Door de groeiende bezorgdheid over antibioticaresistentie is de zoektocht naar nieuwe antimicrobiële middelen dringender dan ooit. Recent onderzoek wijst erop dat cannabidiol (CBD), een niet-psychoactieve fytocannabinoïde uit de cannabisplant, antimicrobiële eigenschappen kan hebben.
Vandaag duiken we op de blog van Cannactiva dieper in het potentieel van CBD als antibioticum: we bekijken de werkingsmechanismen, de werkzaamheid tegen bacteriestammen en de mogelijke rol van CBD in toekomstige antimicrobiële therapieën.
Wat is een antibioticum?
Antibiotica zijn medicijnen om infecties veroorzaakt door bacteriën te behandelen of te voorkomen. Ze doden of stoppen de groei van bacteriën, maar bacteriën kunnen evolueren en resistentie ontwikkelen tegen deze geneesmiddelen.
Is CBD een antibioticum?
Recent onderzoek wijst erop dat CBD antimicrobiële eigenschappen heeft die het weliswaar niet tot een antibioticum als zodanig maken, maar die het antibacteriële vermogen van sommige antibiotica kunnen vergroten (1).
Antimicrobieel werkingsmechanisme van CBD
Het exacte mechanisme waardoor cannabidiol een antibiotische werking heeft, is nog niet volledig bekend en wordt nog onderzocht. Voorlopig onderzoek suggereert dat CBD de buitenste celmembranen van bepaalde bacteriën verstoort, wat leidt tot bacteriële celdood (2).
Een andere hypothese is dat cannabidiol de bacteriële biofilm verstoort (3). Biofilms zijn beschermende lagen die bacteriën aanmaken en die in belangrijke mate bijdragen aan hun resistentie tegen traditionele antibiotica. Dat CBD de vorming van deze biofilm verstoort, wijst op zijn potentieel om resistente bacteriestammen te bestrijden.
Wat betekent het dat CBD antibiotische eigenschappen heeft?
CBD is geen antibioticum, maar heeft eigenschappen die de groei van bacteriën kunnen remmen. Daardoor kan CBD het antimicrobiële effect van sommige antibiotica versterken.
Houd er wel rekening mee dat de onderzoeken die wijzen op antibiotische eigenschappen van CBD zijn uitgevoerd op bacterieculturen, en dat er nog geen sluitende resultaten zijn gepubliceerd, met name in een klinische omgeving.
Wat voor soort CBD-producten kunnen antibiotica zijn?
Het is belangrijk om in gedachten te houden dat het idee van CBD als antibioticum nog steeds wordt onderzocht. Hoewel het bewijs wijst op optimistische resultaten, zullen we alleen met tijd en onderzoek preciezere antwoorden vinden.
Naarmate het onderzoek vordert, zal de medische gemeenschap meer inzicht krijgen in de positie van CBD op het gebied van antibiotica.
Er is een grote verscheidenheid aan CBD-producten, van CBD-oliën tot CBD-edibles, maar er is geen wetenschappelijk bewijs dat deze producten helpen bij de behandeling van bacteriële infecties bij mensen.
Sommige onderzoeken naar CBD-olie hebben echter gesuggereerd dat de antibacteriële effecten ervan kunnen helpen tegen huidinfecties, net als bij een andere cannabinoïde uit cannabis, cannabigerol (CBG) (4).
Zijn er bij pure CBD antibiotische eigenschappen aangetoond?
Het is essentieel om onderscheid te maken tussen extracten van de hele cannabisplant en CBD-isolaat. De meeste onderzoeken hebben de antibiotische eigenschappen aangetoond van pure CBD, geëxtraheerd uit de cannabisplant.
Helaas zijn er nog geen onderzoeken naar full spectrum CBD-extract; het onderzoek staat nog in de kinderschoenen.
Kan CBD antibiotica vervangen?
CBD biedt een nieuw werkingsmechanisme tegen bacteriën, maar mag niet worden gezien als directe vervanger. Er is meer onderzoek nodig om het volledige potentieel en de beperkingen ervan te begrijpen.
In welke gevallen is CBD een effectief antibioticum gebleken?
Tot nu toe hebben in-vitro-onderzoeken inzicht gegeven in het potentieel van CBD als antimicrobieel middel. Uitgebreide klinische onderzoeken bij mensen zijn echter schaars. Met celculturen is aangetoond dat CBD:
- De bacteriële groei van Salmonella typhimurium en Salmonella newington vermindert (2).
- Het vrijkomen van blaasjes die cruciaal zijn voor de overleving van Escherichia coli vermindert (1).
- De biofilmvorming van Candida albicans en Streptococcus mutans vermindert; die laatste is deels verantwoordelijk voor tandcariës (3, 5). De biofilm is essentieel voor het vermogen van deze micro-organismen om ziekte te veroorzaken.
Het potentieel van CBD als nieuw antibioticum ligt in zijn unieke werkingsmechanisme, dat de kans zou kunnen verkleinen dat bacteriën resistentie ontwikkelen.
Bovendien zouden de ontstekingsremmende eigenschappen ervan gunstig kunnen zijn bij de behandeling van bacteriële infecties die ontstekingen veroorzaken.
CBD-dosering als antibioticum
De doseringen in de genoemde onderzoeken lopen uiteen, maar de gebruikte concentraties liggen vaak hoger dan die in gangbare, vrij verkrijgbare CBD-producten, omdat CBD in vitro op bacterieculturen wordt aangebracht.
Beperkingen en zorgen over CBD als antibioticum
Het antimicrobiële potentieel van CBD lijkt veelbelovend, maar het is van vitaal belang om de beperkingen ervan te begrijpen. De biologische beschikbaarheid van CBD, de optimale dosering voor antibacteriële activiteit en mogelijke bijwerkingen, vooral bij langdurig gebruik, blijven een punt van zorg en actief onderzoek.
Andere antibiotische cannabinoïden
Naast CBD hebben ook andere cannabinoïden, zoals cannabinol (CBN) en cannabigerol (CBG), antimicrobiële eigenschappen laten zien (6). Hoewel het niet bewezen is, zou de synergie tussen verschillende cannabinoïden, het zogeheten “entourage-effect”, misschien de antimicrobiële werkzaamheid van antibioticabehandelingen kunnen verbeteren.
CBD bij andere infecties
CBD is onderzocht vanwege de mogelijke voordelen bij hiv/aids, voornamelijk voor het onder controle houden van symptomen, en niet zozeer vanwege de antimicrobiële eigenschappen.
Hoewel sommige studies kijken naar het potentieel van CBD om ernstige ontstekingsreacties bij patiënten met COVID-19 te verminderen, wordt het niet direct onderzocht op antivirale eigenschappen tegen het SARS-CoV-2-virus.
Conclusie
CBD heeft enige hoop gebracht in de groeiende antibioticaresistentiecrisis. Voorlopige gegevens geven een veelbelovend beeld, maar er is nog een lange weg van nauwgezet onderzoek te gaan. Hopelijk kan CBD in de komende jaren, met het relevante wetenschappelijke bewijs, een nieuwe verdedigingslinie vormen tegen ziekteveroorzakende bacteriën.
Opmerking: Dit is een informatief artikel en is niet bedoeld om een ziekte te voorkomen, diagnosticeren of behandelen. De inhoud kan een aanvulling zijn op een diagnose of behandeling van een ziekte of symptoom, maar mag deze nooit vervangen. Cannactiva-producten zijn geen geneesmiddelen en zijn bedoeld voor uitwendig gebruik. De getoonde gegevens weerspiegelen het wetenschappelijk bewijs tot de datum van publicatie. Houd er rekening mee dat zich sindsdien nieuwe ontwikkelingen kunnen voordoen. Raadpleeg daarom je arts voordat je CBD gebruikt.
Referenties
- Kosgodage, U. S., Matewele, P., Awamaria, B., Kraev, I., Warde, P., Mastroianni, G., Nunn, A. V., Guy, G. W., Bell, J. D., Inal, J. M., & Lange, S. (2019). Cannabidiol Is a Novel Modulator of Bacterial Membrane Vesicles. Frontiers in cellular and infection microbiology, 9, 324. https://doi.org/10.3389/fcimb.2019.00324
- Gildea, L., Ayariga, J. A., Ajayi, O. S., Xu, J., Villafane, R., & Samuel-Foo, M. (2022). Cannabis sativa CBD Extract Shows Promising Antibacterial Activity against Salmonella typhimurium and S. newington. Molecules (Basel, Switzerland), 27(9), 2669. https://doi.org/10.3390/molecules27092669
- Feldman, M., Sionov, R. V., Mechoulam, R., & Steinberg, D. (2021). Anti-Biofilm Activity of Cannabidiol against Candida albicans. Microorganisms, 9(2), 441. https://doi.org/10.3390/microorganisms9020441
- Baswan, S. M., Klosner, A. E., Glynn, K., Rajgopal, A., Malik, K., Yim, S., & Stern, N. (2020). Therapeutic Potential of Cannabidiol (CBD) for Skin Health and Disorders. Clinical, cosmetic and investigational dermatology, 13, 927–942. https://doi.org/10.2147/CCID.S286411
- Barak, T., Sharon, E., Steinberg, D., Feldman, M., Sionov, R. V., & Shalish, M. (2022). Anti-Bacterial Effect of Cannabidiol against the Cariogenic Streptococcus mutans Bacterium: An In Vitro Study. International journal of molecular sciences, 23(24), 15878. https://doi.org/10.3390/ijms232415878
- Farha, M. A., El-Halfawy, O. M., Gale, R. T., MacNair, C. R., Carfrae, L. A., Zhang, X., Jentsch, N. G., Magolan, J., & Brown, E. D. (2020). Uncovering the Hidden Antibiotic Potential of Cannabis. ACS infectious diseases, 6(3), 338–346. https://doi.org/10.1021/acsinfecdis.9b00419
