Bestrijdingsmiddelen op cannabis

De cannabisteelt is in veel landen flink gegroeid door de legalisering van wiet en de regulering van de verkoop van CBD-wiet of henneptoppen. De komst van cannabistoppen op de markt brengt echter nieuwe uitdagingen met zich mee op het gebied van de veiligheid en kwaliteit van producten die bedoeld zijn voor consumptie.

Met name het gebruik van pesticiden in de cannabisteelt geeft aanleiding tot bezorgdheid over de mogelijke overdracht van chemische stoffen van pesticiden naar rook, extracten en eetbare producten gemaakt van de plant die bedoeld zijn voor consumptie, oraal of geïnhaleerd. Dit artikel geeft informatie over pesticiden in cannabis en hoe je veiligere producten kunt kiezen.

Wat zijn pesticiden en waarom worden ze gebruikt in de cannabisteelt?

Met de legalisering van cannabis, wiet en cannabidiol (CBD) is de vraag aanzienlijk gestegen, waardoor veel telers hun toevlucht nemen tot technieken om de opbrengst te verhogen, zoals het gebruik van groeistimulatoren en pesticiden (1).

Cannabis (Cannabis sativa) is een bijzondere plant die, zoals elk levend organisme, vatbaar is voor ziekten, infecties en plagen. Om deze factoren onder controle te houden en een optimale opbrengst te garanderen, produceert de cannabisplant in haar eigen plantaardige microwereld verschillende verbindingen, zoals cannabinoïden en terpenen, die de plant dienen als chemische verdediging tegen bepaalde infecties en plagen. Soms zijn de natuurlijke verdedigingsmechanismen van de plant echter niet voldoende en zien telers zich genoodzaakt pesticiden te gebruiken, wat vragen oproept over de veiligheid van wie die cannabis gebruikt.

In landen waar cannabis legaal is, is er enige regelgeving voor het gebruik van pesticiden in de teelt, maar er is nog steeds geen gestandaardiseerd protocol voor het gebruik ervan. Sporen in de uiteindelijke toppen zijn toegestaan als het bestrijdingsmiddel door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) als veilig of matig gevaarlijk wordt beschouwd.

Het is belangrijk op te merken dat de overwegingen van de WHO zijn gebaseerd op toxiciteitsstudies van deze verbindingen bij orale inname, terwijl de veiligheid bij inhalatie nog niet diepgaand is onderzocht (2). Dit is cruciaal, aangezien het inhaleren van cannabis een van de meest voorkomende manieren van gebruik ter wereld is. Sommige landen hebben wel richtlijnen voor het monitoren van pesticiden in cannabis, en die zijn meestal gebaseerd op de richtlijnen die al gelden voor tabak.

Soorten pesticiden die worden gebruikt in de cannabisteelt

Er worden verschillende soorten pesticiden gebruikt in de cannabisteelt, elk met hun eigen kenmerken en toepassingen:

• Insecticiden en acariciden: bestrijden insectenplagen die planten kunnen beschadigen.
• Fungiciden: bestrijden schimmelinfecties zoals echte meeldauw en botrytis (grauwe schimmel).
• Herbiciden: hoewel ze minder vaak worden gebruikt, verwijderen ze ongewenst onkruid dat met cannabis concurreert om voedingsstoffen en licht.

Wat zijn de meest gebruikte pesticiden op cannabis?

• Insecticiden: pyrethroïden, avermectinen, zwavelhoudende producten, neemolie (van de neemboom) en spinosad (een natuurlijk insecticide dat geproduceerd wordt door fermentatie van een bacterie).
• Fungiciden: zwavel, koperverbindingen en kaliumbicarbonaat.
• Herbiciden: glyfosaat en paraquat.

Verschillen tussen PGR en natuurlijke cannabis

Waar worden pesticiden in cannabis gevonden?

Pesticiden die in de cannabisteelt worden gebruikt, worden vastgehouden in de trichomen, de gespecialiseerde structuren op de bladeren en vooral op de bloemen of toppen van cannabis, die de hars bevatten die rijk is aan cannabinoïden en terpenen.

Cannabinoïden en terpenen zijn hydrofobe verbindingen, net als pesticiden. Daarom zijn de dichtheid van trichomen en de retentie van pesticiden gecorreleerd, wat kan betekenen dat hoe meer trichomen, hoe hoger de concentratie van pesticiden (3).

Invloed van pesticiden op de gezondheid van cannabisgebruikers

De WHO heeft de hoeveelheden pesticiden bestudeerd die een risico vormen bij orale inname, maar inname door inademing is weinig onderzocht. Pesticiden kunnen in de rook terechtkomen door een proces dat pyrolyse wordt genoemd, waarbij de chemische afbraak van organisch materiaal door verhitting sommige pesticiden kan omzetten in een chemische stof die giftiger is dan de oorspronkelijke verbinding, en die uiteindelijk door de longen van de gebruiker wordt opgenomen (4).

Sommige onderzoeken hebben residuen van pesticiden in cannabisrook gekwantificeerd met verschillende rookapparaten (4). Deze studies benadrukken de dringende behoefte aan regelgevende richtlijnen op basis van gedegen wetenschappelijk onderzoek die cannabisgebruikers vertrouwen kunnen geven.

Is cannabis zonder pesticiden mogelijk?

Ja, het is mogelijk om cannabis zonder pesticiden te telen met alternatieve strategieën. Daartoe behoren biologische en mechanische bestrijding, het inzetten van natuurlijke vijanden en het gebruik van fysieke barrières. Daarnaast kunnen het selectief kruisen van plaagresistente planten en het gebruik van producten zoals neemolie, insecticide zeep en mest, die vaak worden gebruikt in de biologische teelt, ook effectief zijn.

Een van de grote namen in deze sector is Jorge Cervantes, auteur van de Biblia de Cultivo, die meer dan 40 jaar van zijn leven heeft besteed aan het kweken van en onderzoek naar organische en biologische technieken voor de teelt van kwaliteitscannabis.

Biologische cannabisteelt

Is er een veilige manier om cannabis te kweken om te roken?

Ja, met geïntegreerde gewasbescherming (IPM) en biologische teelt.

Geïntegreerde gewasbescherming (IPM)

Het is een holistische en milieuvriendelijke aanpak die biologische, teelttechnische, fysieke en chemische bestrijdingsmethoden combineert. Beslissingen worden genomen op basis van preventie en monitoring, waarbij pesticiden alleen als laatste redmiddel worden gebruikt. IPM-strategieën voor de cannabisteelt omvatten gewasrotatie, het inzetten van nuttige insecten (bijvoorbeeld lieveheersbeestjes en roofmijten) en het gebruik van biologische pesticiden.

Voorkeur voor biologische pesticiden

Bij de biologische cannabisteelt worden geen synthetische pesticiden gebruikt, maar natuurlijke methoden om plagen te bestrijden, zoals het gebruik van biologische insecticiden. Dit is gebaseerd op het feit dat synthetische pesticiden (waarmee verbindingen worden bedoeld uit moleculen die niet in de natuur voorkomen en alleen in laboratoria worden gesynthetiseerd) over het algemeen een stabielere en meer persistente chemische structuur hebben, waardoor ze zich gemakkelijker ophopen in het milieu en in levende organismen. Bovendien kan de toxiciteit van sommige van deze synthetische pesticiden essentiële biologische processen ernstig verstoren, waardoor de risico's voor de gezondheid van mens en milieu toenemen.

Tot de biologische pesticiden die in de cannabisteelt worden gebruikt behoren neemolie, gewonnen uit de neemboom, met insectendodende eigenschappen met een breed spectrum, en spinosad, een natuurlijk insecticide afkomstig van de bacterie Saccharopolyspora spinosa, effectief tegen allerlei insectenplagen. Daarnaast bevordert dit type teelt een gezonde bodem om de veerkracht van de planten te vergroten.

In veel landen is een certificaat voor biologische teelt nodig om cannabisproducten als biologisch op de markt te brengen. Over het algemeen vereist deze certificering dat strenge richtlijnen worden nageleefd, zodat de eindproducten vrij zijn van resten van synthetische pesticiden.

Is neemolie echt de oplossing?

Neemolie werkt als een effectief pesticide dankzij het belangrijkste werkzame bestanddeel, azadirachtine. Hoewel het als een relatief veilige oplossing wordt beschouwd, is het veiligheidsprofiel bij inademing niet grondig onderzocht. Tot nu toe zijn gedocumenteerde gevallen van neemvergiftiging zeldzaam, en ze deden zich voor bij orale inname (5). Hoewel we niet kunnen aannemen dat het inhaleren van neem volledig veilig is, zou het een veiligere optie kunnen zijn dan synthetische pesticiden.

Conclusie

Het gebruik van pesticiden in de cannabisteelt is een complexe kwestie die onderstreept hoe belangrijk het is om de mogelijke gezondheidsrisico's te beoordelen. Steeds meer cannabisgebruikers kiezen voor thuisteelt om er zeker van te zijn dat ze geen toppen roken met resten van pesticiden, maar op dit moment lijken zowel natuurlijke als synthetische pesticiden, mits rationeel gebruikt, op korte termijn veilig te zijn. De enige manier om te ontdekken of er pesticiden op cannabis zijn gebruikt, is een pesticideanalyse, maar die is duur en biedt ook geen enkele garantie. EU-verordening 396/2005 voor levensmiddelen en landbouwproducten legt de maximumresidugehalten (MRL's) in deze producten vast. Maar ook al kunnen de pesticiden die in een product zijn gebruikt worden gekwantificeerd, de veilige niveaus van deze verbindingen bij inademing zijn onbekend. Bovendien is de toxiciteit van deze moleculen in combinatie niet onderzocht (het ene pesticide kan de toxiciteit van het andere versterken). Dit is het “cocktaileffect” dat door verschillende onderzoekers, zoals Nicolás Olea, is beschreven, een uitdaging die ook speelt bij de toegestane hoeveelheden pesticiden in levensmiddelen.

Het is cruciaal om de langetermijneffecten van sporen van pesticiden in cannabis verder te onderzoeken en om het gebruik van deze stoffen te kunnen reguleren, zodat de consumptie van cannabisproducten de gezondheid van gebruikers niet in gevaar brengt.