420 is de code waarmee de cannabiscultuur verwijst naar wiet en naar het moment om die te gebruiken: 4.20 uur 's middags. En omdat in de Verenigde Staten bij een datum de maand voorop staat (4/20), is 20 april uitgegroeid tot de Wereldwietdag. Dat weet bijna iedereen; wat bijna niemand weet, is waar het getal vandaan komt, en het antwoord heeft niets te maken met de politie of met de stoffen in de plant, maar met vijf vrienden van de middelbare school in San Rafael, Californië, in 1971.
Wat betekent 420? Het getal, het tijdstip en de datum
- Als code: “420” zeggen is het over wiet of over blowen hebben zonder het bij naam te noemen. Het ontstond zodat blowers elkaar konden verstaan zonder dat ouders, leraren of de politie het doorhadden.
- Als tijdstip: 4.20 uur 's middags is het symbolische moment om op te steken. Daar komt al het andere uit voort.
- Als datum: 20 april (4/20 in Amerikaanse notatie) is de dag waarop de cannabisgemeenschap samenkomt, actievoert en feestviert.
Daarom kan hetzelfde getal dienen om met iemand af te spreken (“420?”), om een tijdstip aan te geven en om een dag op de kalender te markeren. En daarom schiet 420 elk jaar op 20 april omhoog op internet.
Voor wie buiten de cannabiswereld staat, is “420” gewoon een getal, dat op zichzelf misschien niets betekent. Het kan van alles aangeven: een gewicht, een prijs, een adres, een volgnummer in de wachtruimte van de bank. Er bestaat inderdaad geen getal zonder betekenis: het is per definitie een teken dat altijd iets voorstelt.
Maar hier, in deze cannabisbroederschap, weten we allemaal waar 420 voor staat. Rook, een zoete geur, een blad met vijf of zeven punten, een kleverige top, een joint die rondgaat in een kring van vrienden.
420 is een knipoog, een niet-zo-geheime code, een manier van collectieve herkenning voor ons allemaal die rond de wereld van wiet draaien. Een afkorting voor een gesprek: waar we het over hebben als we het over een joint hebben. Daarom vieren we al een tijd, hoe lang precies valt niet te zeggen, elk jaar op 20 april, op steeds meer plekken in de wereld, zoiets als de Wietdag.
Zo komen om 4.20 uur 's middags op dag 20 van maand 4 gebruikers van de eeuwenoude plant over de hele wereld samen om het moment te eren, of zetten ze op hun sociale media een of ander allegorisch eerbetoon aan wiettoppen. Instagram vult zich met virtuele rook en geanimeerde gifs, sommige radiozenders draaien reggae, growshops geven korting, rappers – van Snoop Dogg tot Wiz Khalifa en van L-Gante tot Duki – dragen de plant als vlag uit, en de hele blauwe planeet die Aarde heet, wordt een beetje groener.
Oorsprong van 420
Wat overigens het minst bekend is, is waar dit getal vandaan komt, hoe het ontstond, om welke redenen, en hoe de drie cijfers die samen 420 vormen – de boodschap – verbonden raakten met de strijd voor cannabis.
Er bestaat veel mythologie rond de afkorting 420. Aan de ene kant zeggen sommigen dat het de code was waarmee politieagenten in Californië elkaar lieten weten dat ze met een wietdelict te maken hadden (“Marijuana smoking in progress”). Voor anderen is 4.20 uur theetijd in Nederland; en sommigen zeggen dat 420 staat voor de chemische bestanddelen van de Cannabis sativa-plant. Maar het zijn allemaal hypotheses die niet kloppen. De waarheid over de oorsprong van 420 ligt bij de geest van vijf tieners uit de jaren zeventig.
Wat is de echte betekenis van 420?
De echte oorsprong van 420 gaat terug tot de jaren zeventig in Californië, in de Verenigde Staten, waar een groep jonge scholieren van de San Rafael High School om 4.20 uur 's middags samenkwam om wiet te roken.
Steve Capper, Dave Reddix, Jeffrey Noel, Larry Schwartz en Mark Gravich, een vijftal dat zichzelf in hun tienerjaren de Waldos noemde, zijn de enigen die fysiek bewijs kunnen tonen dat ze iets te maken hadden met het ontstaan en de bloei van 420.
De Waldos en het ontstaan van 420
Volgens het verhaal dat ze de afgelopen twintig jaar hebben verteld, begon alles op een herfstdag in 1971, in de oogsttijd, toen de Waldos hoorden dat iemand van de kustwacht op het schiereiland Point Reyes niet langer voor zijn (illegale) teelt van wietplanten kon zorgen.
Alsof het om een schattenjacht ging, zou de kustwachter zelf een kaart hebben gemaakt zodat wie wilde er kon komen. Op de een of andere manier belandde die bij de Waldos, die besloten op de plantaardige buit af te gaan.
Daarop spraken de Waldos af om 4.20 uur 's middags bij het monument voor Louis Pasteur op school, omdat iedereen op dat tijdstip op tijd kon zijn na de buitenschoolse vakken die ze elk volgden.
De eerste tochten om de plantage te zoeken waren een mislukking, maar de groep gaf het idee om die gratis wiet te bemachtigen niet op. “We kwamen om 4.20 uur samen, stapten in mijn oude Chevy Impala uit ’66 en rookten natuurlijk de hele weg naar Point Reyes. Sterker nog, we rookten de hele tijd dat we daar buiten waren. Dat deden we week na week,” vertelde Steve een tijd geleden aan de Huffington Post.
De geschiedenis van 420, de geheime code voor wiet
De code die ze onderling voor deze uitjes gebruikten, was eerst “4.20 Louis”, tot alleen het getal 420 overbleef. De schat vonden ze nooit, maar de gewoonte bleef, en de jongens gingen samenkomen om te roken op een muur buiten de school (“wall” in het Engels, vandaar “Waldos”).
Voor hen was “420” een manier om over wiet te praten zonder begrepen te worden door hun leraren, hun moeders of andere klasgenoten die niet de gewoonte hadden de zoete plant te gebruiken, in een tijd waarin de maatschappij nog lang niet zo tolerant was als nu.
De code had met deze vijf vrienden kunnen ontstaan en verdwijnen, maar het universum maakt soms wendingen die geen logische verklaring hebben. San Rafael, de Californische stad van de Waldos, ligt op 50 kilometer van het grote San Francisco.
Hoe werd 420 populair om over wiet te praten?
De Grateful Dead, een van de iconische bands van de Californische hippiebeweging en de psychedelica van eind jaren zestig, verliet een tijdlang de grote stad en verhuisde naar Marin County, een gebied op een paar straten van de school van de Waldos. Een speling van het toeval of van het lot.
De vader van Mark Gravich, een van de Waldos, nam het beheer van het vastgoed van de Dead op zich. Patrick, de oudere broer van Dave Reddix, was de manager van een alternatieve band die enkele muzikanten samen met David Crosby hadden opgezet, omdat hij goed bevriend was met de bassist van de Grateful Dead, Phil Lesh.
Zo gingen de Waldos geregeld naar de repetities van de legendarische band en rookten ze wiet met hen. “Dus we hingen vaak rond, luisterden hoe ze muziek maakten en rookten terwijl ze voor concerten repeteerden. Ik denk dat mijn broer Patrick 420 misschien via Phil heeft verspreid. En ik ook, want ik trok met hem en zijn band op als roadie (sjouwer) toen ze een zomertournee deden die mijn broer leidde,” vertelde Reddix.
De rol van de Grateful Dead in de verspreiding van de term
De Waldos kwamen ook op de feesten van de band, dus ging 420 letterlijk van mond tot mond. “We gingen mee met de vader van Mark, die een moderne vader uit de jaren zestig was,” vertelde Steve aan de Huffington Post. “Er was een zaal die Winterland heette en we renden altijd backstage rond, of op het podium zelf, en natuurlijk gebruikten we die uitdrukkingen. Als iemand een joint of zoiets liet rondgaan, was het ‘Hé, 420’.” Zo begon de term zich in die gemeenschap te verspreiden, vertelde hij.
Op 28 december 1990 deelde een groep Deadheads (zoals de fans van de Grateful Dead zichzelf noemden) in Oakland folders uit die mensen uitnodigden om op 20 april om 4.20 uur 's middags 420 te roken. Een van die flyers belandde bij Steve Bloom, oud-verslaggever van het tijdschrift High Times, 's werelds eerste blad over cannabiscultuur. Zo begon de echte wereldwijde verspreiding van de code, bijna 20 jaar na de oorspronkelijke Big Bang.
Hoe 420 wereldwijd populair werd: de eerste keer dat 420 in een cannabistijdschrift verscheen
Het beroemde cannabistijdschrift High Times plaatste het pamflet over 420 in een artikel uit 1991 en begon naar de term 420 te verwijzen. De code van de Waldos ging over grenzen en culturen heen en keerde terug naar zijn oorsprong. De eeuwige terugkeer: in 1998 liet een van de Waldos weten dat zij het waren, en een journalist van High Times bracht voor het eerst het verhaal over de oorsprong van 420 naar buiten.
De vondst van de illegale schat
Het verhaal had hier kunnen eindigen. Maar in 2016, na twee jaar onderzoek, ontmoetten de Waldos eindelijk de eigenaar van die illegale wietplantage uit hun begintijd. Het was Gary Newman, inmiddels 68 jaar oud. De oude kustwachter vertelde dat hij, toen hij in Point Reyes gestationeerd was, de vuurtoren daar onderhield en de beroemde potplant had geplant op federale grond vlak bij zijn werkplek.
Hij teelde een aantal jaren, maar inderdaad: in de herfst van 1971 werd de agent bang om door de politie te worden opgepakt, en toen tekende hij de schatkaart en gaf die aan zijn zwagers, Bill en Pat McNulty. Bill was degene die de kaart aan Steve Capper had gegeven. Paradoxaal genoeg wist Newman 45 jaar lang niet dat zijn verloren plantje de inspiratie en de oorsprong was van een code die vandaag zelfs beroemder is dan de Grateful Dead.
De mythes over de oorsprong van 420 (en waarom ze niet kloppen)
Voordat het verhaal van de Waldos bekend werd, deden tientallen verklaringen de ronde. Geen enkele houdt stand:
- “Het is de politiecode van Californië voor wietgebruik”. Onjuist. Zo'n code bestaat niet; 420 staat niet eens in de wetboeken die ermee in verband worden gebracht.
- “Het zijn de chemische stoffen in cannabis”. Klopt niet: de plant bevat enkele honderden stoffen, geen 420.
- “Het is theetijd in Nederland”. Een legende die zonder enige echte basis wordt herhaald.
- “Het is de ideale datum om wiet te zaaien”. Dat hangt af van het klimaat en het soort teelt; er is niets universeels aan 20 april.
- “Het komt van de verjaardag van Hitler of de dood van Bob Marley”. Toevalligheden die niets te maken hebben met de oorsprong van de term.
De enige versie met fysiek bewijs – foto's, een vlag en verwijzingen in de jaarboeken van de school – is die van de Waldos. Sterker nog, de Oxford English Dictionary schrijft de oorsprong van de term toe aan “een groep scholieren uit San Rafael”.
Hoe 420 wordt gevierd in de wereld (en in Spanje)
Wat begon als een grap onder vrienden, is nu een wereldwijde dag. Elke plek beleeft hem op zijn eigen manier:
- Verenigde Staten: massale bijeenkomsten in de staten waar cannabis legaal is, met media-aandacht en politieke actie.
- Amsterdam: het Europese epicentrum, met evenementen in coffeeshops en bijeenkomsten in parken zoals het Vondelpark.
- Spanje: de insteek is er meer activistisch en informatief. In Barcelona en Madrid – waar onze fysieke winkels zitten – organiseren cannabisverenigingen bijeenkomsten, en veel webshops komen met aanbiedingen.
Wil je meedoen zonder buiten de wet te treden, dan is 420 een goed moment om CBD-wiet en CBD-hasj te ontdekken: hetzelfde ritueel, binnen het wettelijke kader van hennep.
Van 420 naar 710: het andere getal van cannabis
Als 420 bij de toppen hoort, dan hoort 710 bij de concentraten. De truc is om het getal achterstevoren of ondersteboven te lezen: 710 vormt dan het woord OIL (“olie” in het Engels), een verwijzing naar extracten en hars. De dag valt op 10 juli en, hoewel hij bij lange na niet zo bekend is als 420, wint hij terrein onder wie de voorkeur geeft aan concentraten.
Veelgestelde vragen over 420
Wat betekent “420 friendly”?
In datingapps, huuradvertenties of socialemediaprofielen geeft “420 friendly” aan dat de persoon of de ruimte tolerant is tegenover cannabisgebruik. Het betekent niet dat er iets wordt verkocht of dat er iets illegaals gebeurt: het wijst alleen op een open houding tegenover 420.
Betekent 4:20 iets buiten de cannabiswereld?
Veel mensen zien 4:20 op de klok staan en koppelen dat aan tekens of aan “liefdesboodschappen”. Afgezien van de populaire numerologie is de enige gedocumenteerde culturele betekenis die van cannabis: het tijdstip dat de Waldos kozen om samen te komen.
Is 420 hetzelfde als 710?
Nee. 420 wordt geassocieerd met wiettoppen en met 4.20 uur; 710 met concentraten en oliën, en wordt gevierd op 10 juli. Het zijn twee verschillende codes binnen dezelfde cultuur.
Is 20 april een officiële feestdag?
De dag wordt in geen enkel land officieel erkend, maar fungeert wereldwijd als symbolische cannabisdag, met elk jaar evenementen en acties.
Vandaag is 420 veel meer dan een tijdstip of een datum: het is een symbool van verbondenheid, cultuur en verzet. Bij Cannactiva vieren we het met onze CBD-wiet, CBD-hasj en accessoires, allemaal binnen het wettelijke kader van hennep. Fijne 420!
