Antonio Escohotado: pionier wiedzy o konopiach w Hiszpanii

Dziś na blogu Cannactiva gościmy La Emboscadura, wydawnictwo poświęcone w całości twórczości Antonia Escohotado, by porozmawiać o doświadczeniach z marihuaną filozofa, który rzucił wyzwanie zasadom antynarkotykowej moralności.

„Największą przysługą, jaką można oddać każdemu krajowi, jest dodanie do jego kultury pożytecznej rośliny”.

Thomas Jefferson, Notas sobre Virginia

Kim był Antonio Escohotado

Antonio Escohotado Espinosa był hiszpańskim filozofem, wykładowcą akademickim i eseistą, znanym z dzieła Historia General de las Drogas (1989). Jako żarliwy krytyk polityki prohibicji Escohotado niestrudzenie bronił wolności jednostki, rzucając wyzwanie społecznym i prawnym konwencjom za pomocą solidnie uzasadnionych argumentów i głębokiej erudycji. Jego życie było niezwykłe: tłumaczył wielkich autorów (Newtona, Hobbesa i innych), był jednym ze współzałożycieli dyskoteki Amnesia na Ibizie, a przez ponad 30 lat wykładał na uniwersytecie filozofię, prawo i socjologię.

Teraz, gdy niedawno minęły dwa lata od jego śmierci, Antonio Escohotado jawi się jako legenda współczesnej myśli hiszpańskiej — przez dziesięciolecia wyróżniał się głęboką analizą kontrowersyjnych tematów i niestrudzonym poszukiwaniem nowych perspektyw w sprawach uważanych za sporne, w tym marihuany.

Pasja poznania

Antonio, urodzony w rodzinie mieszczańskiej, już od najmłodszych lat odczuwał nieposkromioną pasję poznania. Escohotado rzucał wyzwanie konwencjom i zapuszczał się na nieznane terytoria, by badać złożoność społeczeństwa, rzeczywistości i ludzkiego umysłu. Jego badania nad konopiami, zawarte w dziełach takich jak La Cuestión del Cáñamo — które pod koniec roku ukaże się w nowym wydaniu nakładem La Emboscadura — czy Aprendiendo de las Drogas, czynią go centralną postacią ruchu antyprohibicyjnego, zwłaszcza w Hiszpanii.

Dla Escohotado konopie były czymś więcej niż zwykłą rośliną rekreacyjną; w sferze czysto osobistej przez dużą część życia były dla niego narzędziem introspekcji i kreatywności. Traktował je jako katalizator tego, co sam nazywał „depresyjną jasnością umysłu” — stanu, który pozwalał mu badać własne myśli i spojrzeć na swoje teksty z innej perspektywy po długich nocach pracy intelektualnej.

Początki i doświadczenia

Relacja Escoty z konopiami zaczęła się stosunkowo późno w porównaniu ze współczesną młodzieżą — kolejny dowód ostrożności i elegancji, które cechowały osobowość mistrza, dzięki czemu uniknął możliwych szkód związanych z wczesnym używaniem marihuany. Podobno pierwszy raz zanurzył się w ten świat na początku lat 70., kiedy po ukończeniu studiów wziął urlop bezpłatny ze stanowiska urzędnika w Instituto Oficial de Crédito (ICO) i przeniósł się na Ibizę z zamiarem przyłączenia się do „Bractwa Wiecznej Miłości”, jak „wyznał” podczas spotkania Encuentro Eleusino z Fernandem Sánchezem Dragó w San Lorenzo de El Escorial. Głównym celem tej grupy było rozprowadzanie LSD za darmo na skalę światową, a finansowała się z handlu czerwonym haszyszem libańskim. Choć ta hipisowska sekta powstała w Stanach Zjednoczonych, a nie w okolicach Balearów, miała swojego „człowieka na wyspie” — jak wielokrotnie wspominał Escohotado — i to jemu zadedykował książkę Mi Ibiza privada.

Założenie Amnesii i pierwsze uprawy

Losy autora na Pitiuzach sprawiły w końcu, że odszedł od tego pomysłu, co zaowocowało założeniem słynnej dyskoteki Amnesia wraz z jego wielkim przyjacielem Manolem Saezem de Heredią, a zarazem jego pierwszymi krokami w uprawie marihuany. Escohotado zaangażował się w pielęgnację rośliny i udało mu się wyhodować w ogrodzie wspaniały okaz — w ówczesnej Hiszpanii prawdziwą rzadkość.

Jego zaangażowanie w uprawę szybko jednak przerwali funkcjonariusze, którzy skonfiskowali okaz, z którego Escohotado był szczególnie dumny — z tego powodu nasz bohater został po raz pierwszy aresztowany w „zamku” Dalt Vila.

Po powrocie do Madrytu Escohotado kontynuował badania nad substancjami psychoaktywnymi, a tym razem zrobił to, wkraczając w zupełnie pionierski sposób w hydroponiczną uprawę marihuany. Ta metoda, polegająca na uprawie roślin w wodnym roztworze bogatym w składniki odżywcze zamiast w ziemi, ma szereg zalet, które dziś czynią ją szczególnie atrakcyjną opcją dla hodowców. Escohotado — na początku lat 90. — precyzyjnie odmierzał i kontrolował składniki odżywcze i zapewniał swoim „dziewczynom” rajskie warunki wzrostu i kwitnienia. Był jednym z pierwszych Hiszpanów, którzy mieli regularny dostęp do holenderskich nasion — takich jak Skunk czy White Widow — o niespotykanej wcześniej mocy, które dawały, jak sam mówił, „kwiatostany jak kolby kukurydzy”.

Później przeprowadził się z Hoyo del Manzanares do Parquelagos, ale tym razem zbiory filozofa zniszczyła nie interwencja policji, lecz bezduszni drobni złodzieje — okoliczność niemal ironiczna: trudności związane z domową uprawą marihuany wyłącznie na własne potrzeby wydają się dziś raz po raz kończyć porażką, bez żadnej ochrony ze strony władz. Escohotado znów stracił zbiory i nie mógł nic na to poradzić, a na domiar złego kilka miesięcy później usłyszał, że jego plon trafił na czarny rynek w górskich okolicach Madrytu z dopłatą za to, że to „marihuana Escohotado”.

Nie dając się zniechęcić, madrycki autor postanowił w kolejnych latach wrócić do uprawy, ale tym razem z dobrze widoczną siekierą na ganku, w nadziei, że odstraszy ewentualnych przestępców kręcących się wokół jego małej uprawy w ogrodzie za domem w zabudowie bliźniaczej. Niestety wizualna groźba nie zawsze przynosiła zamierzony skutek i kilka lat później, pewnej fatalnej nocy, intruzi znów zdołali wedrzeć się do jego domu i zabrać jego trzy rośliny.

Escohotado opowiadał, że gdy zorientował się w sytuacji, wybiegł do ogrodu, miotając wszelkie możliwe przekleństwa, i zdołał nawet dotknąć ręki jednego ze złodziei, którzy uciekli z łupem bez szwanku.

Po tym niefortunnym doświadczeniu z uprawą marihuany jego umiejętności hodowcy już nigdy nie ujrzały światła dziennego — odtąd korzystał z tego, czym zechcieli go obdarować czytelnicy i przyjaciele.

Dziedzictwo Antonia Escohotado w sprawie narkotyków

W swojej udokumentowanej trylogii Historia sobre las Drogas Escohotado wyjaśnia, w jaki sposób narkotyki były integralną częścią różnych kultur na całym świecie jako droga do kontaktu z boskością. Przytacza co najmniej ciekawe fakty, na przykład to, że dawniej w pogańskich obrzędach hostie były chlebowymi opłatkami z psychoaktywnymi składnikami, albo że aż do XX wieku substancje dziś surowo kryminalizowane, takie jak opium, były kamieniem filozoficznym medycyny. Wszystko to trwało aż do Międzynarodowej Konwencji WHO z 1961 roku, kiedy arbitralnie zaklasyfikowano określone substancje jako „narkotyki”, co zapoczątkowało ich prohibicję. Na przykład konopie i ich żywica (haszysz) trafiły do wykazu IV narkotyków, na tym samym poziomie co heroina. Na kilku kartkach zniszczono tysiące lat historii i tradycyjnej kultury.

„Umiar to elegancja. Elegancja to umiar, a to słowo pochodzi od wybierania”.

Antonio Escohotado

W jednym z wywiadów Escohotado mówi, że „zakazywać narkotyków to jak chcieć, żeby samochody nie jeździły szybko, zabierając im kontrolę prędkości”. Prohibicja jest nie tylko bezużyteczna w kontrolowaniu używania narkotyków, ale wręcz zamieniła użytkowników w króliki doświadczalne nieregulowanych, a więc zanieczyszczonych substancji, zwiększając ryzyko ich używania. Antonio Escohotado nie opowiadał się za legalizacją narkotyków, lecz za uchyleniem przepisów prohibicyjnych, ponieważ problem pojawił się dopiero po ich penalizacji.

Dorobek Antonia Escohotado Espinosy i jego wkład w badania i praktykę związaną z konopiami w Hiszpanii są nieocenione, a jego dziedzictwo pozostaje świadectwem zaangażowania w intelektualne poszukiwania. Zawsze podkreślał, że gotowość do zmiany zdania jest istotną częścią uczenia się, i odrzucał dogmatyzm religii oraz ideologii politycznych. Jego dewizą było „żyj i pozwól żyć”. Jego dziedzictwo wciąż inspiruje debatę o wolności osobistej i polityce narkotykowej na całym świecie.

«Od skóry do wewnątrz zaczyna się moja wyłączna jurysdykcja. To ja wybieram, co może, a co nie może przekroczyć tej granicy. Jestem suwerennym państwem, a granice mojej skóry są dla mnie o wiele świętsze niż polityczne granice jakiegokolwiek kraju».

Anonimowy współczesny autor

Choć zasłynął dzięki udokumentowanej trylogii Historia General de las Drogas, Escohotado napisał też dzieła filozoficzne z zakresu metafizyki heglowskiej, takie jak Realidad y Substancia, oraz głęboką analizę komunizmu, zawartą w monumentalnej trylogii Los Enemigos del Comercio.

W poszukiwaniu prawdy o używaniu tej tysiącletniej rośliny konopie mają niezliczone rzeczywiste i potencjalne korzyści dla społeczeństwa — czy to jako roślina do produkcji licznych ekologicznych i zrównoważonych materiałów, czy w medycynie dzięki różnym kannabinoidom obecnym w tej „boskiej” roślinie, jak madrycki autor nazwał kiedyś ten tak wszechstronny krzew.

Jorge Melero i Jorge Escohotado

La Emboscadura