Het potentieel van CBD bij ADHD: nieuwe perspectieven in de behandeling

Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD) treft wereldwijd miljoenen mensen. Hoewel er behandelingen bestaan, hebben die vaak bijwerkingen, waardoor er verder gezocht wordt naar therapieën voor ADHD. Cannabidiol (CBD), een niet-psychoactieve stof uit cannabis, is naar voren gekomen als een mogelijke behandeloptie.

Ter gelegenheid van Wereld-ADHD-dag bespreken we vandaag op de blog van Cannactiva het huidige onderzoek en de mogelijke toepassingen van CBD bij de behandeling van ADHD, op basis van het handboek Principles of Clinical Cannabinology van Cannabiscientia, van arts Fabio Turco en Viola Brugnatelli.

Wat is ADHD?

ADHD is een stoornis die zowel kinderen als volwassenen treft en die wordt gekenmerkt door hardnekkige patronen van onoplettendheid, hyperactiviteit en impulsiviteit die ernstiger zijn dan wat je doorgaans ziet bij mensen met een vergelijkbaar ontwikkelingsniveau. Deze symptomen kunnen verschillende aspecten van het dagelijks leven sterk beïnvloeden, waaronder prestaties op school en op het werk en sociale relaties.

Diagnose van ADHD

ADHD wordt vastgesteld met een klinisch onderzoek dat bestaat uit gesprekken, gedragsvragenlijsten en directe observaties. Volgens de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5) wordt aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit ingedeeld in drie typen: overwegend onoplettend beeld, overwegend hyperactief-impulsief beeld en gecombineerd beeld.

Huidige behandelingen voor ADHD

De huidige behandelingen voor ADHD bestaan voornamelijk uit gedragstherapieën en stimulerende medicijnen zoals methylfenidaat (Concerta ®, Medikinet ® en Rubifen ®) en amfetaminen (Elvanse ®). Deze kunnen echter bijwerkingen hebben, zoals slapeloosheid en verlies van eetlust.

De medicijnen zijn effectief, maar hebben mogelijk aanzienlijke bijwerkingen zoals slapeloosheid, verminderde eetlust en kans op misbruik. Daarom is er een groeiende interesse in therapeutische alternatieven, waaronder het gebruik van medicinale cannabis en CBD.

Het potentieel van CBD bij de behandeling van ADHD

Wat is CBD?

Cannabidiol (CBD) is een van de belangrijkste cannabinoïden in de cannabisplant. In tegenstelling tot tetrahydrocannabinol (THC) heeft CBD geen psychoactieve effecten, wat betekent dat het niet de “high” veroorzaakt die bij wietgebruik hoort.

CBD werkt in op het endocannabinoïde systeem van het lichaam, dat een cruciale rol speelt bij de regulatie van uiteenlopende fysiologische functies, waaronder stemming, slaap en pijnrespons. Vanwege zijn therapeutische eigenschappen is CBD onderzocht op mogelijke effecten bij allerlei medische aandoeningen, waaronder ADHD.

Klinische trials en studies

Recente studies zijn begonnen te onderzoeken hoe CBD kan helpen bij de behandeling van aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD). Een observationele studie die in 2019 in Brazilië werd uitgevoerd bij 18 kinderen met autisme (ASS) liet veelbelovende resultaten zien bij kinderen met ADHD die CBD-capsules innamen. Hoewel de studie niet op ADHD gericht is, is ze relevant omdat ze symptomen behandelt die ASS en ADHD gemeen hebben, zoals aandachtstekorten en gedragsproblemen. Er werden verbeteringen gevonden in hyperactiviteit, onoplettendheid en impulsiviteit zonder significante bijwerkingen.

Details: observationele studie uitgevoerd in Brazilië

De observationele studie die in 2019 in Brazilië werd uitgevoerd (4) liet veelbelovende resultaten zien bij 15 pediatrische patiënten met autisme en ADHD-symptomen die capsules met een hoog CBD-gehalte kregen (THC:CBD, 1:75).

De doses werden individueel aangepast, te beginnen met gemiddeld 2,90 mg/kg/dag CBD, en bijgesteld tussen 2,30 en 3,60 mg/kg/dag afhankelijk van de ernst van het geval. Gedurende de eerste 30 dagen werd de dosis intensief aangepast, gevolgd door kleinere aanpassingen gedurende de volgende 150 dagen. De uiteindelijke gemiddelde CBD-dosis was 4,55 mg/kg/dag, met een bereik van 3,75 tot 6,45 mg/kg/dag. De gemiddelde THC-dosis was 0,06 mg/kg/dag, variërend van 0,05 tot 0,09 mg/kg/dag. Het schema bestond uit twee doses per dag, één 's ochtends en één 's avonds. De resultaten toonden verbeteringen in hyperactiviteit, onoplettendheid en impulsiviteit zonder significante bijwerkingen.

Een belangrijke studie die bijdraagt aan het begrip van cannabinoïden bij de behandeling van ADHD is de EMA-C-trial (Experimental Medicine in ADHD-Cannabinoids), gepubliceerd in 2017. Deze experimentele, gerandomiseerde en placebogecontroleerde pilotstudie onderzocht de effecten van de oromucosale spray nabiximols (Sativex), een cannabinoïdengeneesmiddel (THC:CBD, 1:1), bij 30 volwassenen met ADHD.

De resultaten lieten geen significant verschil zien in de primaire uitkomstmaat tussen de actieve groep en de placebogroep. De groep die met cannabinoïden werd behandeld, scoorde over het algemeen wel beter dan de placebogroep. Opvallend was dat nabiximols in verband werd gebracht met een significante verbetering van hyperactiviteit/impulsiviteit en van een cognitieve maat voor inhibitie. Daarnaast waren er tendensen richting verbetering van de onoplettendheid (5). Hoewel de resultaten niet doorslaggevend waren, levert deze studie voorlopig bewijs voor de theorie dat sommige volwassenen met ADHD baat kunnen hebben bij het gebruik van cannabinoïden.

Een systematische review uit 2020 vond matig bewijs voor het gebruik van CBD-verbindingen en geneesmiddelen met CBD (zoals nabiximols, verkocht als Sativex) om de symptomen te verlichten van ADHD en andere stoornissen, zoals schizofrenie, sociale angststoornis en autismespectrumstoornis. (6)

Over het algemeen wordt benadrukt dat er grotere, goed opgezette klinische trials nodig zijn om deze bevindingen verder te bevestigen.

Mogelijke voordelen van CBD bij het verminderen van ADHD-symptomen

• Betere concentratie en aandacht: CBD kan neurotransmitters moduleren, waardoor symptomen van onoplettendheid mogelijk afnemen en de cognitieve helderheid toeneemt.
• Minder hyperactiviteit en impulsiviteit: De kalmerende effecten van CBD kunnen helpen deze twee kernsymptomen van ADHD onder controle te houden. Men denkt dat deze effecten voortkomen uit de invloed van cannabidiol op het serotonine- en dopaminesysteem, die betrokken zijn bij de regulatie van de stemming en de controle over het gedrag.
• Betere slaapkwaliteit: Er is aangetoond dat CBD de slaapkwaliteit verbetert door factoren aan te pakken zoals angst en overprikkelbaarheid, die een herstellende nachtrust in de weg kunnen staan. Betere slaap verbetert op zijn beurt de stemming en het cognitief functioneren in het algemeen, en helpt zo de ADHD-symptomen overdag te verlichten.
• Minder angst en stress: Angst en stress zijn veelvoorkomende problemen bij mensen met ADHD en kunnen de symptomen flink verergeren. CBD heeft goed gedocumenteerde angstremmende (anxiolytische) eigenschappen (7). Door angst en stress te verminderen, kan CBD de ADHD-symptomen indirect verlichten, waardoor mensen hun dagelijkse bezigheden makkelijker aankunnen en hun levenskwaliteit in het algemeen verbetert.

In tegenstelling tot traditionele stimulerende medicijnen heeft CBD geen euforische effecten, waardoor het een aantrekkelijkere optie is voor mensen die gevoelig zijn voor de bijwerkingen van gangbare behandelingen.

Ervaringen met CBD bij ADHD

Een casus in het handboek van Cannabiscientia beschrijft hoe R., een leerling uit groep 4 met ADHD, duidelijke verbeteringen in concentratie en gedrag merkte bij het gebruik van CBD-kauwgom en CBD-olie. Zijn moeder meldde dat hij zich beter kon concentreren en minder hyperactief was tijdens het gebruik van CBD. Deze praktijkervaring onderstreept het potentieel van CBD als een haalbaar alternatief voor traditionele ADHD-medicijnen.

In het geval van R. was het vinden van de juiste balans een kwestie van vallen en opstaan. De sterke smaak van de geconcentreerde olie, zelfs gemengd met eten, werd door R. afgewezen, zoals bij de meeste jongere patiënten gebeurt. Zijn moeder merkte daarentegen dat de CBD-kauwgom bijzonder effectief was, al moest de dosis zorgvuldig worden aangepast om overmatige sedatie te voorkomen.

Conclusie

Het onderzoek naar CBD als behandeling voor ADHD staat nog in de kinderschoenen, maar voorlopige studies en anekdotisch bewijs wijzen erop dat het een veiliger en beter te verdragen alternatief voor traditionele medicijnen zou kunnen zijn. Er is echter meer onderzoek nodig om de werkzaamheid en veiligheid volledig te begrijpen.

Voordat je met een behandeling met CBD begint, zijn de diagnose en het advies van een medisch specialist cruciaal. Alleen je arts kan je adviseren over de dosering en mogelijke interacties van CBD met andere medicijnen in de gaten houden.

De informatie in dit artikel komt uit het handboek Principles of Clinical Cannabinology van Cannabiscientia, van Viola Brugnatelli en Fabio Turco en Prohibition Partners. Een gids over medicinale cannabis en cannabinoïden voor zorgprofessionals, waarin het Europese landschap van medicinale cannabis uitgebreid aan bod komt. De tweede editie is nu verkrijgbaar. Ga naar Cannabiscientia voor meer informatie.

Let op: dit is een informatief artikel dat niet bedoeld is om een ziekte te voorkomen, te diagnosticeren of te behandelen. De inhoud kan de diagnose of behandeling van een ziekte of symptoom aanvullen, maar mag die nooit vervangen. De producten van Cannactiva zijn geen geneesmiddelen en zijn bedoeld voor uitwendig gebruik. Sinds de publicatiedatum kan er relevant nieuw wetenschappelijk bewijs zijn verschenen. Overleg met je arts voordat je CBD gebruikt. De therapeutische aanpak moet altijd persoonlijk zijn en hangt af van de beoordeling door een professional.