De Scandinavische landen staan bekend om een van de strengste benaderingen van cannabis. Hoe is CBD in deze landen geregeld, en zijn er veranderingen op komst, zoals in andere delen van Europa? Om meer te weten te komen, sprak ik met een anonieme bron die in Finland woont.
Is CBD legaal in Finland en zo ja, in welke vormen en onder welke wetten? Hoe zit het met andere Scandinavische landen?
CBD is niet legaal voor consumptie, maar mag wel worden verkocht als cosmetica, geurzakjes, enz. Meestal kopen mensen het in cosmetische producten, in de vorm van crèmes of druppels. Eetbare producten voor consumptie zijn niet toegestaan. Sommige winkels in de grote steden (vooral in de hoofdstadregio) verkopen CBD-wiet, maar die mag niet worden aangeboden om te roken of te verdampen. Voor zover ik begrijp, is de situatie in andere Scandinavische landen vrij vergelijkbaar, al weet ik niet zeker of CBD-wiet daar is toegestaan.
Betekent dit dat het in Finland legaal is om CBD-rijke wiet met minder dan 0,3% THC te verkopen, maar dat klanten die niet mogen consumeren?
De limiet in Finland is 0,2% THC. Het is onduidelijk hoe de wet moet worden uitgelegd, dat wil zeggen of hennepproducten onder de wettelijke THC-limiet vrij mogen worden verkocht. Op dit moment lijken de autoriteiten er geen bezwaar tegen te hebben, maar er lopen rechtszaken waarin CBD-wiet werd verkocht die de THC-drempel licht overschreed, en dat is een probleem geweest.
Zijn er veel CBD-winkels in grote steden? Heb je enig idee hoeveel er bijvoorbeeld in het centrum van Helsinki zijn?
Er zijn minder dan tien CBD-winkels in het hele land, voornamelijk in Helsinki.
Heb je een schatting van hoeveel Finnen cannabis of CBD-producten gebruiken?
Dit is vrijwel onmogelijk in te schatten; er zijn geen officiële statistieken over beschikbaar. Ik vermoed dat het om enkele duizenden tot tienduizenden mensen gaat.
Wat is in het algemeen het beleid ten aanzien van “recreatieve” cannabis met meer THC in Finland en andere Scandinavische landen?
Volgens de wet staat op cannabis met een “hoog THC-gehalte” voor recreatief gebruik een boete, zelfs bij kleine hoeveelheden. In de praktijk (in de hoofdstadregio) wordt bezit van minder dan tien gram beboet zonder tussenkomst van de rechter (vergelijkbaar met een klein verkeersongeval). In dunner bevolkte gebieden zijn de procedures strenger en volgt er meestal een rechtszitting, zelfs bij relatief kleine hoeveelheden (minder dan tien gram). Productie van en handel in hoeveelheden van meerdere kilo's kunnen tot een gevangenisstraf leiden.
Wat is de prevalentie van THC-gebruik, neemt het toe of af? Hoe zit het met jongeren?
Het gebruik van producten met een “hoog THC-gehalte” (vooral toppen) is de afgelopen decennia flink toegenomen, met name onder jongeren. Ik verwacht dat die trend zich in de nabije toekomst voortzet. Interessant is dat de toppen op de markt grotendeels lokaal in Finland worden geteeld.
In Finland wordt op het hoogste politieke niveau niet gesproken over het legaliseren van cannabis, of het nu medicinaal of recreatief is.
Is medicinale cannabis legaal in Scandinavië? Hoe ziet dat er op papier uit, en hoe in de praktijk?
Het is legaal in alle Scandinavische landen, maar in geen enkel land is het erg gebruikelijk. Dat komt vooral doordat artsen terughoudend zijn om het voor te schrijven. Het is notoir moeilijk om in Finland een recept te krijgen voor vrijwel welke medische aandoening dan ook. En als je genoeg geluk hebt, krijg je meestal alleen de Sativex-spray. Al heb ik gehoord dat in enkele zeldzame gevallen Bedrocan-bloemen zijn voorgeschreven. Zelfs in Denemarken, waar de teelt van medicinale cannabis sinds 2018 in onbeperkte hoeveelheden onder licentie is toegestaan, is het aantal recepten dat artsen uitschrijven zeer bescheiden. Ook dat komt door de zeer negatieve kijk van artsen op cannabis.
Artsen zijn terughoudend om medicinale cannabis voor te schrijven.
Kan ik dan in jouw land medicinale cannabis krijgen, bijvoorbeeld voor chronische pijn?
In theorie wel, maar in de praktijk is het erg moeilijk.
Zijn er trends waar we ons bewust van moeten zijn? Gaan Finland en je buurlanden in de nabije toekomst cannabis legaliseren en reguleren, of moeten we een beweging in een andere richting verwachten?
Op het hoogste politieke niveau in Finland wordt niet gesproken over het legaliseren van cannabis, of het nu medicinaal of recreatief is. Het is zeer onwaarschijnlijk dat Finland tot de koplopers bij de liberalisering van cannabis gaat behoren. Naar mijn mening zouden de EU- en Schengenverdragen eerst moeten veranderen voordat Finland zelfs maar zou overwegen om recreatieve cannabis te legaliseren. Een goed werkend systeem voor medicinale cannabis zoals in Duitsland, wat betreft recepten en productie, is ook nog ver weg. Het grootste obstakel zijn de artsen. Om hun houding te veranderen, zou er volgens mij overtuigend bewijs moeten komen dat cannabis bij een bepaalde aandoening beter werkt dan welk ander medicijn ook. Ik denk dat dit voor alle Scandinavische landen geldt.
De enige positieve ontwikkeling die in Finland denkbaar is, is de thuisteelt van een paar planten voor eigen gebruik. Ik denk echter niet dat cannabisclubs in de nabije toekomst zullen worden toegestaan. Ook dit geldt volgens mij voor de andere Scandinavische landen. Met als enige uitzondering Denemarken, dat over een paar jaar het voorbeeld van Duitsland zou kunnen volgen.
Juridische status van CBD in Zweden en Noorwegen
De regelgeving rond CBD in Zweden is, net als in buurland Noorwegen, notoir streng. Het Zweedse Geneesmiddelenbureau (Läkemedelsverket) classificeert CBD als een receptplichtig geneesmiddel, ongeacht de herkomst, of het nu uit hennep of uit cannabis komt. Het hanteert een strikte interpretatie van de EU-indeling, waardoor CBD strenge goedkeuringsprocedures moet doorlopen voordat het legaal op de markt mag worden gebracht als voedingssupplement of geneesmiddel. Slechts twee geneesmiddelen op basis van CBD zijn in Zweden voor verkoop goedgekeurd: Epidyolex (CBD) en Sativex (CBD en THC).
CBD-oliën zonder medische goedkeuring mogen niet worden verkocht. Als je met CBD op reis gaat, is het belangrijk om te weten dat full spectrum CBD-oliën vaak THC bevatten. CBD wordt behandeld als geneesmiddel, terwijl THC als verdovend middel wordt geclassificeerd. Oliën die zowel CBD als THC bevatten (zelfs in een lage verhouding) gelden als verdovend middel, met alle juridische gevolgen van dien. Daarnaast vallen eetbare CBD-producten onder de bevoegdheid van de Zweedse voedselautoriteit. Terwijl sommige Europese landen milder met CBD omgaan, blijft de houding van Zweden geworteld in zijn strikte interpretatie van de regelgeving.
Buurland Noorwegen volgt dezelfde lijn als Zweden wat CBD betreft. In Noorwegen wordt CBD hoofdzakelijk als geneesmiddel ingedeeld. De verkoop en distributie van CBD-producten voor algemeen gebruik is verboden zonder specifieke toestemming van het Noorse Geneesmiddelenbureau (Statens legemiddelverk, sinds 2024 Direktoratet for medisinske produkter). Dit betekent dat CBD-producten voor de gemiddelde consument grotendeels onbereikbaar zijn zonder een expliciete medische noodzaak.
