Maltańska legalizacja: brutalna rzeczywistość porażek rządu
Malta to najmniejsze państwo członkowskie Unii Europejskiej, zamieszkane przez zaledwie pół miliona osób. W grudniu 2021 roku stała się też pierwszym krajem UE, który zalegalizował marihuanę w niektórych jej formach do użytku rekreacyjnego. Jak do tego doszło i jaka jest sytuacja teraz, prawie rok po tym śmiałym kroku?
Zacznijmy od podsumowania tego, co dokładnie wydarzyło się w grudniu ubiegłego roku. Zalegalizowano uprawę i posiadanie marihuany na własny użytek oraz posiadanie do siedmiu gramów w miejscach publicznych dla osób powyżej 18 lat. W domu zezwolono na uprawę do czterech roślin konopi na gospodarstwo domowe.
Legalne kluby konopne zamiast regulowanego rynku
Oprócz pozwolenia ludziom na uprawę kilku roślin konopi w domu miała być dozwolona jeszcze jedna forma działalności niekomercyjnej: istnienie legalnych klubów konopnych, w których członkowie mogliby uprawiać marihuanę na własny użytek, a także dla innych członków. Ta sama koncepcja funkcjonuje w takich krajach jak Hiszpania, a inne kraje również z nią eksperymentowały (Belgia, Holandia), choć w większości miejsc takie kluby wciąż działają w legalnej szarej strefie.
Członkostwo w klubach miało być ograniczone do 500 osób i dozwolone miało być wydawanie do 7 gramów dziennie jednej osobie, maksymalnie 50 gramów miesięcznie. Stowarzyszenia, które nie mogą znajdować się mniej niż 250 metrów od szkoły, mogły też wydawać każdemu członkowi do 20 nasion miesięcznie.
W pierwotnym projekcie ustawy nie wspominano o stworzeniu regulowanego rynku ze sklepami z marihuaną i licencjonowanymi komercyjnymi plantatorami, takimi jak te, które znamy z Kanady, Kolorado czy Kalifornii, prawdopodobnie dlatego, że rząd nie chciał zbytnio prowokować instytucji europejskich.
Pułapki starań o legalizację marihuany na Malcie
Jak wiemy, rzeczy na papierze zwykle wyglądają zupełnie inaczej po wprowadzeniu w życie, zwłaszcza gdy chodzi o konopie. Niestety maltańska legalizacja okazała się jednym z takich przypadków.
Rzeczywistość uderza mocno
Po pierwsze, wkrótce po uchwaleniu ustawy o legalizacji marihuany rząd Malty powołał Urząd ds. Odpowiedzialnego Używania Konopi (ARUC) i mianował Mariellę Dimech dyrektorką. Jednak zaledwie kilka tygodni temu została nagle odwołana ze stanowiska, ponieważ premier Robert Abela był sfrustrowany opóźnieniami w tworzeniu ram prawnych, w których wspomniane kluby mogłyby działać. Oznacza to, że do tej pory na Malcie nie ma żadnego klubu konopnego ani wytycznych regulacyjnych dla nich.
Dimech odpowiedziała jednak, że rząd zostawił ją bez środków i bez personelu, przez co nie mogła przygotować żadnych niezbędnych regulacji. Po jej odwołaniu kilka maltańskich organizacji pozarządowych skrytykowało rząd, ponieważ „struktur wskazanych w ustawie, mających regulować jej używanie (konopi), całkowicie brakuje”. Według nich rząd wydawał się bardziej zainteresowany jak najszybszą legalizacją konopi niż stworzeniem najpierw silnego organu, który wypracowałby odpowiednie normy i przepisy dla powstającego sektora.
Nowy dyrektor ARUC i zobaczymy, co będzie dalej
ARUC ma teraz nowego dyrektora — Leonida McKaya — który nadzorował organizacje sprzeciwiające się reformom dotyczącym konopi. Dlatego lokalne grupy prokonopne, takie jak Releaf, nazywają jego nominację „bezpośrednią zniewagą” dla starań o legalizację i mówią, że mu nie ufają.
14 listopada gazeta Malta Independent opublikowała ostry artykuł redakcyjny zatytułowany „Fiasko legalizacji marihuany”, w którym skrytykowała posłów rządu za pośpieszne przeprowadzenie głosowania nad legalizacją tuż przed wyborami parlamentarnymi. „Obietnica uruchomienia ram regulacyjnych do kwietnia tego roku została szybko pogrzebana, a ostatnia obietnica brzmi, że wszystko ruszy do końca tego roku” — skarży się redakcja Malta Independent. „W obecnej sytuacji brak ram regulacyjnych oznacza, że żadne ze stowarzyszeń, które miałyby zezwolenie na legalną sprzedaż marihuany, nie może się naprawdę otworzyć”.
Sytuacja w terenie jest zatem dość absurdalna: dorośli na Malcie mogą teraz legalnie używać marihuany, ale nie mają możliwości legalnego jej zdobycia (chyba że uprawiają ją sami, na co nie każdy może i chce sobie pozwolić). Pierwotny cel rządu, czyli uderzenie w czarny rynek i skłonienie większej liczby osób do legalności, jest nieosiągalny, a w rzeczywistości brak regulacji dla klubów popycha więcej osób na czarny rynek.
Przyszłość legalizacji marihuany na Malcie
Miejmy nadzieję, że rząd przyzna się do błędów i naprawi je prędzej niż później, choć w przypadku nowego szefa Urzędu ds. Odpowiedzialnego Używania Konopi wielu maltańskich aktywistów i ekspertów od narkotyków w to wątpi. Niepokoi też, że wielkie firmy konopne i ich grupy lobbingowe naciskają na rząd, by uruchomił regulowany rynek, mimo że sytuacja klubów i użytku osobistego nie jest rozwiązana.
* Nota redakcyjna: artykuł zaadaptowany na język hiszpański z wersji oryginalnej przez Cannactiva.
