Czy CBD może poprawić to, jak rozumiemy innych i budujemy z nimi relacje? Konopie zawierają związki działające na mózg, które – według badań naukowych – mogą wpływać na naszą zdolność rozumienia emocji, intencji i myśli innych ludzi, czyli na poznanie społeczne.
Roślina konopi zawiera mnóstwo składników zdolnych do interakcji z naszym mózgiem, które zmieniają jego działanie, a tym samym działanie umysłu.
Mózg odpowiada za szeroki zakres funkcji poznawczych, ale na naszym blogu o CBD skupimy się na wpływie używania konopi na poznanie społeczne. Pomoże nam w tym badacz Alberto Sainz – absolwent badawczych studiów magisterskich z neuronauki, doktor psychofarmakologii kannabinoidów i współpracownik fundacji ICEERS.
Czym jest poznanie społeczne?
Poznanie społeczne to nasza zdolność do rozumienia innych: tego, jak myślą, co czują i dlaczego postępują tak, a nie inaczej. To zdolność kluczowa w relacjach z innymi ludźmi, która wymaga szeregu umiejętności pozwalających rozumieć, interpretować i przewidywać zachowanie innych w kontekście społecznym, takich jak rozpoznawanie emocji czy rozumienie intencji osób trzecich.
W ramach poznania społecznego wyróżnia się dwie podstawowe umiejętności:
- Empatia: to zdolność rozumienia i współodczuwania tego, co czuje inna osoba. Może być poznawcza (rozpoznawanie emocji bez ich odczuwania), emocjonalna (odczuwanie tego, co czuje druga osoba) lub współczująca (chęć pomocy drugiej osobie).
- Teoria umysłu (ToM): to umiejętność rozumienia, że inni ludzie mają myśli, pragnienia, przekonania, emocje lub intencje odmienne od naszych. Może być poznawcza (rozpoznawanie myśli i intencji) lub afektywna (rozumienie emocji drugiej osoby i wczuwanie się w nie).
Te umiejętności są kluczowe, by utrzymywać zdrowe relacje społeczne i lepiej się porozumiewać.
Jaki wpływ ma używanie konopi na to, jak rozumiemy innych?
Działanie mózgu wciąż nie jest w pełni poznane, ale neurobiolodzy krok po kroku odkrywają mechanizmy tego fascynującego narządu. Jednym z obecnych obszarów badań jest to, jak związki zawarte w konopiach, takie jak THC i CBD, wpływają na tak złożone funkcje umysłowe jak umiejętności społeczne.
Zainteresowanie to wynika zarówno z efektów obserwowanych u regularnych użytkowników marihuany, u których opisano różnice w regulowaniu i rozumieniu emocji, jak i z możliwego wpływu terapeutycznego stosowania konopi u pacjentów, którzy na co dzień nie używają konopi.
Jak konopie mogą wpływać na mózg? Mechanizm działania
Kannabinoidy to składniki konopi, które oddziałują z naszym układem endokannabinoidowym (ECS) – układem biologicznym obecnym w mózgu, który reguluje takie procesy jak nastrój, apetyt, pamięć i ból.
Układ endokannabinoidowy występuje w takich obszarach mózgu jak ciało migdałowate i kora przedczołowa, które odpowiadają za przetwarzanie emocji.
Kannabinoidy z konopi, takie jak THC i CBD, oddziałują z tymi receptorami i mogą modulować działanie tych obszarów mózgu. Dlatego coraz więcej badań sprawdza, jak te związki mogą wpływać na umiejętności poznawcze, w tym na umiejętności społeczne, co mogłoby pomóc zrozumieć rolę konopi w poznaniu społecznym i ich możliwy związek z zaburzeniami psychicznymi i neurorozwojowymi, takimi jak schizofrenia czy autyzm.
Aby ocenić, jak używanie konopi wpływa na poznanie społeczne, w badaniach stosuje się testy rozumienia mimiki, testy teorii umysłu oraz funkcjonalne neuroobrazowanie (fMRI), które pozwala zobaczyć, jakie obszary mózgu aktywują się podczas interakcji społecznych.
THC a poznanie społeczne
Niektóre badania naukowe wiążą używanie konopi ze zmianami w umiejętnościach poznawczych związanych z poznaniem społecznym. Zazwyczaj w badaniach oceniających używanie konopi stosuje się marihuanę o wysokiej zawartości THC (psychoaktywnego związku konopi) i bardzo niskiej (lub zerowej) zawartości innych kannabinoidów. Wyniki tych badań sugerują, że użytkownicy marihuany wykazują mniejszą empatię poznawczą, gdy są pod wpływem THC. Wniosek jest taki, że THC obniża empatię poznawczą, czyli zdolność rozpoznawania emocji innych osób, a także osłabia przetwarzanie emocji negatywnych (1–11).
Ponadto badanie naukowe, w którym za pomocą neuroobrazowania sprawdzano, jakie obszary mózgu aktywują się pod wpływem THC, wykazało, że używanie THC wiąże się z różnicami w aktywacji obszarów mózgu zaangażowanych w teorię umysłu (12), co mogłoby oznaczać, że THC zaburza takie umiejętności jak rozumienie myśli, przekonań i intencji innych osób.
CBD a poznanie społeczne
Jeśli chodzi o CBD, istnieje bardzo niewiele badań naukowych oceniających jego wpływ na umiejętności związane z poznaniem społecznym. Jedno z głównych badań nie wykazało żadnych różnic w umiejętnościach poznawczych podczas przyjmowania CBD (10), natomiast inne wykazało, że CBD poprawiało empatię poznawczą, czyli rozpoznawanie emocji innych osób, ale tylko emocji pozytywnych, w porównaniu z placebo (6). Co więcej, CBD potrafiło przeciwdziałać wpływowi THC na empatię poznawczą.
Jedno z badań wykazało, że CBD pomagało lepiej rozpoznawać emocje pozytywne i mogło też ograniczać negatywny wpływ THC na empatię.
Badanie nad konopiami i poznaniem społecznym w klubach konopnych w Barcelonie
Niedawno badanie z podwójnie ślepą próbą, kontrolowane placebo, przeprowadzone w klubach konopnych w Barcelonie pod kierunkiem José Carlosa Bouso z fundacji International Center for Ethnobotanical Education Research and Service (ICEERS) i badacza Alberta Sainza, potwierdziło, że przewlekłe używanie THC obniża zdolność rozpoznawania emocji u regularnych użytkowników konopi, a także zmniejsza empatię emocjonalną wobec emocji negatywnych. Badanie wykazało też, że THC i CBD mają przeciwstawny wpływ na rozpoznawanie emocji: pod wpływem CBD ludzie lepiej rozpoznają emocje. Wyniki badania po raz pierwszy wykazały, że CBD poprawia umiejętności związane z teorią umysłu u regularnych użytkowników konopi, a konkretnie umiejętności poznawczej teorii umysłu, czyli zdolność rozumienia tego, co myślą, w co wierzą lub czego pragną inni ludzie (13,14).
Podsumowanie: czy używanie konopi wpływa na to, jak rozumiemy innych?
Według obecnych dowodów naukowych wydaje się, że THC zmniejsza zdolność rozpoznawania emocji odczuwanych przez innych, a także osłabia zdolność afektywnego wczuwania się w drugą osobę, gdy emocje są negatywne.
CBD wydaje się działać odwrotnie: poprawia zdolność rozpoznawania emocji w porównaniu z THC, a nawet przeciwdziała negatywnym skutkom THC. Ponadto CBD poprawia zdolność rozumienia myśli i intencji innych osób.
Podsumowując, badania pokazują, że u regularnych użytkowników konopi umiejętności poznania społecznego mogą być osłabione, głównie z powodu THC. CBD natomiast może temu przeciwdziałać, a nawet poprawiać te umiejętności. Tak czy inaczej, obecne badania są dość ograniczone i trzeba poczekać na nowe, które potwierdzą te wyniki.
Bibliografia
- Bossong MG, van Hell HH, Jager G, Kahn RS, Ramsey NF, Jansma JM. The endocannabinoid system and emotional processing: A pharmacological fMRI study with delta9-tetrahydrocannabinol. Eur Neuropsychopharmacol. 2013 Dec;23(12):1687–97.
- Freeman D, Dunn G, Murray RM, Evans N, Lister R, Antley A, et al. How cannabis causes paranoia: using the intravenous administration of delta9-tetrahydrocannabinol (THC) to identify key cognitive mechanisms leading to paranoia. Schizophr Bull. 2015 Mar;41(2):391–9.
- Gorka SM, Fitzgerald DA, de Wit H, Phan KL. Cannabinoid modulation of amygdala subregion functional connectivity to social signals of threat. Int J Neuropsychopharmacol Off Sci J Coll Int Neuropsychopharmacol CINP. 2015 Feb;18(3).
- Gorka SM, Phan KL, Lyons M, Mori S, Angstadt M, Rabinak CA. Cannabinoid Modulation of Frontolimbic Activation and Connectivity During Volitional Regulation of Negative Affect. Neuropsychopharmacol Off Publ Am Coll Neuropsychopharmacol. 2015 Dec 9;
- Hindocha C, Wollenberg O, Carter Leno V, Alvarez BO, Curran HV, Freeman TP. Emotional processing deficits in chronic cannabis use: a replication and extension. J Psychopharmacol Oxf Engl. 2014 May;28(5):466–71.
- Hindocha C, Freeman TP, Schafer G, Gardener C, Das RK, Morgan CJA, et al. Acute effects of delta-9-tetrahydrocannabinol, cannabidiol and their combination on facial emotion recognition: A randomised, double-blind, placebo-controlled study in cannabis users. Eur Neuropsychopharmacol. 2015 Mar;25(3):325–34.
- Hudson R, Rushlow W, Laviolette SR. Phytocannabinoids modulate emotional memory processing through interactions with the ventral hippocampus and mesolimbic dopamine system: implications for neuropsychiatric pathology. Psychopharmacology (Berl). 2018 Feb;235(2):447–58.
- Metrik J, Aston ER, Kahler CW, Rohsenow DJ, McGeary JE, Knopik VS. Marijuana’s acute effects on cognitive bias for affective and marijuana cues. Exp Clin Psychopharmacol. 2015 Oct;23(5):339–50.
- Pillersdorf D, Scoboria A. Cannabis-associated impairments in the fading affect bias and autobiographical memory specificity. Conscious Cogn. 2019 Sep;74:102792.
- Woelfl T, Rohleder C, Mueller JK, Lange B, Reuter A, Schmidt AM, et al. Effects of Cannabidiol and Delta-9-Tetrahydrocannabinol on Emotion, Cognition, and Attention: A Double-Blind, Placebo-Controlled, Randomized Experimental Trial in Healthy Volunteers. Front Psychiatry. 2020;11:576877.
- Wycoff AM, Metrik J, Trull TJ. Affect and cannabis use in daily life: a review and recommendations for future research. Drug Alcohol Depend. 2018 Oct 1;191:223–33.
- Roser P, Lissek S, Tegenthoff M, Nicolas V, Juckel G, Brüne M. Alterations of theory of mind network activation in chronic cannabis users. Schizophr Res. 2012 Aug;139(1–3):19–26.
- Sainz-Cort A, Martín-Islas M, Jimenez-Garrido D, López-Navarro M, Oña G, Muñoz-Marron E, et al. Validation of the Spanish version of the multifaceted empathy test: comparison between cannabis use effects and controls in social cognition. Int Clin Psychopharmacol. 2025 Mar 1;40(2):100–9.
- Sainz-Cort A, Jimenez-Garrido D, Muñoz-Marron E, Viejo-Sobera R, Heeroma J, Bouso JC. The Effects of Cannabidiol and δ-9-Tetrahydrocannabinol in Social Cognition: A Naturalistic Controlled Study. Cannabis Cannabinoid Res. 2024 Feb;9(1):230–40.
