Kun je CBD met ibuprofen, naproxen of diclofenac innemen? (NSAID's)

Pijn komt zonder waarschuwing: hoofdpijn, een spierverkramping, een lastige menstruatie. Daarom liggen ibuprofen, naproxen of diclofenac (Voltaren) in bijna elke huisapotheek binnen handbereik. Tegelijkertijd hebben CBD-olie en andere producten op basis van hennep een vaste plek gekregen in de dagelijkse routine van veel mensen.

Vandaag beantwoorden we op het blog van Cannactiva de vraag: kun je CBD zonder risico samen met ibuprofen innemen? In dit artikel bekijken we de mogelijke interacties tussen CBD en niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID's) — ibuprofen, naproxen, diclofenac/Voltaren, ketoprofen en andere — en waar je rekening mee moet houden voordat je ze combineert.

Wat zijn NSAID's: ibuprofen, naproxen en andere ontstekingsremmers

Niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID's) zijn de klassiekers uit de huisapotheek: ibuprofen, naproxen, diclofenac (Voltaren), ketoprofen of dexketoprofen (Enantyum). Ze worden gebruikt om pijn te verlichten (hoofdpijn, spierpijn, kiespijn, menstruatiepijn), de ontsteking van een blessure of van artritis te verminderen, en bij koorts.

Alle NSAID's werken op dezelfde manier. Wanneer iets pijn doet of ontstoken raakt, komt dat doordat het lichaam stoffen aanmaakt die prostaglandinen heten en die verantwoordelijk zijn voor zowel de pijn als de ontsteking. NSAID's blokkeren de enzymen die ze produceren — de COX-enzymen (cyclo-oxygenasen) — en doordat die productie stopt, nemen pijn en ontsteking af (3).

Heeft CBD-olie een wisselwerking met NSAID's?

Wanneer we het hebben over interacties van CBD met geneesmiddelen, bedoelen we hoe een stof het effect van een andere stof in het lichaam kan veranderen (1). Dat kan gebeuren doordat:

• de opname van een van de stoffen verandert.
• het levermetabolisme verandert.
• de concentratie van het geneesmiddel in het bloed stijgt of daalt.
• de bijwerkingen worden versterkt.

Cannabidiol (CBD) en NSAID's zoals ibuprofen, naproxen of diclofenac worden allemaal in de lever afgebroken, waar ze een deel van hetzelfde enzymsysteem delen: het cytochroom P450 (CYP450) (2). Daarom kunnen ze elkaar beïnvloeden als je ze samen inneemt.

Wat weten we tot nu toe? Het meeste bewijs komt uit preklinische studies (op diermodellen en cellen); er zijn nog weinig studies bij mensen. In die studies reageert CBD niet direct met NSAID's in de zin dat er een nieuwe verbinding ontstaat. Sterker nog, CBD is voorgesteld als mogelijk adjuvans bij aandoeningen waarbij NSAID's de standaardbehandeling zijn (4), met enige aanwijzing voor een additief of synergetisch effect op de pijnvermindering (5).

Het mogelijke probleem zit ergens anders: CBD kan leverenzymen zoals CYP2C9 en CYP2C19 gedeeltelijk remmen, precies de enzymen die het lichaam gebruikt om ibuprofen, naproxen en diclofenac af te breken. Als die enzymen langzamer werken, blijft het geneesmiddel langer in het bloed, waardoor de combinatie met CBD het risico op bijwerkingen kan vergroten.

Dit betekent niet dat de combinatie altijd gevaarlijk is, maar wel dat je elk geval apart moet bekijken en met een zorgverlener moet overleggen, zeker bij langdurige behandelingen.

CBD en ibuprofen: kun je ze samen innemen?

Bij langdurig gebruik, hoge doseringen of als je leverproblemen hebt, is het verstandig eerst een arts te raadplegen voordat je ze combineert. De reden zagen we hierboven al: beide gaan door hetzelfde systeem van leverenzymen, en dat betekent dat CBD de afbraak van ibuprofen kan vertragen, waardoor het langer in het bloed blijft. Wat daardoor wordt versterkt, is niet het pijnstillende effect, maar de mogelijke bijwerkingen van ibuprofen.

Een klinische studie die de pijnverlichting met CBD (verdampt en als crème) vergeleek met die van ibuprofen, meldde positieve resultaten bij de pijnbestrijding (6), al werd de veiligheid voor de lever op lange termijn niet gemeten.

Over het algemeen luidt het advies om CBD en ibuprofen niet samen in te nemen zonder professioneel advies, vooral als je het meer dan een paar dagen achter elkaar nodig hebt, als je andere medicijnen gebruikt of als je een leverziekte hebt.

CBD versus ibuprofen: kan het ibuprofen vervangen?

CBD en ibuprofen werken op verschillende manieren. Ibuprofen blokkeert de aanmaak van prostaglandinen (via COX), terwijl CBD een breder werkingsmechanisme heeft (het endocannabinoïdesysteem). Bij lichte of chronische pijn melden sommige mensen verbetering met CBD, maar het vervangt NSAID's niet automatisch, vooral niet bij acute klachten, koorts of ernstig letsel.

CBD heeft ontstekingsremmende en pijnstillende eigenschappen laten zien in preklinische studies en in enkele studies bij mensen.

De belangrijkste punten:

• Het effect van CBD op pijn en ontsteking is anders dan dat van ibuprofen. Hoewel CBD de COX-enzymen kan beïnvloeden, verandert het de aanmaak van prostaglandinen niet op dezelfde manier als NSAID's (12).
• CBD werkt niet zo snel als NSAID's bij acute ontstekingsprocessen.
• Bij lichte pijn melden sommige mensen verbetering met CBD.
• Bij acute ontsteking, hoge koorts of ernstig letsel zijn NSAID's nog altijd krachtiger en werken ze sneller.

CBD moet daarom niet worden gezien als een automatische vervanger van een voorgeschreven geneesmiddel of van een vrij verkrijgbare NSAID bij acute klachten. Het kan wel zinvol zijn als aanvullende ondersteuning bij chronische of lichte pijn, het liefst onder begeleiding van een professional.

Als je plaatselijke verlichting zoekt zonder dat het via de lever gaat, is uitwendige toepassing van CBD-crème op de pijnlijke plek een veelgekozen optie.

CBD en naproxen: is er kans op interactie?

Er zijn geen klinische studies bij mensen naar de combinatie van CBD en naproxen. Wat we wel weten, is dat naproxen langer in het lichaam blijft dan ibuprofen (7) en dat CBD juist de leverenzymen vertraagt die het moeten afbreken (8). Als die enzymen langzamer werken, hoopt naproxen zich op en stijgt het risico op bijwerkingen. Overleg dus liever met je arts voordat je ze combineert, vooral bij langdurige behandelingen.

CBD en diclofenac (Voltaren): is er een reëel risico?

De combinatie van CBD en diclofenac — ook onder de merknaam Voltaren — roept vaak vragen op bij mensen die beide producten al gebruiken.

Beide volgen vergelijkbare afbraakroutes in de lever, dus gelijktijdig gebruik via de mond moet onder medisch toezicht gebeuren.

Orale diclofenac vs. diclofenac voor op de huid (Voltaren)

• Orale diclofenac: grotere systemische impact → mogelijke interactie in de lever relevanter.
• Diclofenac voor op de huid (Voltaren gel): beperktere opname → kleiner risico op systemische interactie.

CBD met paracetamol of Nolotil (metamizol): is er interactie?

Paracetamol en metamizol (Nolotil) zijn geen NSAID's, maar zuivere pijnstillers (ze hebben nauwelijks een ontstekingsremmend effect). Toch worden ook zij in de lever afgebroken, waardoor ze dezelfde route delen met CBD.

Het bewijs over specifieke interacties tussen CBD en paracetamol of Nolotil is beperkt en komt vooral uit preklinische studies. Als je een van deze pijnstillers regelmatig of langdurig gebruikt, is het verstandig een zorgverlener te raadplegen voordat je CBD gaat gebruiken. Voor een volledig overzicht van de interacties van CBD met allerlei geneesmiddelen, lees onze gids over CBD en geneesmiddelen.

Doen de dosis en het type CBD ertoe als je NSAID's gebruikt?

Ja, hogere doses CBD kunnen een grotere invloed hebben op de leverenzymen (10, 11).

De factoren die het zwaarst wegen:

• de concentratie van de olie (2,5%, 5%, 10%, 20%)
• de totale hoeveelheid per dag
• het type extract (CBD-isolaat of full spectrum)
• en vooral de manier van gebruik.

Het belangrijkste verschil: als je CBD via de mond inneemt (druppels, CBD-olie onder de tong, capsules), gaat het door de lever en kan het de afbraak van NSAID's verstoren.

Crèmes en massageoliën daarentegen komen nauwelijks in het bloed terecht, waardoor het risico op interactie veel kleiner is.

Houd ook rekening met de dosis van het geneesmiddel zelf en met hoe vaak je het inneemt. Hoe hoger de dosis en hoe vaker, hoe zwaarder de belasting voor de lever. Houd je aan de aanbevolen dosis in de bijsluiter (of aan het schema dat de arts heeft voorgeschreven) en spreid de innames volgens de aanwijzingen. Als je je bij elk product apart aan het schema houdt, verklein je het risico van de combinatie aanzienlijk.

Interacties tussen CBD en NSAID's

CBD reageert niet direct met NSAID's, maar beide worden in de lever afgebroken. Als je ze samen inneemt en CBD de afbraak van een NSAID vertraagt, kan het geneesmiddel langer in het bloed blijven en stijgt het risico op bijwerkingen (maag-darmklachten, bloedingen).

Af en toe gebruiken in gematigde doses brengt doorgaans een laag theoretisch risico met zich mee, maar bij langdurige behandelingen, hoge doses of mensen met leverproblemen is het verstandig je arts te raadplegen.

De lever gebruikt enzymen uit de CYP450-groep om veel stoffen af te breken. De enzymen CYP2C9 en CYP2C19 zijn essentieel voor zowel NSAID's als CBD (2, 13).

Als twee stoffen om hetzelfde enzym concurreren, kan dat leiden tot:

• Ophoping van een van beide (omdat het niet in het gebruikelijke tempo wordt afgebroken)
• Groter risico op bijwerkingen
• Hogere plasmaconcentratie

Dit is vooral van belang bij:

• Ouderen (de leverfunctie verandert met de leeftijd)
• Patiënten met een leverziekte
• Mensen die meerdere geneesmiddelen tegelijk gebruiken (polyfarmacie)

Risico's van CBD combineren met NSAID's: bloedingen en maag-darmklachten

NSAID's kunnen op zichzelf, ook zonder CBD, het volgende veroorzaken:

• Maagirritatie
• Zweren
• Risico op bloedingen in het maag-darmkanaal bij langdurig gebruik (14)

CBD staat er niet om bekend dat het deze effecten direct veroorzaakt, maar als het de plasmaconcentratie van de NSAID in het bloed verhoogt, kan het maag-darmrisico van het geneesmiddel toenemen.

Raadpleeg een zorgverlener als je last hebt van:

• Aanhoudende buikpijn
• Donkere ontlasting of bloed bij de ontlasting
• Hevige misselijkheid
• Regelmatige duizeligheid

Praktische tips als je CBD en NSAID's wilt combineren

Overweeg je CBD-olie te combineren met ibuprofen, naproxen of diclofenac? Houd dan rekening met het volgende:

• Stop niet met voorgeschreven geneesmiddelen zonder overleg.
• Vertel je arts of apotheker dat je CBD gebruikt.
• Begin met een lage dosis CBD en let op hoe je je voelt.
• Vermijd langdurige combinaties (weken achter elkaar) zonder toezicht.
• Wees extra voorzichtig als je antistollingsmiddelen gebruikt of leverproblemen hebt.
• Kies waar mogelijk voor uitwendig gebruik van CBD als je al NSAID's via de mond inneemt.
• Houd er rekening mee dat vrij verkrijgbare CBD-oliën geen geneesmiddelen en geen voedingssupplementen zijn. Zolang het gebruik ervan niet als novel food is toegelaten, worden deze producten in Europa verkocht voor uitwendig gebruik.

Conclusie: is het veilig om CBD en NSAID's te combineren?

CBD combineren met ibuprofen, naproxen of diclofenac is niet per se gevaarlijk, maar het is ook niet iets wat je zomaar moet doen.

Waar het om draait: beide stoffen worden in de lever afgebroken, waardoor gelijktijdig gebruik het risico op bijwerkingen kan verhogen, vooral bij langdurige behandelingen of hoge doses. CBD kan de pijnbestrijding aanvullen, maar kan bij acute klachten ibuprofen of andere NSAID's mogelijk niet vervangen.

Zoek je een ontstekingsremmend effect, dan is de beste aanpak altijd je goed informeren en advies vragen aan een zorgverlener.

Wil je meer weten over de rol van CBD als ontstekingsremmer (hoe het werkt, bij welke aandoeningen het is onderzocht en wat de wetenschap zegt)? Lees dan onze gids: CBD als ontstekingsremmer: eigenschappen, werking en toepassingen.

Noot van de redactie

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en is geen medisch advies. De informatie hierin kan de diagnose of behandeling door een zorgverlener aanvullen, maar nooit vervangen. De producten van Cannactiva zijn geen geneesmiddelen: in de Europese Unie worden vrij verkrijgbare CBD-oliën verkocht voor uitwendig gebruik, zolang hun goedkeuring als novel food nog niet rond is. Gebruik je regelmatig medicijnen of heb je een vastgestelde ziekte, overleg dan met je arts voordat je CBD aan je routine toevoegt. Het onderzoek naar CBD blijft zich ontwikkelen en sinds de publicatiedatum kan er nieuw bewijs zijn verschenen.