systeem. Sommige studies wijzen op een effect dat de eetlust remt (2) en andere juist op een effect dat de eetlust stimuleert (3). In werkelijkheid is er meer onderzoek nodig naar de vraag of CBD het hongergevoel vergroot of verkleint, al heeft het wel het potentieel om dat systeem te beïnvloeden.

Duizeligheid

Duizeligheid is een incidentele bijwerking van CBD (5). Het is mogelijk dat dit samenhangt met een lichte daling van de bloeddruk.

Daling van de bloeddruk

Cannabidiol kan bijwerkingen veroorzaken die samenhangen met een lichte verlaging van de bloeddruk wanneer het in hoge doses wordt toegediend (4). Het mogelijke voordeel ervan bij mensen met hoge bloeddruk wordt momenteel onderzocht, maar bij gezonde mensen kan het duizeligheid of het gevoel flauw te vallen veroorzaken. We gaan hier dieper op in bij CBD en hoge bloeddruk.

Als je een vervelende bijwerking ervaart, is het verstandig om het gebruik te verminderen of te stoppen en een professional te raadplegen.

Diarree en spijsverteringsklachten

In sommige gevallen kan CBD diarree veroorzaken, al komt dit weinig voor. Het wordt vooral in verband gebracht met hoge doses, zodat het vaker optreedt naarmate de dosis hoger is (6). Misschien interessant voor je: hoe CBD de darmen beïnvloedt.

Waarom treden de bijwerkingen van CBD op?

De bijwerkingen van CBD zijn niet willekeurig: ze hangen vooral af van verschillende factoren:

• De dosis: de meeste treden alleen op bij hoge doses, vooral oraal of sublinguaal, en de intensiteit neemt toe met de ingenomen hoeveelheid.
• De individuele gevoeligheid voor CBD en andere stoffen uit cannabis: gewicht, metabolisme en genetica zorgen ervoor dat ieder mens anders reageert.
• De kwaliteit van het product en de interacties: een verkeerd geëtiketteerd extract of gebruik samen met geneesmiddelen vergroot het risico aanzienlijk.
• Individuele omstandigheden: bij mensen met een leverziekte, zwangerschap, borstvoeding of minderjarigen wordt het gebruik zonder professionele begeleiding afgeraden, omdat er kans is op ongewenste bijwerkingen.

Kun je een overdosis CBD krijgen?

Niet in de klassieke zin van een vergiftiging: er zijn geen ernstige overdoses door CBD beschreven. Wat wel kan gebeuren, is dat je meer CBD inneemt dan je lichaam goed verdraagt en voorbijgaande effecten merkt (slaperigheid, duizeligheid, misselijkheid). We gaan hier dieper op in bij CBD-overdosis: hoeveel is te veel?.

Bijwerkingen door interacties van CBD met geneesmiddelen

Meer nog dan de dosis op zich, is de belangrijkste risicofactor van CBD de interactie met geneesmiddelen. Cannabidiol wordt in de lever afgebroken door een enzymcomplex dat cytochroom P450 (CYP450) heet. Dit systeem verwerkt ook een groot deel van de veelgebruikte medicijnen. Door te “concurreren” om diezelfde enzymen kan CBD de concentratie van andere geneesmiddelen in het bloed verhogen of verlagen, of de toxiciteit van sommige medicijnen vergroten (9).

Tot de groepen geneesmiddelen die beïnvloed kunnen worden, behoren:

• Bloedverdunners (bijv. warfarine, Sintrom)
• Anti-epileptica (bijv. clobazam, Frisium, valproïnezuur)
• Antidepressiva (bijv. fluoxetine, Prozac, sertraline)
• Benzodiazepinen en andere kalmeringsmiddelen (bijv. diazepam, Valium, alprazolam, Orfidal)
• Immunosuppressiva en bepaalde hart- en vaatmiddelen (bijv. tacrolimus, Prograf, amiodaron, bisoprolol)

CBD combineren met kalmeringsmiddelen of alcohol kan bijwerkingen zoals slaperigheid versterken, en het combineren met levertoxische medicijnen (zoals valproïnezuur) kan de lever extra belasten. Als je chronisch medicatie gebruikt, raadpleeg dan je arts voordat je CBD gebruikt. We leggen dit uitgebreid uit in CBD en geneesmiddelen: welke interacties zijn er?.

Bijwerkingen van CBD op de lever: welk effect heeft het?

De bijwerkingen van CBD op de lever zijn een van de meest gestelde vragen of zorgen. In klinische studies met zeer hoge farmacologische doses (bijvoorbeeld 1.500 mg/dag of 20 mg/kg/dag, zoals bij het geneesmiddel Epidiolex) vertoonde een deel van de deelnemers verhoogde levertransaminasen (ALT/AST), een marker voor leverbelasting. Deze verhogingen waren meestal omkeerbaar zodra de dosis werd verlaagd of gestopt, en kwamen vooral voor bij mensen die tegelijk andere medicijnen gebruikten (vooral valproïnezuur).

Een recente systematische review concludeerde dat zeer hoge doses (>1.000 mg/dag) samenhangen met een grotere kans op verhoogde leverenzymen, terwijl er geen leverschade werd vastgesteld bij volwassenen met doses onder de 300 mg/dag zonder gelijktijdige medicatie – het bereik waarbinnen de meeste gebruikers van vrij verkrijgbare CBD zich bevinden.

Dit betekent niet dat CBD de lever van gezonde mensen schaadt, maar wel dat mensen met een bestaande leverziekte, of die medicatie gebruiken, extra voorzichtig moeten zijn en hun arts moeten raadplegen. Meer informatie in welk effect heeft CBD op de lever?.

Contra-indicaties van CBD: wie kan het beter niet gebruiken?

Zoals elke stof zijn er situaties waarin het gebruik van CBD zonder professionele begeleiding wordt afgeraden:

• Zwangerschap en borstvoeding: afgeraden vanwege het gebrek aan veiligheidsgegevens (CBD en zwangerschap).
• Kinderen en adolescenten: alleen op professioneel advies.
• Mensen met een leverziekte: hebben medische controle nodig.
• Mensen die chronisch medicatie gebruiken: vanwege de interacties via CYP450 in de lever.
• Hartaandoeningen: CBD kan de bloeddruk en de hartslag licht beïnvloeden.

We hebben een volledige gids aan dit onderwerp gewijd: welke contra-indicaties heeft CBD?.

Productkwaliteit: het echte risico op bijwerkingen

Veel van de bijwerkingen die aan CBD worden toegeschreven, komen niet van cannabidiol, maar van producten van slechte kwaliteit. Een analyse die in het wetenschappelijke tijdschrift JAMA werd gepubliceerd, beoordeelde tientallen online verkochte CBD-producten en stelde vast dat slechts 31% correct geëtiketteerd was; bovendien bevatte 21% niet-aangegeven THC. Andere studies hebben pesticiden, zware metalen of oplosmiddelen aangetroffen in extracten van lage kwaliteit.

Met andere woorden: een groot deel van de bijwerkingen die aan het gebruik van CBD-producten worden toegeschreven, zijn in werkelijkheid misschien reacties op verontreinigingen, verkeerd berekende doses of verborgen THC. Daarom is traceerbaarheid doorslaggevend.

Een concreet en bijzonder zorgwekkend risico is versnijding met synthetische cannabinoïden. Sommige CBD-producten, zoals toppen en e-liquids, worden besproeid of gemengd met synthetische cannabinoïden (zoals HHC, THCP of andere analogen) om tegen lage kosten potentie na te bootsen. In tegenstelling tot natuurlijke cannabidiol hebben deze stoffen weinig bekende, onvoorspelbare en mogelijk gevaarlijke effecten, en ze zitten achter veel bijwerkingen die ten onrechte aan CBD worden toegeschreven.

Bij Cannactiva doorlopen alle batches een onafhankelijke laboratoriumanalyse die het werkelijke CBD-gehalte en de naleving van de wettelijke THC-limiet controleert. Bovendien hebben we nooit producten met synthetische cannabinoïden van welke aard dan ook verkocht. Wij vinden dat je het beste CBD-wiet, CBD-hasj en CBD-olie kunt gebruiken die afkomstig zijn uit schone bronnen, geteeld zonder pesticiden en van gecertificeerde kwaliteit.

Hoe je de bijwerkingen van CBD minimaliseert

De meeste bijwerkingen voorkom je met drie eenvoudige gewoontes:

• Begin met een lage dosis en bouw langzaam op (“start low, go slow”). Kijk een paar dagen hoe je lichaam reageert voordat je verhoogt. Om te beginnen kun je met een CBD-olie 5% druppel voor druppel doseren; raadpleeg onze gids over CBD-dosering.
• Kies producten met laboratoriumanalyse en een duidelijke etikettering in milligram. Vermijd dubieuze bronnen: de kwaliteit heeft de grootste invloed op de tolerantie.
• Raadpleeg je arts als je medicatie gebruikt, een gediagnosticeerde aandoening hebt of zwanger bent. En combineer CBD niet met alcohol of kalmeringsmiddelen.

Treedt er slaperigheid, duizeligheid of een onbehaaglijk gevoel op, dan volstaat het meestal om bij de volgende innames de dosis te verlagen.

Toxiciteit en veiligheid van CBD op lange termijn

Is CBD veilig?

Tot op heden is er geen enkel geval van ernstige toxiciteit beschreven in verband met het gebruik van cannabidiol bij normale doses. Studies tonen aan dat CBD een relatief veilige stof is, al is er meer onderzoek nodig om de veiligheid op lange termijn volledig te begrijpen.

Kun je je hele leven CBD gebruiken?

Er is geen bewijs dat erop wijst dat CBD gevaarlijk is bij langdurig gebruik, maar er is ook nog geen specifiek onderzoek naar voortgezet gebruik gedurende jaren. Een review over toxiciteit concludeerde dat de gebruikelijke gebruiksdoses geen risico vormen voor dagelijks gebruik, zolang er geen contra-indicaties zijn (8). Als je van plan bent het om gezondheidsredenen op lange termijn te gebruiken, doe dat dan met professionele begeleiding.

Veelgestelde vragen over de bijwerkingen van CBD

Hoeveel mg CBD per dag is veilig?

Er is geen universele dosis vastgesteld. Een aanbeveling is om met 10 mg per dag te beginnen en dit aan te passen aan de reactie en het gewicht. Meer informatie in CBD-dosering.

Zijn de bijwerkingen van CBD ernstig of langdurig?

Nee. Wanneer ze optreden, zijn ze mild, voorbijgaand en omkeerbaar: ze verdwijnen meestal binnen enkele uren wanneer je de dosis verlaagt of stopt. Er zijn geen ernstige bijwerkingen of afhankelijkheid beschreven bij de gebruikelijke gebruiksdoses.

Geeft CBD een positieve uitslag bij een drugstest?

Pure CBD wordt niet gedetecteerd bij drugstests, die op THC testen. Het risico ontstaat bij full spectrum-producten of producten van slechte kwaliteit die sporen van THC bevatten boven wat is aangegeven. We leggen dit uit in rijden en CBD.

Samengevat

CBD heeft een gunstig veiligheidsprofiel: de bijwerkingen zijn zeldzaam, mild en omkeerbaar, en het is niet verslavend. De belangrijke voorzorgsmaatregelen zijn de interacties met geneesmiddelen, mensen met een leverziekte of zwangere vrouwen, en vooral de kwaliteit van het product.

Vanuit Cannactiva herinneren we je eraan dat CBD-producten geen geneesmiddelen of voedingssupplementen zijn en bestemd zijn voor uitwendig gebruik: deze informatie is informatief van aard en vervangt niet het advies van een zorgprofessional.

Dit is een informatief artikel dat niet bedoeld is om enige ziekte of symptoom te diagnosticeren, te voorkomen of te behandelen; de inhoud kan een professionele diagnose of behandeling aanvullen, maar nooit vervangen. In de meeste Europese landen is CBD niet toegelaten voor oraal gebruik: de producten van Cannactiva zijn bestemd voor uitwendig gebruik. Raadpleeg een professional voordat je CBD gebruikt.