
Heeft cannabis evenveel effect op mannen als op vrouwen? Vandaag vertelt Dr. Caudevilla ons op het blog van Cannactiva interessante feiten over hoe cannabis mannen en vrouwen verschillend beïnvloedt.
Waarom kunnen mannen en vrouwen cannabis anders ervaren?
In algemene zin zijn de meeste effecten van cannabis hetzelfde voor zowel mannen als vrouwen. Sommige onderzoeken tonen echter aan dat bepaalde effecten van cannabinoïden verschillend tot uiting kunnen komen bij mannen en vrouwen, vanwege fysiologische verschillen tussen beide.
Volgens een van de laatste wetenschappelijke reviews (1) zijn bij mannen de effecten op voedselinname, energiehomeostase en een afname van seksueel gedrag het meest merkbaar, terwijl vrouwen meer de effecten ervaren op analgesie, motorische activiteit, depressie, een toename van seksueel gedrag, kataplexie en angst. Daarentegen zijn er geen duidelijke verschillen tussen de biologische geslachten wat betreft het effect van cannabis op gebieden als stress, impulsiviteit, hypothermie, cognitie, leren, verslaving, beloning en geheugen.
Uitleg
Het effect van medicijnen en andere stoffen op ons lichaam kan variëren afhankelijk van verschillende factoren. Verschillen in de manier waarop het lichaam functioneert aan het begin en aan het einde van het leven betekenen bijvoorbeeld dat sommige geneesmiddelen niet specifiek bij kinderen of ouderen kunnen worden gebruikt. Verschillende leefstijlen (zoals voeding, sport, alcoholgebruik of roken) leiden ook tot aanzienlijke verschillen in de effecten van sommige geneesmiddelen.
Deze variatie in effecten geldt ook voor het biologische geslacht. Door hormonale verschillen, de verschillende verdeling en verhouding van vet- en spierweefsel, variaties in de werking van lever en nieren, enzovoort, gedragen sommige geneesmiddelen zich anders bij mannen en vrouwen. En wat wij “drugs” noemen, is gewoon een heterogene groep geneesmiddelen die om politieke, economische en vooral morele redenen onder die naam zijn samengebracht. Dus ja, cannabis kan een verschillend effect hebben op mannen en vrouwen. In dit artikel bespreken we de specifieke verschillen tussen mannen en vrouwen met betrekking tot het gebruik van cannabis en CBD. We gaan ook in op andere specifieke verschillen met betrekking tot CBD en gender.
Welk effect heeft THC op mannen en vrouwen?
Vrouwen zijn gevoeliger voor het kalmerende effect van cannabis
Mannelijke (testosteron) en vrouwelijke (oestrogeen) geslachtshormonen spelen een rol in hoe het lichaam reageert op de werking van cannabinoïden. Het is bijvoorbeeld gebleken dat vrouwen gevoeliger zijn voor de pijnstillende effecten van cannabinoïden door de invloed van oestrogeen op het endocannabinoïde systeem (2, 3).
Bij lage doses THC merken vrouwen de effecten sterker op dan mannen. Bovendien versterken oestrogenen de analgesie.

THC: worden vrouwen of mannen er sterker high van?
Onderzoek suggereert dat vrouwen sommige cannabinoïden, zoals delta-9-tetrahydrocannabinol (THC), anders metaboliseren dan mannen. Over het algemeen zijn de effecten (zowel de gewenste als de negatieve) bij dezelfde dosis groter bij vrouwen, maar voorzichtigheid is geboden, omdat deze studies vaak voortkomen uit zeer fundamenteel onderzoek.

Vrouwen hebben over het algemeen een lichaamssamenstelling met meer vet, een hoger percentage vetweefsel, en dit verschil kan van invloed zijn op de reactie op cannabinoïden, die lipofiel zijn. Omdat vrouwen een hoger percentage vetweefsel hebben, houden ze mogelijk meer THC vast in de vetcellen, wat de biologische beschikbaarheid en de effecten van cannabinoïden kan veranderen. Er zijn nog andere biochemische verschillen die dit kunnen verklaren, zoals het metabolisme van de P450-leverenzymen en het aantal cannabinoïde CB1-receptoren (1).
Vrouwen hebben de neiging om de effecten van cannabis intenser te voelen dan mannen. Dit komt door verschillen in het THC-metabolisme, een hoger aandeel vetweefsel dat de biologische beschikbaarheid van cannabinoïden beïnvloedt, en de invloed van geslachtshormonen, zoals oestrogenen, die de gevoeligheid voor de pijnstillende en kalmerende effecten van cannabinoïden kunnen verhogen.
Aan de andere kant hebben mannen in vergelijking met vrouwen na het roken van wiet hogere concentraties circulerende THC, wat zich vertaalt in sterkere subjectieve effecten (1).

Reageren mannen en vrouwen gelijk op pijn?
Onderzoek heeft aangetoond dat cannabinoïden pijnstillende effecten kunnen hebben, oftewel pijn kunnen verlichten. Er is waargenomen dat verschillen in pijnbeleving tussen mannen en vrouwen van invloed kunnen zijn op de manier waarop zij reageren op cannabinoïden om pijn te behandelen (1).
Redenen voor gebruik
Onderzoek suggereert dat vrouwen cannabis eerder gebruiken om “functionele redenen”, zoals het onder controle houden van pijn en angst, terwijl mannen eerder op zoek zijn naar de recreatieve of belonende effecten van cannabis (3). Hoewel deze verschillen beïnvloed kunnen worden door het effect van de drug op het lichaam, moet er ook rekening worden gehouden met een sociaal-culturele factor.

Wie verdraagt cannabisgebruik slechter?
Er zijn geen verschillen gevonden in aspecten zoals de frequentie waarmee angst optreedt, de neurocognitieve effecten van regelmatig en frequent gebruik of de algemene psychologische effecten. Sommige studies benadrukken dat een toegenomen eetlust of cardiovasculaire effecten vaker en intenser voorkomen bij mannen (4), en dat pijnstillende effecten of de samenhang met depressieve of verslavende symptomen vaker voorkomen bij vrouwen (2).
Neurobiologische studies naar het endocannabinoïde systeem hebben enkele van deze verschillen verklaard. Zo is bekend dat het vrouwelijk geslacht (in ieder geval bij dieren) minder CB1-receptoren heeft in bepaalde delen van de hersenen (3, 5). Aan deze receptor bindt THC zich om de psychoactieve effecten van wiet te veroorzaken. Misschien verklaart dit de sterkere samenhang tussen cannabis en depressieve effecten bij vrouwen.
Er zijn ook verschillen in de kans op misbruik en afhankelijkheid, die ten minste gedeeltelijk verklaard kunnen worden door hormonale verschillen: testosteron zou een beschermend effect hebben tegen deze problemen, terwijl progesteron een risicofactor zou zijn (6).
Sommige onderzoeken hebben ook tot verrassende conclusies geleid: zo wordt het gecombineerde gebruik van tabak en cannabis bij mannen in verband gebracht met een verhoogd risico op een klaplong (pneumothorax: het ontstaan van luchtzakken in de pleuraholte), maar niet bij vrouwen (7).
Culturele en omgevingsinvloeden op het effect van cannabis
Verschillen in cannabisgebruikspatronen tussen mannen en vrouwen in verschillende landen suggereren dat gendergerelateerde omgevings- en culturele factoren ook een rol spelen.
Deze verschillen tussen mannen en vrouwen zijn gebaseerd op onderzoek dat meer te maken heeft met de sociale wetenschappen dan met het biomedische domein. De motivaties, houdingen en sociale percepties rond cannabisgebruik variëren en verschillen per cultuur, en bepalen tot op zekere hoogte ook de ervaring met cannabis.

Traditioneel wordt drugsgebruik bij mannen sociaal meer getolereerd dan bij vrouwen. Het maatschappelijke beeld van mannelijkheid impliceert een meer dwangmatige houding, met meer avonturenzin, een neiging om risico’s te nemen… Van vrouwen wordt daarentegen meer bedachtzaamheid, gematigdheid en voorzichtigheid verwacht. De maatschappelijke kijk op een meisje dat onder invloed is van drugs (alcohol, cannabis of iets anders) is anders dan die op een jongen in precies dezelfde situatie. Afgelopen zomer ontstond er een mediahysterie rond “prikincidenten in discotheken”. De gevallen van mensen (mannen) die vrouwen met injectiespuiten een onbekende stof inspoten om hun wil te breken, bleken niet te kloppen. Maar de stadslegende werkte perfect als een verdraaide metafoor van “Roodkapje”, die de gevaren illustreerde waaraan meisjes die te graag ’s avonds uitgaan zich blootstellen.
Weetjes over cannabisgebruik en gender
Wie gebruikt meer cannabis, mannen of vrouwen?
Over het algemeen gebruiken mannen in alle leeftijdsgroepen vaker cannabis dan vrouwen, zowel af en toe als regelmatig. De leeftijdsgroep die het vaakst cannabis gebruikt, is die van 15-24 jaar, waarin ongeveer 27% van de jongens en 18% van de meisjes het afgelopen jaar cannabis heeft gebruikt (8). Bovendien beginnen mannen doorgaans op jongere leeftijd met cannabis dan vrouwen. Nieuwsgierigheid, sociale invloeden en gedragsverschillen die aan maatschappelijke rollen worden toegeschreven, gelden meestal als bepalende factoren.
Welke specifieke effecten heeft CBD afhankelijk van het geslacht?
Tot nu toe zijn er weinig studies naar CBD die specifiek op genderaspecten gericht zijn. Wel is bekend dat vrouwen vaker dan mannen CBD therapeutisch gebruiken (10, 11, 12). Een andere recente studie bij patiënten met chronische pijn ontdekte dat vrouwen significant vaker bijwerkingen kregen van medicinale cannabis (in het bijzonder gastro-intestinale, van het centrale zenuwstelsel en psychologische), terwijl ze maandelijks significant hogere doses CBD gebruikten dan mannen (14). Sommige studies bij knaagdieren hebben belangrijke verschillen aangetoond in het metabolisme van CBD tussen vrouwelijke en mannelijke dieren (15, 16, 17). Deze verschillen zijn ook bij mensen gevonden (18). Zo is de hoeveelheid CBD die zich na toediening in het bloed ophoopt hoger bij vrouwen. Er zijn echter geen verschillen gevonden in de therapeutische effecten afhankelijk van het geslacht bij mensen (19).
Samengevat…
Er zijn verschillen in de effecten van THC en cannabis tussen mannen en vrouwen. Sommige worden verklaard door het biologische geslacht, zoals verschillen die te maken hebben met de farmacologie (metabolisme, wisselwerking met geslachtshormonen, verschillen in het endocannabinoïde systeem…), terwijl andere samenhangen met culturele en sociale factoren. Aan de andere kant is het aantal studies dat dit aspect heeft onderzocht relatief klein, en het is mogelijk dat nieuw onderzoek dit beeld verandert.
Referenties
- Fattore L, Fratta W. How important are sex differences in cannabinoid action? Br J Pharmacol. 2010 Jun;160(3):544-8. doi: 10.1111/j.1476-5381.2010.00776.x. PMID: 20590564; PMCID: PMC2931555.
- Santoro A, Mele E, Marino M, Viggiano A, Nori SL, Meccariello R. The Complex Interplay between Endocannabinoid System and the Estrogen System in Central Nervous System and Periphery. Int J Mol Sci. 2021 Jan 19;22(2):972. doi: 10.3390/ijms22020972. PMID: 33478092; PMCID: PMC7835826.
- Cooper ZD, Craft RM. Sex-Dependent Effects of Cannabis and Cannabinoids: A Translational Perspective. Neuropsychopharmacology. 2018 Jan;43(1):34-51. doi: 10.1038/npp.2017.140. Epub 2017 Jul 17. PMID: 28811670; PMCID: PMC5719093.
- Leatherdale ST, Hammond DG, Kaiserman M, Ahmed R. Marijuana and tobacco use among young adults in Canada: are they smoking what we think they are smoking? Cancer Causes Control. 2007 May;18(4):391-7. doi: 10.1007/s10552-006-0103-x. Epub 2007 Jan 18. PMID: 17235494.
- Castelli MP, Fadda P, Casu A, Spano MS, Casti A, Fratta W, Fattore L. Male and female rats differ in brain cannabinoid CB1 receptor density and function and in behavioural traits predisposing to drug addiction: effect of ovarian hormones. Curr Pharm Des. 2014;20(13):2100-13. doi: 10.2174/13816128113199990430. Epub 2013 Jul 9. PMID: 23829370.
- Marusich JA, Craft RM, Lefever TW, Wiley JL. The impact of gonadal hormones on cannabinoid dependence. Exp Clin Psychopharmacol. 2015 Aug;23(4):206-16. doi: 10.1037/pha0000027. PMID: 26237318; PMCID: PMC4696547.
- Hedevang Olesen W, Katballe N, Sindby JE, Titlestad IL, Andersen PE, Ekholm O, Lindahl-Jacobsen R, Licht PB. Cannabis increased the risk of primary spontaneous pneumothorax in tobacco smokers: a case-control study. Eur J Cardiothorac Surg. 2017 Oct 1;52(4):679-685. doi: 10.1093/ejcts/ezx160. PMID: 28605480.
- Spaans ministerie van Volksgezondheid (Ministerio de Sanidad), EDADES-rapport, 2022. https://pnsd.sanidad.gob.es/profesionales/sistemasInformacion/sistemaInformacion/pdf/2022_Informe_EDADES.pdf
- Payne KS, Mazur DJ, Hotaling JM, Pastuszak AW. Cannabis and Male Fertility: A Systematic Review. J Urol. 2019 Oct;202(4):674-681. doi: 10.1097/JU.0000000000000248. Epub 2019 Sep 6. PMID: 30916627; PMCID: PMC7385722.
- Fedorova EV, Wong CF, Ataiants J, Iverson E, Conn BM, Lankenau SE. Cannabidiol (CBD) and other drug use among young adults who use cannabis in Los Angeles. Drug Alcohol Depend. 2021 Apr 1;221:108648. doi: 10.1016/j.drugalcdep.2021.108648. Epub 2021 Feb 22. PMID: 33676073; PMCID: PMC8462788.
- Boehnke KF, Scott JR, Litinas E, Sisley S, Clauw DJ, Goesling J, Williams DA. Cannabis Use Preferences and Decision-making Among a Cross-sectional Cohort of Medical Cannabis Patients with Chronic Pain. J Pain. 2019 Nov;20(11):1362-1372. doi: 10.1016/j.jpain.2019.05.009. Epub 2019 May 24. PMID: 31132510.
- Kalaba M, Ware MA. Cannabinoid Profiles in Medical Cannabis Users: Effects of Age, Gender, Symptoms, and Duration of Use. Cannabis Cannabinoid Res. 2022 Dec;7(6):840-851. doi: 10.1089/can.2020.0120. Epub 2021 May 17. PMID: 33999649; PMCID: PMC9784598.
- Aviram J, Lewitus GM, Vysotski Y, Berman P, Shapira A, Procaccia S, Meiri D. Sex differences in medical cannabis-related adverse effects. Pain. 2022 May 1;163(5):975-983. doi: 10.1097/j.pain.0000000000002463. PMID: 34538843; PMCID: PMC9009319.
- Aviram J, Lewitus GM, Vysotski Y, Berman P, Shapira A, Procaccia S, Meiri D. Sex differences in medical cannabis-related adverse effects. Pain. 2022 May 1;163(5):975-983. doi: 10.1097/j.pain.0000000000002463. PMID: 34538843; PMCID: PMC9009319.
- Child RB, Tallon MJ. Cannabidiol (CBD) Dosing: Plasma Pharmacokinetics and Effects on Accumulation in Skeletal Muscle, Liver and Adipose Tissue. Nutrients. 2022 May 18;14(10):2101. doi: 10.3390/nu14102101. PMID: 35631242; PMCID: PMC9146469.
- Kaplan JS, Wagner JK, Reid K, McGuinness F, Arvila S, Brooks M, Stevenson H, Jones J, Risch B, McGillis T, Budinich R, Gambell E, Predovich B. Cannabidiol Exposure During the Mouse Adolescent Period Is Without Harmful Behavioral Effects on Locomotor Activity, Anxiety, and Spatial Memory. Front Behav Neurosci. 2021 Aug 26;15:711639. doi: 10.3389/fnbeh.2021.711639. PMID: 34512286; PMCID: PMC8426900.
- Child RB, Tallon MJ. Cannabidiol (CBD) Dosing: Plasma Pharmacokinetics and Effects on Accumulation in Skeletal Muscle, Liver and Adipose Tissue. Nutrients. 2022 May 18;14(10):2101. doi: 10.3390/nu14102101. PMID: 35631242; PMCID: PMC9146469.
- Consroe P, Kennedy K, Schram K. Assay of plasma cannabidiol by capillary gas chromatography/ion trap mass spectroscopy following high-dose repeated daily oral administration in humans. Pharmacol Biochem Behav. 1991 Nov;40(3):517-22. doi: 10.1016/0091-3057(91)90357-8. PMID: 1666917.
- Bolsoni LM, Crippa JAS, Hallak JEC, Guimarães FS, Zuardi AW. The anxiolytic effect of cannabidiol depends on the nature of the trauma when patients with post-traumatic stress disorder recall their trigger event. Braz J Psychiatry. 2022 May-Jun;44(3):298-307. doi: 10.1590/1516-4446-2021-2317. PMID: 35293520; PMCID: PMC9169481.



